تفاوت طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار چیست؟
وقتی برای خرید طلا اقدام میکنیم، با عبارتهایی مثل طلای ۱۸ عیار، ۲۴ عیار، ۷۵۰ یا ۹۹۹ مواجه میشویم. این اعداد مشخصات فنی یک قطعه طلا هستند و میتوانند روی میزان خلوص، استحکام، قیمت و حتی کاربرد طلا اثرگذار باشند. برای مثال، طلای ۲۴ عیار تقریبا خالص است اما همین خلوص بالا باعث میشود نرمتر باشد و برای ساخت بسیاری از زیورآلات گزینه مناسبی نباشد. در مقابل، طلای ۱۸ عیار مقداری از فلزات دیگر را در ترکیب خود دارد و به همین دلیل، استحکام بیشتری پیدا میکند. در این مقاله، ابتدا بررسی میکنیم که عیار طلا چیست و سپس به تفاوتهای طلای 18 عیار با 24 عیار میپردازیم. در نهایت میخواهیم بدانیم این تفاوتها در زمان سرمایهگذاری چه معنایی دارد. با ما همراه باشید.
نکات کلیدی
- عیار، معیاری برای سنجش میزان طلای خالص موجود در یک آلیاژ است.
- طلای ۲۴ عیار حدود ۹۹.۹ درصد خلوص دارد.
- طلای ۱۸ عیار از ۷۵ درصد طلای خالص و ۲۵ درصد سایر فلزات تشکیل میشود.
- طلای ۱۸ عیار معمولا با عدد ۷۵۰ مشخص میشود.
- طلای ۲۴ عیار نرمتر از طلای ۱۸ عیار است و بیشتر در شمشهای سرمایهگذاری کاربرد دارد.
- طلای ۱۸ عیار به دلیل استحکام بیشتر، گزینه رایجتری برای ساخت زیورآلات است.
- برای سرمایهگذاری، عیار چندان تعیینکننده نیست و اجرت، هزینه معامله و نقدشوندگی نیز اهمیت دارند.
عیار طلا یعنی چه؟
عیار، معیاری برای نشان دادن میزان خلوص طلا در یک آلیاژ است. طلای خالص را به صورت قراردادی ۲۴ عیار در نظر میگیرند. بنابراین هرچه عیار یک قطعه طلا به عدد ۲۴ نزدیکتر باشد، درصد طلای خالص موجود در آن بیشتر است. برای درک سادهتر موضوع، فرض کنید یک قطعه فلز از ۲۴ بخش تشکیل شده است. اگر هر ۲۴ بخش آن طلا باشد، آن طلا ۲۴ عیار است. اگر ۱۸ بخش از این ۲۴ بخش، از طلا و ۶ بخش دیگر از فلزاتی مانند مس، نقره یا سایر فلزات تشکیل شده باشد، آن قطعه طلا ۱۸ عیار است.
عیار طلا را میتوان به درصد خلوص هم تبدیل کرد. برای مثال:
- طلای ۲۴ عیار حدود ۹۹.۹ درصد خلوص دارد.
- طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد.
- طلای ۱۴ عیار حدود ۵۸.۵ درصد طلای خالص دارد.
به همین دلیل، روی بسیاری از مصنوعات طلای ۱۸ عیار عدد «۷۵۰» حک میشود. این عدد به این معنا است که از هر ۱۰۰۰ واحد آلیاژ، ۷۵۰ واحد آن طلای خالص است.
بیشتر بخوانید: تفاوت کارمزد انواع روشهای سرمایهگذاری در طلا
طلای ۲۴ عیار چیست؟
طلای ۲۴ عیار خالصترین شکل متداول طلا است و معمولا خلوصی نزدیک به ۹۹.۹ درصد دارد. رنگ آن نسبت به طلاهایی با عیار پایینتر، زردتر و پررنگتر است. یکی از مهمترین ویژگیهای طلای خالص، نرمی و شکلپذیری بالای آن است. طلا ذاتا فلزی نرم محسوب میشود و هرچه میزان خلوص آن بیشتر باشد، مقاومت آن در برابر خراش، تغییر شکل و ضربه، کمتر خواهد بود.
به همین دلیل طلای ۲۴ عیار معمولا انتخاب اصلی برای ساخت زیورآلات روزمره نیست. البته ممکن است در بعضی کشورها زیورآلات با عیار بسیار بالا تولید شود اما برای محصولاتی که قرار است به صورت مداوم استفاده شوند، معمولا از آلیاژهای مقاومتر استفاده میشود. در مقابل، خلوص بالای طلای ۲۴ عیار باعث شده است این نوع طلا بیشتر در محصولاتی مانند شمشهای سرمایهگذاری مورد استفاده قرار گیرد.
طلای ۱۸ عیار چیست؟
طلای ۱۸ عیار از ۷۵ درصد طلای خالص و ۲۵ درصد فلزات دیگر تشکیل شده است. ترکیب این فلزات میتواند با توجه به رنگ و ویژگی مورد نظر سازنده متفاوت باشد. اضافه کردن فلزات دیگر باعث میشود طلا سختتر و مقاومتر شود. به همین دلیل طلای ۱۸ عیار برای ساخت انگشتر، دستبند، گردنبند و سایر زیورآلات، بسیار مناسبتر از طلای خالص است. در بازار ایران هم بخش بزرگی از مصنوعات طلا با عیار ۱۸ تولید و معامله میشوند و به همین دلیل، عیار 18 برای بسیاری از خریداران آشناتر است.
تفاوت طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار چیست؟
تا این جا به مهمترین تفاوتهای طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار اشاره کردیم. میتوان این تفاوتها را به شکل زیر فهرست کرد:
به میزان خلوص آنها مربوط میشود اما این تفاوت روی چند ویژگی دیگر هم اثر میگذارد:
میزان خلوص: طلای ۲۴ عیار تقریبا از طلای خالص تشکیل شده است، در حالی که طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد. بنابراین اگر دو قطعه با وزن کاملا برابر داشته باشیم، میزان طلای خالص موجود در قطعه ۲۴ عیار بیشتر است.
قیمت: با فرض یکسان بودن وزن و حذف هزینههایی مانند اجرت ساخت، مالیات و سود فروشنده، طلای ۲۴ عیار ارزش بیشتری نسبت به طلای ۱۸ عیار دارد زیرا میزان طلای خالص آن بیشتر است. برای مثال، یک گرم طلای ۱۸ عیار تنها ۰.۷۵ گرم طلای خالص دارد، در حالی که یک گرم طلای ۲۴ عیار تقریبا معادل یک گرم طلای خالص است. به همین دلیل قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار بالاتر از قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار خواهد بود.
استحکام: طلای ۱۸ عیار به دلیل ترکیب با فلزات دیگر، از طلای ۲۴ عیار سختتر و مقاومتر است. این ویژگی برای زیورآلات اهمیت زیادی دارد زیرا طلا در استفاده روزمره با ضربه، فشار و خراش مواجه میشود. در مقابل، طلای ۲۴ عیار نرمتر است و راحتتر میتواند تغییر شکل دهد.
رنگ: طلای ۲۴ عیار معمولا زرد روشن و اشباعتری دارد. رنگ طلای ۱۸ عیار ممکن است کمی متفاوت باشد زیرا نوع فلزات اضافهشده به آلیاژ روی رنگ نهایی اثر میگذارد. حتی میتوان با تغییر ترکیب آلیاژ، رنگهای متفاوتی مانند طلای سفید یا رزگلد تولید کرد.
کاربرد: طلای ۱۸ عیار بیشتر در ساخت زیورآلات کاربرد دارد. طلای ۲۴ عیار هم بیشتر در محصولاتی مانند شمش مورد استفاده قرار میگیرد که خلوص بالا در آنها اهمیت دارد.
اگر طلای زینتی را برای سرمایهگذاری میخرید
در این حالت عیار اهمیت مستقیم دارد، چون شما واقعا یک قطعه طلای فیزیکی میخرید و مقدار طلای خالص موجود در آن، روی ارزش ذاتی محصول اثر میگذارد. با این حال، برای سرمایهگذاری در طلای زینتی، بالاتر بودن عیار لزوما به معنای بهتر بودن گزینه نیست. طلای ۱۸ عیار در بازار ایران بسیار رایجتر است و به دلیل ترکیب با فلزات دیگر، استحکام بیشتری دارد. بنابراین اگر قرار است طلا را هم استفاده کنید و هم به چشم دارایی به آن نگاه کنید، طلای ۱۸ عیار معمولا کاربردیتر است. در مقابل، طلای ۲۴ عیار نرمتر است و برای زیورآلات روزمره گزینه متداولی نیست.
برای سرمایهگذاری از طریق زیورآلات، عامل مهمتر از تفاوت ۱۸ و ۲۴ عیار، اجرت ساخت و فاصله قیمت خرید و فروش است. ممکن است یک قطعه طلای ۱۸ عیار کماجرت، از نظر سرمایهگذاری انتخاب منطقیتری از یک قطعه با عیار بالاتر اما هزینههای جانبی زیاد باشد. بنابراین اگر هدف شما از خرید طلای زینتی بیشتر سرمایهگذاری است، بهتر است موارد زیر را در نظر بگیرید:
- اجرت ساخت تا حد امکان پایین باشد.
- بازار خرید و فروش مناسبی داشته باشد.
- وزن و عیار آن مشخص و قابل اعتماد باشد.
- فاکتور معتبر دریافت کنید.
نکته: در زمان مقایسه گزینهها، مبلغی را که بابت خود طلا میپردازید از هزینههای جانبی تفکیک کنید.
اگر از ابزارهای مالی (غیرفیزیکی) برای سرمایهگذاری استفاده میکنید
این جا موضوع متفاوت است. وقتی از طریق یک ابزار مالی در طلا سرمایهگذاری میکنید، معمولا یک قطعه طلای ۱۸ یا ۲۴ عیار مشخص را به طور مستقیم نمیخرید و در واقع، واحد صندوق، اوراق، گواهی یا یک ادعای مالی مبتنی بر مقدار مشخصی طلا را خریداری میکنید.
بنابراین به عنوان سرمایهگذار، سوال اصلی دیگر این نیست که طلای ۱۸ عیار بهتر است یا ۲۴ عیار؟ بلکه باید بپرسید دارایی پایه این ابزار چیست و قیمت آن بر چه مبنایی محاسبه میشود؟
برای مثال ممکن است یک ابزار بر مبنای سکه طلا، شمش طلا با عیار مشخص، گواهی سپرده شمش یا سبدی از داراییهای مرتبط با طلا طراحی شده باشد. در این حالت عیار هنوز در مشخصات دارایی پایه اهمیت دارد اما نیازی نیست شما بین ۱۸ و ۲۴ عیار انتخاب کنید. استاندارد ابزار از قبل مشخص شده و قیمت هم متناسب با همان استاندارد شکل میگیرد.
آیا در سرمایهگذاری غیرفیزیکی، عیار اصلا مهم نیست؟
دقیقتر این است که بگوییم عیار همچنان مهم است اما دیگر یک متغیر تصمیمگیری مستقیم برای سرمایهگذار نیست. فرض کنید دو دارایی دقیقا یک گرم وزن دارند اما یکی ۱۸ عیار و دیگری نزدیک به ۲۴ عیار است. طبیعی است که قیمت آنها یکسان نباشد، چون مقدار طلای خالص موجود در آنها متفاوت است. یک گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۰.۷۵ گرم طلای خالص دارد، در حالی که یک گرم طلای ۲۴ عیار تقریبا یک گرم طلای خالص دارد. بنابراین قیمت پایه این دو باید متناسب با همین تفاوت تنظیم شود اما وقتی مثلا واحد یک صندوق طلا را میخرید، این محاسبات در ارزش داراییهای صندوق و در نهایت قیمت یا NAV واحدها منعکس شده و لازم نیست خودتان قیمت واحد صندوق را از روی عیار طلا تعدیل کنید.
به بیان ساده:
ارزش یک گرم طلای خالص را فرضا ۱۰ میلیون تومان در نظر بگیرید. ارزش طلای موجود در یک گرم طلای ۲۴ عیار تقریبا همان ۱۰ میلیون تومان است اما یک گرم طلای ۱۸ عیار فقط ۷۵ درصد طلای خالص دارد. بنابراین ارزش طلای خالص موجود در آن تقریبا ۷.۵ میلیون تومان خواهد بود. البته در بازار واقعی هزینههای دیگری هم ممکن است به قیمت اضافه شوند.حالا اگر یک صندوق یا گواهی بر مبنای شمش طلای با خلوص بالا طراحی شده باشد، قیمت واحد آن از ارزش همان دارایی پایه اثر میگیرد. اگر ابزار دیگری بر مبنای دارایی متفاوتی تعریف شود، قیمت متناسب با آن تعیین میشود. عیار بالاتر صرفا باعث میشود ارزش هر واحد وزن آن بیشتر باشدو قیمت اولیه هم متناسب با همین موضوع بالاتر خواهد بود.
بازده طلای 18 عیار بیشتر است یا 24 عیار؟
پاسخ ساده این است که عیار بالاتر به خودی خود به معنای بازده بیشتر نیست. اگر قیمت طلای خالص مثلا ۲۰ درصد افزایش پیدا کند، در شرایط برابر، ارزش طلای موجود در محصولات ۱۸ و ۲۴ عیار هم تقریبا متناسب با همان تغییر حرکت میکند. تفاوت در سطح قیمت آنها است، نه لزوما نرخ بازده. برای مثال اگر ارزش یک گرم طلای ۲۴ عیار از ۱۰ به ۱۲ میلیون تومان برسد، رشد آن ۲۰ درصد است. اگر در همان شرایط یک گرم طلای ۱۸ عیار از ۷.۵ به ۹ میلیون تومان برسد، آن هم ۲۰ درصد رشد کرده است. البته در بازار البته عواملی مانند اجرت، حباب، کارمزد، عرضه و تقاضا و فاصله قیمت خرید و فروش باعث میشوند بازده نهایی دقیقا یکسان نباشد.
آیا عوامل موثر بر قیمت طلای 18با 24 عیار متفاوت است؟
از نظر محرکهای اصلی قیمت، تفاوت بنیادی زیادی بین طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار وجود ندارد. قیمت هر دو در نهایت از ارزش طلای خالص میآید و در بازار ایران دو عامل مهم، انس جهانی طلا و نرخ ارز هستند. تفاوت عیار بیشتر باعث میشود سطح قیمت آنها متفاوت باشد. قیمت طلای ۱۸ عیار را میتوان به صورت ساده، تقریبا ۷۵ درصد قیمت طلای ۲۴ عیار در نظر گرفت.
اما درباره حباب باید بین طلای خام/قیمت مرجع و محصولی که میخریم، تفاوت بگذاریم. حباب زمانی شکل میگیرد که قیمت بازار از ارزش ذاتی طلای خالص موجود در محصول فاصله بگیرد. در نتیجه، عیار عامل ایجاد حباب نیست بلکه عرضه و تقاضا، انتظارات، شرایط بازار و ویژگی خود محصول هستند که این فاصله را ایجاد میکنند. ارزش ذاتی هم بر اساس وزن و عیار محاسبه میشود.
برای مثال اگر یک گرم طلای ۱۸ عیار و یک گرم طلای ۲۴ عیار را صرفا به عنوان طلای خام مقایسه کنیم، انتظار داریم قیمت آنها تقریبا متناسب با خلوصشان حرکت کند. دادههای بازار هم معمولا درصد تغییر بسیار مشابهی برای ۱۸ و ۲۴ عیار نشان میدهند. یعنی تفاوت اصلی در مقدار قیمت است، نه لزوما در نرخ رشد یا افت آنها. ولی وقتی وارد محصولاتی مثل سکه، شمش کوچک یا طلای زینتی میشویم، داستان فرق میکند. قیمت بازار ممکن است علاوه بر ارزش طلای داخل محصول، شامل حباب، هزینه ضرب، اجرت، برند، بستهبندی یا اثر عرضه و تقاضای همان محصول باشد. مثلا حباب سکه در بعضی دورهها قابل توجه است و حتی حباب انواع سکه با هم تفاوت دارد اما این تفاوت ناشی از عیار نیست و به بازار همان محصول مربوط میشود.
آیا طلای ۲۴ عیار گرانتر است؟
طلای ۲۴ عیار به دلیل خلوص بیشتر، در وزن برابر، از طلای ۱۸ عیار گرانتر است. همان طور که گفتیم، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد، در حالی که طلای ۲۴ عیار تقریبا به طور کامل از طلای خالص تشکیل شده است. بنابراین طبیعی است که قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار بالاتر باشد.
با این حال، اگر از طریق ابزارهای مالی مانند صندوق طلا، گواهی سپرده یا سایر روشهای غیرمستقیم در طلا سرمایهگذاری میکنید، مقایسه قیمت هر گرم طلای ۱۸ و ۲۴ عیار اهمیت کمتری دارد. در این حالت خودِ طلای فیزیکی را خریداری نمیکنید، بلکه واحدی از یک ابزار مالی را میخرید که ارزش آن به طلا یا داراییهای مرتبط با آن وابسته است. بنابراین برای شما مهمتر است که قیمت هر واحد سرمایهگذاری، حداقل مبلغ مورد نیاز برای شروع، کارمزدها و نقدشوندگی ابزار را بررسی کنید.
ممکن است دارایی پایه یک ابزار، طلای با خلوص بالا باشد اما این موضوع به معنای آن نیست که برای شروع سرمایهگذاری به مبلغ زیادی نیاز دارید زیرا هر واحد صندوق یا گواهی میتواند تنها نماینده بخش کوچکی از آن دارایی باشد. در نتیجه، گرانتر بودن طلای ۲۴ عیار بیشتر در مقایسه مستقیم طلای فیزیکی با وزن برابر معنا پیدا میکند. در سرمایهگذاری از طریق ابزارهای مالی، معیار کاربردیتر برای شما این است که با چه مبلغی میتوانید وارد سرمایهگذاری شوید و هر واحد از آن ابزار با چه قیمتی معامله میشود.
مثلا برای خرید یک گواهی سپرده سکه در بورس کالا، باید قیمت یک سکه تمام بهار را پرداخت کنید. حداقل میزان خرید گواهی شمش طلا، معادل یک برگه معادل ۰.۱ گرم یا ۱۰۰ سوت از یک شمش طلای یک کیلوگرمی است و در طرح طلای آگاه، میتوانید از طریق سامانه آگاه من و بدون نیاز به کد بورسی، با حداقل مبلغ 100 هزار تومان در طلای 24 عیار سرمایهگذاری کنید.
طلای ۱۸ عیار بخریم یا ۲۴ عیار؟
اگر قصد دارید طلایی بخرید که هم استفاده زینتی داشته باشد و هم بخشی از سرمایه شما محسوب شود، طلای ۱۸ عیار انتخاب مناسبتری است. این نوع طلا استحکام بیشتری دارد، در بازار ایران رایجتر است و برای استفاده روزمره در قالب زیورآلات کاربرد بیشتری دارد. البته اگر با نگاه سرمایهگذاری خرید میکنید، بهتر است سراغ مدلهایی با اجرت ساخت کمتر بروید تا بخش بیشتری از مبلغ پرداختی شما صرف ارزش خود طلا شود.
اگر هدفتان صرفا سرمایهگذاری در طلا است، تفاوت ۱۸ و ۲۴ عیار اهمیت کمتری پیدا میکند. عیار بالاتر به این معنا است که در هر گرم، طلای خالص بیشتری وجود دارد اما این موضوع به معنای بازده بیشتر نیست. در سرمایهگذاری صرف، مهمتر از عیار این است که طلا را از چه طریقی خریداری میکنید و چه هزینهها و ریسکهایی متوجه سرمایهگذاری شما است. برای مثال در خرید طلای فیزیکی باید به اجرت، حباب، اختلاف قیمت خرید و فروش، نقدشوندگی و امنیت نگهداری توجه کنید. در ابزارهایی مانند صندوقهای طلا، گواهی سپرده یا سایر روشهای غیرمستقیم نیز عواملی مانند دارایی پایه، کارمزد، نقدشوندگی و میزان انطباق قیمت با ارزش دارایی اهمیت بیشتری دارند.
بیشتر بخوانید: ریسک نقدشوندگی چیست؟
با هم مرور کنیم...
عیار طلا نشان میدهد چه مقدار از یک قطعه فلز را طلای خالص تشکیل میدهد. طلای ۲۴ عیار تقریبا خالص است، در حالی که طلای ۱۸ عیار شامل ۷۵ درصد طلای خالص و ۲۵ درصد سایر فلزات است. طلای ۲۴ عیار خلوص و ارزش طلای بیشتری در هر گرم دارد اما نرمتر است. در مقابل، طلای ۱۸ عیار استحکام بالاتری دارد و به همین دلیل بیشتر در ساخت زیورآلات مورد استفاده قرار میگیرد.
اگر قصد سرمایهگذاری دارید، بهتر است فقط به عیار توجه نکنید. اجرت ساخت، فاصله قیمت خرید و فروش، اصالت، نقدشوندگی و هزینه نگهداری میتوانند تاثیر مستقیمی بر نتیجه سرمایهگذاری شما داشته باشند. در واقع بهترین گزینه، محصولی است که علاوه بر داشتن طلای باکیفیت و استاندارد، هزینههای جانبی آن هم متناسب با هدف سرمایهگذاری شما باشد.
