خرید طلا و سکه یکی از اصلیترین روشهای سرمایهگذاری در ایران است. به همین دلیل گواهی سپرده سکه طلا پتانسیل لازم برای تبدیل شدن به یکی از روشهای کسب سود در بازار بورس را دارد. در واقع، ابزار گواهی سپرده کالایی بخصوص سکه، یکی از جذابیتهای بورس کالا برای سرمایهگذاری است. بنابراین در ادامه این مطلب به ارائه توضیحاتی در این خصوص میپردازیم.
ثبت نام و دریافت کد بورس کالا
برای دریافت کد بورس کالا و شروع سرمایهگذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید:
نکات کلیدی:
- گواهی سپرده سکه طلا یک سند است که مالکیت شما بر سکه تمام بهار آزادی در خزانه بورس کالا را نشان میدهد.
- گواهی سپرده سکه طلا امکان خرید و فروش آنلاین دارند و ریسک نگهداری فیزیکی طلا را از بین میبرند.
- برای خرید گواهی سپرده سکه طلا باید کد بورسی داشته باشید و از طریق سامانه معاملات کارگزاری اقدام کنید.
- علاوهبر خرید و فروش، در صورت تایید بورس و بانک، میتوان گواهی سپرده سکه را نزد بانکها وثیقه گذاشت و از آن برای دریافت وام استفاده کرد.
- هزینه انبارداری روزانه برای هر سکه دریافت میشود و در صورت تمایل میتوان سکه را به صورت فیزیکی از خزانه تحویل گرفت.
- مهمترین عوامل اثرگذار بر قیمت گواهی سپرده شامل: نرخ ارز، قیمت جهانی طلا، تورم و سطح عرضه و تقاضای داخلی هستند.
تولید و مصرف طلا در ایران
سالانه در ایران حدود ۲ تن طلا در استانهای آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، کرمان، خراسان رضوی و جنوبی، اصفهان، یزد، مرکزی، قم و همدان استخراج میشود. مهمترین معادن طلای کشور که در طبقه معادن طلای با ظرفیت بالا جای میگیرند شامل معدن طلای زرشوران تکاب، معدن طلای موته اصفهان، معدن ارغش نیشابور، معدن طلای سقز، معدن طرقبه مشهد و معدن طلای آق دره تکاب میشوند.
آمار مصرف و داد و ستد طلا به عنوان دارایی پايه برای توليد سكه و ساير مسكوكات و زيورآلات نشان میدهد بخش عمده (حدود ۵۸ درصد) از تقاضای جهانی طلا مختص صنعت جواهرسازی است. علاوه بر مسکوکات و زیورآلات، تقاضای روزافزونی برای طلا با انگیزههای صنعتی و پزشکی در جهان وجود دارد. عمده این تقاضا جذب صنایع الکترونیکی، دندان پزشکی و سایر صنایع میشود.
گواهی سپرده کالایی
به طور کلی گواهی سپرده نوعی ابزار مالی است که برای سادهسازی روند خرید و فروش کالاها و توسعه بازارها به کار میرود و به سرمایهگذاران امکان می دهد بدون نیاز به حضور فیزیکی در بازارها و انبارها، اقدام به داد و ستد کالاها کنند. هر گواهی سپرده نشاندهنده مالکیت مقدار معینی از یک کالای مشخص است. کالا در انبار مورد تایید بورس کالا نگهداری و بر اساس آن گواهی سپرده صادر میشود. سپس گواهی صادر شده، تحت عنوان یک نماد معاملاتی در بازارهای مالی به صورت آنلاین معامله میشود.
مهمترین کارکردهای گواهی سپرده کالایی
- ابزار معاملاتی: این اوراق به دلیل استاندارد بودن، اخذ مجوزهای لازم و همچنین داشتن عنوان اوراق بهادار، قابلیت معامله در انواع بازارها را دارند.
- ابزار تامین مالی: با توجه به اوراق بهادار بودن گواهی سپرده کالایی و اطمینان از وجود کالای پشتوانه آن، در صورت توافق بورس و بانک متقاضی این امکان وجود دارد که با توثیق آن نزد بانک یا موسسه مالی و اعتباری، نسبت به اخذ تسهیلات به میزان درصدی از دارایی اقدام کرد.
- ابزاری برای کمک به تنظیم بازار: با توجه به ماهیت تولید بعضی کالاها که گاهی اوقات با مازاد عرضه و گاهی اوقات با مازاد تقاضا مواجه هستند، امکان انبار کردن آنها و تامین مالی برای دوره زمانی نگهداری کالا و فروش کالا در زمان مناسب، میتواند به تنظیم بازار این کالاها کمک کند.
- ابزار تحویل قراردادهای آتی: دارندگان موقعیت تعهدی فروش در بازار قراردادهای آتی (در صورتی که تا سررسید قرارداد اقدام به بستن موقعیت تعهدی خود نکنند) ملزم به تحویل کالا به خریداران هستند. (توجه داشته باشید قراردادهای آتی سکه طلا در حال حاضر غیر فعال هستند.)
- استفاده به عنوان وثیقه در استراتژی کاورد کال: این ابزار همچنین قابلیت وثیقه شدن در قرارداد فروش اختیار خرید به عنوان جایگزین وجه تضمین مورد نیاز را دارد.
نحوه خرید گواهی سپرده سکه طلا در بورس کالا
بورس کالا به دنبال ایرادهای موجود در بازار سنتی طلا، ابزاری جدید برای سهولت معاملات سکه طلا در چارچوب قوانین بورس کالا طراحی کرد. به عبارت دیگر، خرید طلا در بورس را کالا امکانپذیر کرده است. هدف از تشکیل این بازار، انجام معاملات شفاف در بازار سکه و طلا بود که با توجه به بینظمی و نبود شفافیت در بازار سنتی به این بازار، احساس نیاز میشد. همانطور که قبلا هم توضیح دادیم، برای انجام معاملات گواهی سپرده به انبارهای استانداردی برای نگهداری از سکهها نیاز است. به همین خاطر خزانه چهار بانک که اعلام آمادگی کرده بودند، مورد پذیرش بورس کالا قرار گرفتند.
نماد گواهی سپرده سکه طلای تمام بهار آزادی طرح جدید در بورس کالا
بورس کالای ایران در اوایل سال 1403 نسبت به گشایش انبار و معرفی گواهی سپرده سکه طلا با نماد GoldCoin اقدام کرد.
نکته: نماد معاملاتی این گواهی از روز شنبه مورخ ۲۴ آبان ماه ۱۴۰۴ از CD1GOC0001 به GoldCoin تغییر کرد.
مشخصات گواهی سپرده سکه طلا
- نماد معاملاتی: GoldCoin
- دارایی پایه: سکه طلای تمام بهار آزادی طرح جدید
- استاندارد دارایی پایه: سکه طلای تمام بهار آزادی طرح جدید (با تصویر امام خمینی(ره)) با وزن ٨/١٣٣ گرم و عیار ٩٠٠ در هزار، ضرب سال ١٣٨٦، ١٤٠٣ و ١٤٠٤ بانک مرکزی
- اندازه هر گواهی سپرده کالایی: هر گواهی سپرده کالایی معادل یک قطعه سکه طلا تمام بهار آزادی
- واحد قیمت: ریال به ازای هر قطعه سکه طلا تمام بهار آزادی
- حداقل تغییر قیمت هر سفارش: ۱۰۰ ریال
- سامانه معاملات: سامانه معاملات ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران (سما)
- دورههای معاملاتی: مطابق با مهلت پذیرش انبار که در اطلاعیه گشایش انبار درج میشود.
- روزهای معاملاتی: روزهای شنبه تا پنجشنبه
- ساعت معاملات: ۱۱:۴۵ – ۱۲:۰۰ (دوره پیش گشایش) ۱۲:۰۰ (گشایش به روش حراج تک قیمتی) شنبه تا چهارشنبه ۱۷:۰۰-۱۲:۰۰ (حراج پیوسته)
- کارمزد معاملات: قیمت معامله×تعداد معامله×0.00125
- محدودیت سقف هر سفارش خرید: ۱۰ گواهی سپرده کالایی معادل ۱۰ قطعه سکه
- محدودیت سقف سفارشگذاری صندوق سرمایهگذاری کالایی پشتوانه طلا و بازارگردان: بدون محدودیت
- محدودیت تعداد دارایی برای مشتریان حقیقی: بدون محدودیت
- محدوده نوسان قیمت: 10± درصد قیمت پایانی در روز معاملاتی قبل (در اولین روز معاملاتی نماد بدون محدوده نوسان براساس مکانیسم عرضه و تقاضا)
- حداقل خرید: ۱ گواهی سپرده کالایی معادل یک سکه
- هزینه انبارداری به ازای هر سکه: روزانه 14000 ریال
نمادهای بانکی گواهی سپرده سکه طلا
با استناد به بخشنامه شماره ۰۲/۲٦۰٧۸۵ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۲۴ بانک مرکزی، مبنی بر ممنوعیت نگهداری شمش و مسكوکات طلا توسط بانکها، سکههای بانکی با نمادهای زیر همچنان قابل معامله با کد بورسی هستند. با این حال پس از تاریخ سررسید، دارندگان این گواهیها موظفند سکههای خود را با هماهنگی کارگزار تحویل بگیرند یا درخواست انتقال دارایی به انبار بورس کالا را برای کارگزار ارسال کنند.
نمادهای بانکی گواهی سپرده سکه طلا به ترتیب زیر هستند:
- تمام سكه طرح جديد 0312 رفاه (سكه0312پ01)
- تمام سكه طرح جديد 0412 سامان (سكه0412پ03)
- تمام سكه طرح جديد 0411 آينده (سكه0411پ05)
برای مثال تاریخ سررسید سکه سامان (سكه0412پ03)، پایان اسفند (برج 12) سال 1404 است که تا این تاریخ، قابلیت معاملات آنلاین وجود دارد و پس از آن، دارندگان این نماد باید نسبت به تحویل یا انتقال دارایی خود اقدام کنند.
دارایی پایه مورد تایید بورس کالا برای تسویه و تحویل قراردادهای مشتقه
توجه داشته باشید دارایی پایه مورد تایید بورس کالا برای تسویه و تحویل قراردادهای مشتقه مبتنی بر سکه طلا، نماد GoldCoin است و سکههای بانکی، مورد تایید بورس کالا نیستند.
مزایای معاملات گواهی سپرده سکه طلا
سیستم گواهی سپرده کالایی برای سکه میتواند مزایای متعددی را برای دارندگان این کالاها به همراه داشته باشد. از جمله این مزایا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- معافیت مالیاتی معاملات و سود ناشی از آن
- امکان جایگزینی به عنوان وجه تضمین و مبنای تسویه قراردادهای آتی
- امکان معاملات راحتتر و مطمئنتر
- تامین مالی با توثیق آن
- کاهش ریسک و هزینههای نگهداری سکه در منازل و مغازهها
- امکان جایگزینی به عنوان وجه تضمین فروش قرارداد اختیار خرید (کاورد کال)
برای آشنایی با سایر مزایای این معاملات به تصویر زیر توجه کنید.
تفاوت های گواهی سپرده سکه طلای بانکی و گواهی سپرده سکه در خزانه بورس کالا
با توجه به جدول زیر با تفاوتهای این دو مورد آشنا خواهید شد:
| تفاوتها | گواهی سپرده سکههای بانکی | گواهی سپرده سکه طلا در بورس کالا |
| اندازه هر گواهی | 0.001 از یک سکه کامل | یک سکه کامل |
| کد معاملاتی | کد بورسی | کد بازارهای مالی |
| بستر معاملات | بورس اوراق بهادار | بورس کالا |
| انبار مورد پذیرش | خزانههای برخی بانکها | خزانه بورس کالا |
| قابلیت نگهداری بلندمدت | ندارد (به دلیل وجود زمان سررسید) | دارد |
| قابلیت وثیقه و تحویل در قراردادهای مشتقه | ندارد | دارد |
| روزهای معاملاتی | شنبه تا چهارشنبه | شنبه تا چهارشنبه |
پتانسیل های طلا و سکه
آمار و ارقام، نشاندهنده پتانسیل بسیار بالای این بازار برای راهاندازی معاملات گواهی سپرده کالایی است. طبق آمار اعلامشده تا سال ۱۳۸۶، ۴۰ میلیون قطعه سکه بهار آزادی ضرب شده بود. در دور اول طرح پیش فروش سکه توسط بانک مرکزی در سال ۱۳۹۰، بنا بر اظهارات مقامات بانک مرکزی، بالغبر ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه سکه توسط مردم پیش خرید شد. با وجود این که در سال ۱۳۹۱، بانک مرکزی با محدودیتهای جدی اقدام به پیش فروش سکه کرد. در این سال نیز حدود ۸۵۰ هزار قطعه سکه به مردم واگذار شد که البته ۵۰۷ هزار قطعه از آن، تمام بهار آزادی بود.
این دارایی که به عنوان ابزاری برای خروج سفته بازان از بازار واقعی و نیز مقابله با تورم به شمار میرود، همواره مورد اقبال عمومی بوده است و در نوسانات اقتصادی، بخش قابل توجهی از نقدینگی، روانه این بازار میشود.
تبدیل سکه طلا به گواهی سپرده سکه در بورس کالا
از طریق سامانه ebgo، کد بازارهای مالی را دریافت کنید.
برای اخذ نوبت از سامانه نوبت دهی سکه در سایت بورس کالا اقدام کنید.
خود شخص یا نماینده قانونی وی همراه با مدارک شناسایی معتبر و سکههای طلا، در نوبت تعیین شده به خزانه بورس کالا مراجعه کند.
مراحل ارزیابی سکه و صدور قبض انبار را به پایان برسانید.
با انجام مراحل بالا و پرداخت هزینه ارزیابی (250 هزار ریال به ازای هر قطعه) پس از پایان مراحل ارزیابی، تعداد دارایی در سامانه معاملاتی قابل مشاهده خواهد شد.
گواهی سکه برای چه افرادی مناسب است؟
- سرمایهگذاران حوزه سکه و طلا: که هم از نظر امنیت نگهداری و هم از نظر قابلیت اعتماد به سازوکار معاملاتی بورس، این بازار را مطلوب قلمداد میکنند.
- صرافیها: که بخشی از نگهداری و معاملات سکههای خود را با قصد بازاریابی به این بازار جدید هدایت خواهند کرد.
- خانوارها با پسانداز سکه: که برای اجتناب از ریسک نگهداری سکه در منازل رو به این بازار خواهند آورد.
- بانکها: برای نگهداری کم هزینه و تامین مالی به پشتوانه توثیق سکه به سراغ این ابزار خواهند رفت.
- صندوقهای کالایی طلا
ترخیص سکه طلا از خزانه بورس کالا به چه صورت است؟
- ثبت درخواست ترخیص در سامانه معاملاتی
- پرداخت هزینه انبارداری (واریز وجه به کیف اصلی در سامانه معاملاتی)
- دریافت نوبت از سامانه نوبتدهی سکه از سایت بورس کالا
- مراجعه خود شخص یا نماینده قانونی وی همراه با مدارک شناسایی معتبر و سکههای طلا، در نوبت تعیین شده به خزانه بورس کالا برای دریافت سکهها
نکته: سکههای تحویل گرفته شده و تحویل داده شده بدون وکیوم خواهند بود.
عوامل موثر بر قیمت سکه طلا
عوامل تاثیرگذار بر قیمت سکه را میتوان به عوامل داخلی و خارجی تقسیم کرد، عوامل داخلی به موارد چون عرضه و تقاضای بازار اشاره دارد و عوامل خارجی نیز به قیمت دلار و متغیرهایی کلان اقتصادی و قیمت جهانی طلا بر میگردد. به عنوان یک توضیح اجمالی در مورد تاثیر این عوامل بر قیمت سکه، میتوان گفت که افزایش تقاضا باعث افزایش قیمت تقاضا میشود و افزایش عرضه باعث کاهش قیمت سکه خواهد شد.
یکی از عوامل تاثیرگذار خارجی، نرخ ارز است و قیمت سکه به شدت از این نرخ تاثیر میگیرد. نرخ طلای جهانی نیز با قیمت سکه رابطه مستقیم دارد. در عین حال، نرخ رشد اقتصادی رابطهای معکوس با قیمت سکه دارد. یعنی وقتی نرخ رشد اقتصادی منفی باشد، به همان اندازه میتواند بر قیمت سکه تاثیر عکس بگذارد. چون نرخ تورم نیز رابطه مستقیمی با نرخ سکه دارد. با افزایش نرخ تورم مردم تمایل بیشتری برای نگهداری کالاها دارند و طلا و سکه که کالای سرمایه گذاری هستند، جذابیت زیادی را برای سرمایه گذاران ایجاد میکنند و در نتیجه تقاضا و قیمت تقاضا افزایش خواهد یافت.
سخن آخر
در این مقاله در خصوص بازار گواهی سپرده سکه و قوانین موجود در آن صحبت کردیم. همچنین به عوامل تاثیرگذار در افزایش قیمت سکه و طلا پرداختیم. با توجه به نوسانات زیاد بازار سکه و وجود تورم در کشور، بسیاری از مردم و سرمایهگذاران ترجیح میدهند سرمایه خود را تبدیل به طلا و سکه کنند. بهترین روش برای سرمایه گذاری در طلا و سکه استفاده از ابزارهایی مانند گواهی سپرده شمش طلا و صندوق سرمایه گذاری طلا است که بورس کالا در اختیار سرمایهگذاران قرار داده است.
