
صندوق درآمد ثابت چیست؟
صندوق درآمد ثابت یکی از محبوبترین ابزارهای سرمایهگذاری کمریسک در بازار سرمایه است. بیشتر دارایی این صندوقها در اوراق دولتی، سپرده بانکی و داراییهای کمریسک سرمایهگذاری میشود و همین موضوع باعث میشود سودی نزدیک به سود بانکی اما معمولا بالاتر از آن به سرمایهگذار پرداخت شود. صندوقهای درآمد ثابت برای افرادی مناسب هستند که میخواهند بدون نگرانی از نوسانات بازار، بازدهی قابل پیشبینی داشته باشند. علاوه بر این، واحدهای صندوق درآمد ثابت به راحتی خرید و فروش میشوند و سرمایهگذار میتواند حتی با مبالغ اندک وارد آن شود. این ویژگیها باعث شده صندوقهای درآمد ثابت گزینهای مناسب برای افراد ریسکگریز یا کسانی باشد که به دنبال سود منظم هستند. در ادامه جزئیات این صندوقها، مزایا، معایب و نحوه سرمایهگذاری در آنها بررسی میکنیم.
نکات کلیدی
- صندوق درآمدثابت بهترین ابزار برای سرمایهگذاری کمریسک در بازار سهام است.
- سود صندوق درآمد ثابت معمولا بالاتر از سپرده بانکی پرداخت میشود.
- نقدشوندگی بالای صندوقهای درآمد ثابت باعث میشود هر زمان بتوان واحدهای آن را خرید و فروش کرد.
- نظارت سازمان بورس و مدیریت حرفهای امنیت صندوقها را تضمین میکند.
- صندوق یاقوت آگاه جزو بهترین صندوقهای درآمدثابت است.
صندوق درآمد ثابت چیست و نحوه فعالیت آن به چه صورت است؟
صندوق درآمد ثابت نوعی صندوق سرمایهگذاری است که بیشتر سرمایه خود را در داراییهایی کمریسک مثل سپرده بانکی، اوراق دولتی مطمئن سرمایهگذاری میکند. به همین خاطر، سودی که به سرمایهگذاران میدهد معمولا باثبات و قابل پیشبینی است.
نحوه فعالیت صندوق هم خیلی ساده است؛ شما واحدهای صندوق را مثل سهام از طریق بورس میخرید. پول شما، با پول بقیه سرمایهگذاران جمع میشود و مدیران صندوق آن را در داراییهای کمریسک سرمایهگذاری میکنند. در نهایت سود حاصل، بهصورت دورهای یا از طریق افزایش قیمت واحدهای صندوق، به سرمایهگذاران میرسد. به زبان ساده، این صندوق راهی است برای اینکه با ریسک پایینتر از بازارهای پرنوسان، یک درآمد مطمئن و قابل پیشبینی داشته باشید.
صندوقهای درآمد ثابت به چند دسته تقسیم میشوند؟
صندوقهای درآمد ثابت را میتوان از جهات مختلف دستهبندی کرد. در ادامه انواع صندوقهای درآمد ثابت بررسی میکنیم.
۱. انواع صندوق درآمد ثابت بر اساس نحوه خرید و فروش
صندوقهای درآمد ثابت بر اساس نحوه خرید و فروش به ۲ دسته قابل معامله در بورس (یا همان ETF) و صدور و ابطالی تقسیم میشوند. خرید و فروش صندوقهای قابل معامله در بورس از طریق همه کارگزاریها امکان پذیر است اما معاملات صندوقهای درآمد ثابت صدور و ابطالی معمولا فقط از طریق وبسایت اختصاصی آن صندوق انجام میشود.
۲. انواع صندوق درآمد ثابت بر اساس نحوه پرداخت سود
نحوه پرداخت سود در صندوقهای درآمدثابت متفاوت است و بر همین اساس صندوقهای درآمدثابت به دو گروه بدون پرداخت سود دورهای و با پرداخت سود دورهای، تقسیم میشوند. صندوقهایی که پرداخت سود دوره ندارند، ارزش هر واحد آن صندوق به صورت روزانه افزایش پیدا میکند و سرمایهگذار با فروش دارایی خود میتواند به بازدهی ایجاد شده دسترسی داشته باشد. در صندوقهایی که پرداخت سود دورهای دارند، همانطور که از نامش پیداست، صندوق در فواصل زمانی مشخص بازدهی ایجاد شده را به سرمایهگذاران خود پرداخت میکند و سرمایهگذار در زمان فروش فقط اصل پول خود را بر دریافت میکند. برای مثال صندوق همای آگاه پرداخت سود دورهای دارد و معمولا در ابتدای هر ماه، بازدهی ماه گذشته را به حساب سرمایهگذاران میکند.
۳. انواع صندوق درآمد ثابت بر اساس ترکیب دارایی
صندوقهای درآمدثابت بر اساس اینکه دارایی خود را چگونه در بازارهای مختلف سرمایهگذاری میکنند هم به دو دسته یعنی نوع اول (یا همان صندوق درآمدثابت عادی) و نوع دوم تقسیم میشوند. صندوقهای نوع دوم در واقع نوع کمریسکتری از صندوقهای درآمدثابت هستند و نسبت به صندوقهای درآمد ثابت عادی، درصد بیشتری از سرمایه خود را در داراییهای کمریسک سرمایهگذاری میکنند.
ترکیب دارایی صندوق درآمد ثابت چگونه است؟
صندوقهای درآمد ثابت بر اساس چهارچوب مشخص شده از سوی سازمان بورس، باید حداقل ۸۵ درصد از سرمایه خود را در داراییهای کمریسک مانند اوراق بهادار با درآمدثابت و سپرده بانکی سرمایهگذاری کنند. همچنین میتوانند حداکثر ۱۵ درصد از دارایی خود را در سهام، گواهی سپرده کالایی و صندوقهای سرمایهگذاری قرار دهند. این ترکیب دارایی به مدیران صندوق کمک میکند تا بتوانند از فرصتهای موجود در سایر بازار به جهت بالا بردن بازدهی صندوق استفاده کنند. در تصویر زیر یک نمونه از ترکیب دارایی صندوقهای درآمدثابت را مشاهده میکنید.

مزایای سرمایهگذاری در صندوق درآمد ثابت چیست؟
معامله واحدهای یک صندوق درآمد ثابت مزایای بسیاری برای سرمایهگذاران خواهد داشت، از جمله:
1- بهرهمندی از خدمات مدیریت حرفهای داراییها
مدیریت هر یک از صندوقهای فعال در بازار بورس به عهده تیمی از متخصصان و کارشناسان است که تمامی اصول مورد نیاز برای سرمایهگذاری و معاملهگری در بورس را میدانند. گروه مدیران صندوق اخبار و اطلاعات بازار را بررسی میکنند و دائما در حال رصد بازار هستند. با سرمایهگذاری در این صندوقها بدون پرداخت هزینهای مجزا، میتوانید مدیریت سرمایه خود را به دست افراد حرفهای بسپارید و از تجربه آنها در مدیریت داراییها بهرهمند شوید.
2- کنترل ریسک سرمایهگذاری و کاهش امکان زیاندهی
با نگاهی به چینش سبد داریی یک صندوق درآمد ثابت میتوان گفت، بخش اعظم دارایی این صندوقها به اوراق بانکی و درآمد ثابت اختصاص دارد. همین مساله زمینهساز اصلی ریسک پایین این صندوقها است. مدیران حرفهای صندوق، داراییهای تجمیعشده را در مجموعهای از بهترین اوراق درآمد ثابت سرمایهگذاری میکنند و با توجه به شرایط بازار، بخش کمی را نیز به خرید سهام اختصاص میدهد. این ترکیب دارایی، ریسک سرمایهگذاری را به صفر نزدیک میکند و زمینهای برای کسب سودی بیشتر از سپردههای بانکی فراهم میکند.
3- بهرهمندی از سود روزشمار صندوق
صندوقهای درآمد ثابت به سرمایهگذاران خود سود روزشمار پرداخت میکنند. البته روند پرداخت سود در همه صندوقهای درآمد ثابت یکسان نیست. برخی از آنها سود کسبشده را در دورههای زمانی مشخص (یک ماهه، سه ماهه، شش ماهه و...) به حساب سرمایهگذاران خود واریز میکنند. گروهی دیگر از صندوقها هم، سرمایهگذاران خود را از محل افزایش ارزش واحدهای صندوق از سود کسبشده منتفع خواهند کرد. توجه کنید امکان دریافت سرمایه در هر تاریخ دلخواهی وجود دارد و هیچ یک از سرمایهگذاران مشمول جریمه برداشت زودهنگام نخواهند شد.
4- کسب سود ثابتی بیشتر از سپردههای بانکی
همان طور که اشاره کردیم، بیشترین بخش داراییهای یک صندوق درآمد ثابت به اوراق درآمد ثابت اختصاص مییابد. از این رو، بازدهی این صندوقها به سپردههای بانکی شباهت دارد. با این حال، درصد کمی از دارایی صندوق درآمد ثابت (بین ۵ تا ۱۰ درصد) به خرید سهام شرکتهای بورسی اختصاص مییابد و این ویژگی باعث میشود بازدهی صندوقهای درآمد ثابت، کمی بیشتر از سپردههای بانکی باشد.
5- نقدشوندگی بالای واحدهای صندوق
بهرهمندی صندوقها از رکن بازارگردان و ضامن نقدشوندگی سبب شده است که توازن عرضه و تقاضا حفظ شود و صف خرید یا فروش تشکیل نشود. بنابراین سرمایهگذاران به راحتی میتوانند داراییهای خود را به پول نقد تبدیل کنند.
6- امکان سرمایهگذاری با منابع محدود مالی
حداقل سرمایهگذاری در مورد صندوقهای مبتنی بر صدور و ابطال به قیمت واحدهای صندوق بستگی دارد. در مورد صندوقهای ETF که مانند سهام عادی در سامانه معاملاتی کارگزاریها خرید و فروش میشوند، حداقل میزان خرید را سازمان بورس و اوراق بهادار مشخص میکند. در حال حاضر این مبلغ ۱۰۰ هزار تومان است.
7- صرفهجویی در هزینهها
بهرهمندی از تیم مدیریت حرفهای صندوق و تقسیم هزینههای موجود در بین تمام سرمایهگذاران، هزینه کلی برای هر واحد از صندوق را کاهش میدهد.
8- صرفهجویی در زمان
سرمایهگذاری در صندوقها شرایطی را فراهم کرده است که افراد دیگر نیازی به صرف زمان برای دورههای آموزشی و رصد پیوسته بازار نخواهند داشت. هر سرمایهگذار تنها با سپردن منابع مالی خود به صندوق موردنظر میتواند با خیالی آسوده به سود مورد انتظار صندوق برسد.
ارکان اصلی صندوقهای درآمد ثابت چیست؟
صندوقها از ارکان مختلفی تشکیل شدهاند که مهمترین آنها شامل موارد زیر است:
مجمع صندوق
بالاترین رکن صندوق، مجمع صندوق است که انتخاب ارکان اصلی صندوق، مهمترین وظیفه آن است.
مدیر صندوق
مدیر صندوق رکن اجرایی و متخصص بازار سرمایه است که بر طبق اساسنامه، وظیفه دارد اطلاعات لازم را برای ارائه به متولی و حسابرس سازمان تهیه کند.
متولی صندوق
متولی صندوق در واقع امین سرمایهگذاران است و نقشی مانند وکیل دارد.
حسابرس صندوق
حسابرس صندوق موظف است صورتهای مالی سه، شش و نه ماهه را به همراه صورت سالانه از مدیر صندوق دریافت و بررسی کند.
مدیر ثبت صندوق
اجرای درخواستهای صدور و ابطال و بر طبق اساسنامه، برعهده مدیر ثبت صندوق است.
ضامن نقدشوندگی
ضامن نقدشوندگی در واقع موظف است تا در زمان کمبود یا نبود نقدینگی مورد نیاز، آن را تامین کند.
بازارگردان
وظیفه برقراری تعادل میان خرید و فروش و از بین بردن صف معاملات، برعهده او است.
مدیریت ترکیب دارایی صندوقها با مدیر سرمایهگذاری صندوق است و با نظر او در شرایط مختلف، امکان تغییر ترکیب دارایی وجود دارد.
نحوه خرید صندوق درآمد ثابت
همان طور که پیش از این اشاره کردیم، صندوقهای سرمایهگذاری بر اساس نحوه معاملات به دو نوع صندوق قابل معامله در بورس ETF و صدور و ابطالی تقسیم میشوند. اگر صندوق درآمد ثابت از نوع ETF باشد، خرید و فروش آن مانند سهام شرکتهای بورسی است. به این معنا که شما میتوانید با جستجوی نماد صندوق در سامانههای معاملاتی آنلاین مانند آساتریدر، واحدهای صندوق را معامله کنید. اگر صندوق مورد نظر از نوع صدور و ابطالی باشد، خرید و فروش آن از طریق سامانه اختصاصی یا شعب صندوق و بر اساس ارزش خالص دارایی (NAV) انجام میشود.
نکته: کاربران آگاه میتوانند با مراجعه به آگاه من، نسبت به خرید و فروش تمام صندوقهای تحت مدیریت این گروه (هم صدور و ابطالی و هم ETF) اقدام کنند. همچنین امکان خرید و فروش صندوقهای صدور و ابطالی آگاه در آساتریدر هم فراهم شده است.
برای ورود به آگاه من روی لینک زیر کلیک کنید:
نحوه پرداخت سود صندوقهای درآمد ثابت چگونه است؟
همان طور که توضیح دادیم صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت سود ثابتی به سهامداران خود پرداخت میکنند. البته تخصیص این سود به دو روش انجام میشود:
1- پرداخت سود دورهای
صندوقی که در امیدنامه و اساسنامه خود تخصیص سود دورهای را به سرمایهگذاران وعده داده باشد، سود کسبشده را در بازههای زمانی مشخص به حساب سرمایهگذاران خود واریز میکند.
2- پرداخت سود از محل افزایش ارزش واحدها
نوع دوم صندوقهای درآمد ثابت پرداخت سود دورهای ندارند. این صندوقها سرمایهگذاران خود را از محل افزایش ارزش واحدهای صندوق منتفع میکنند. سرمایهگذاران پس از فروش واحدهای خود به این سود دست مییابند. برای مثال صندوق درآمد ثابت همای آگاه، به سرمایهگذاران خود سود نقدی ماهانه پرداخت میکند و سود صندوق درآمد ثابت یاقوت آگاه، از افزایش قیمت واحدها به دست میآید.
چرا سود صندوقهای درآمدثابت از بانک بیشتر است؟
یکی از پرسشهای رایج این است که چرا سود صندوقهای درآمد ثابت معمولا از سود سپرده بانکی بیشتر است. دلیل اصلی در شیوه مدیریت سرمایه این صندوقهاست. بانکها منابع خود را با نرخهای ثابت و محدود به وام یا سپردهگذاری تخصیص میدهند اما صندوقهای درآمد ثابت انعطاف بیشتری دارند و علاوه بر سپرده بانکی، بخشی از سرمایه را در سهام یا گواهی سپرده کالایی سرمایهگذاری میکنند. همین تنوع باعث میشود بازدهی کلی صندوق از سود بانکی بالاتر باشد.
نکته مهم دیگر این است که سود صندوقهای درآمد ثابت بهصورت مرکب عمل میکند؛ یعنی سودی که هر دوره به سرمایهگذار تعلق میگیرد، دوباره وارد چرخه سرمایهگذاری میشود و خودش هم سود ایجاد میکند. همین اثر تجمعی باعث میشود بازده نهایی صندوقها در بلندمدت از سپردههای بانکی بیشتر باشد، آن هم بدون اینکه ریسک بالایی متوجه سرمایهگذار شود.
بهترین زمان برای سرمایهگذاری در صندوقهای درآمدثابت
شاید در نگاه اول تصور کنید که صندوقهای درآمد ثابت به دلیل سود کمتر از نرخ تورم، گزینه جذابی برای سرمایهگذاری نیستند. اما واقعیت این است که در برخی مقاطع، این صندوقها بهترین انتخاب برای حفظ سرمایه و دریافت سود مطمئن به شمار میروند.
بهویژه در زمانهایی که بازارهایی مثل بورس، ارز یا حتی طلا در شرایط رکودی قرار دارند و ریسک سرمایهگذاری در آنها بالاست، صندوقهای درآمد ثابت فرصتی ایجاد میکنند تا سرمایهگذار با ریسک کمتر و بدون استرس نوسانات شدید، یک سود مشخص و نسبتا مطمئن دریافت کند. به همین دلیل میتوان گفت در هر سال چند ماه وجود دارد که سرمایهگذاری در این صندوقها نسبت به سایر بازارها منطقیتر و حتی پرسودتر خواهد بود.
بهترین صندوق سرمایهگذاری با درآمد ثابت
برای انتخاب بهترین صندوق سرمایهگذاری با درآمد ثابت باید به نکاتی توجه داشت. در بازار سرمایه صندوقهای سرمایهگذاری متنوعی وجود دارد که سهامداران باید از بین آنها بهترین صندوق سرمایهگذاری با درآمد ثابت را انتخاب کنند. از اولویتهای مهم در انتخاب بین صندوقها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بازدهی صندوق
- مدیران و سبدگردانان صندوق
- شفافیت در عملکرد صندوق
- سابقه صندوق
- سازمان تاسیسکننده صندوق
صندوقهای درآمد ثابت معمولا سودی بیشتر از سود سپردههای بانکی را به سهامداران خود پرداخت میکنند. به همین دلیل افراد میتوانند به جای سپردهگذاری در بانک، صندوقهای سرمایهگذاری را انتخاب کنند. این صندوقها با داشتن ضامن نقدشوندگی و قابلیت معامله روزانه، نقدشوندگی بیشتری نسبت به دیگر ابزارهای مالی درآمد ثابت دارند.
تیم مدیریت دارایی آگاه با بیش از ۱۶ سال سابقه در مدیریت انواع صندوقهای سرمایهگذاری، کارنامهای درخشان در بازار سرمایه دارد. این تیم در حال حاضر با مدیریت سه صندوق درآمد ثابت «همای»، «یاقوت» و «مروارید» میزبان سرمایهگذاران بازار بورس است. هر یک از این صندوقها وبسایتی ویژه دارند و وظیفه دارند گزارشهای عملکردی خود را در بازههای زمانی مشخص در این وبسایت منتشر کنند. به علاوه، در وبسایت فیپیران هم میتوانید صندوقها را با هم مقایسه کنید. در حال حاضر، صندوق یاقوت آگاه و صندوق همای آگاه از بهترین صندوقهای درآمد ثابت هستند.
بهترین صندوقهای درآمد ثابت با پرداخت سود ماهیانه کدام است؟
از بین صندوقهای با درآمد ثابت، صندوق «همای» گزینه مناسبی برای سهامداران است. این صندوق در سال 1405 سود موثر سالانهای معادل با 37.5 درصد را به سهامداران پرداخت میکند.
مقایسه بازدهی صندوقهای درآمد ثابت با سایر انواع صندوقها
اولویت در صندوق های درآمد ثابت حفظ سرمایه اولیه است. پس میتوان این صندوقها را برای مدیریت ریسک در سرمایهگذاری مورد استفاده قرار داد. هر چند سود صندوق درآمد ثابت از ابزارهای مالی درآمد ثابت دیگر بیشتر است. بازدهی این صندوقها را باید بر اساس ارزش پول ملی، تورم و شرایط بازار سنجید. در روزهای پرالتهاب بازار و زمانی که شاخص کل در حال سقوط است، سرمایهگذاری در این نوع صندوقها کاری عاقلانه است. همان طور که اشاره کردیم، برای مقایسه بازدهی صندوق های درآمد ثابت میتوانید به وبسایت فیپیران مراجعه کنید. البته وبسایتهای مختلف مانند آگاه ریسرچ هم گزارشهایی مربوط به عملکرد صندوقها منتشر میکنند و میتوانید از اطلاعات آنها هم استفاده کنید.

نحوه محاسبه سود صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت
سود صندوقهای درآمد ثابت به صورت روزشمار محاسبه میشود. طبیعی است هر چه سرمایه شما در صندوق بیشتر باشد، سود بیشتری هم دریافت خواهید کرد. نوسان سود این صندوقها هم کم است و به عوامل مختلفی بستگی دارد. این صندوقها حداقل ۸۵ درصد از دارایی خود را در اوراق درآمد ثابت و تا سقف ۱۵ درصد از داراییها را (با تصمیم مدیر صندوق) در سهام و صندوقها سرمایهگذاری میکنند.
توجه داشته باشید هر چه درصد سهام موجود در سبد دارایی صندوق بیشتر باشد، در دوران رونق بازار، سود آن نیز بیشتر میشود. به همین نسبت، در شرایط نزولی بازار، درصد سهام موجود در صندوق نقش تعیینکنندهای دارد. البته همان طور که اشاره کردیم سهام موجود در صندوق، نهایتا ۱۵ درصد از پرتفوی آن را تشکیل میدهد. بنابراین نوسان سود این صندوقها کم است و همین ویژگی، آسایش خاطر سرمایهگذاران را فراهم میکند.
صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت آگاه
گروه آگاه ۳ صندوق درآمد ثابت دارد که در ادامه به معرفی هرکدام از آنها میپردازیم.
صندوق همای آگاه
در مقایسه صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت، علاوه بر سابقه و عملکرد صندوق، لازم است اهداف مالی خود را نیز در نظر بگیرید. ممکن است برای برخی افراد دریافت سود نقدی اهمیت داشته باشد و برخی دیگر، نیازی به سود ماهانه نداشته باشند. صندوق «همای» از آن دسته صندوقهای درآمد ثابت است که به سهامداران خود سود ماهیانه پرداخت میکند. این صندوق در سال ۱۳۹۹ تاسیس شده و در روزهای پرنوسان بازار و زمانی که بورس در حال سقوط بود، توانست سرمایه سهامداران را حفظ و سود قابل قبولی به آنها پرداخت کند. شما میتوانید برای اطلاع از جزئیات عملکرد صندوق همای، به صفحه این صندوق مراجعه کنید.
صندوق یاقوت آگاه
صندوق درآمد ثابت «یاقوت» هم در سال ۱۳۹۸ تاسیس شد. این صندوق سود ماهیانهای به سهامداران خود پرداخت نمیکند، بلکه این سود روی ارزش واحدهای آن افزوده میشود. این صندوق از نوع ETF است و سهامداران آن میتوانند دارایی خود را در سامانههای آنلاین معاملات سهام به راحتی به فروش برسانند. برای اطلاع از جزئیات بیشتر این صندوق به صفحه صندوق یاقوت مراجعه کنید.
صندوق مروارید آگاه
صندوق «مروارید» آگاه، در سال ۱۴۰۱ تاسیس شد و در مدت کوتاه فعالیت خود توانسته در میان پربازدهترین صندوقهای درآمد ثابت صدور و ابطالی قرار گرفته است. این صندوق با پرتفویی از داراییهای درآمد ثابت، سرمایهگذاران خود را از بازدهی پایدار و مطمئنی بهرهمند خواهد کرد. برای بررسی گزارشهای عملکردی این صندوق میتوانید به وبسایت آن به آدرس www.morvaridagahfund.com مراجعه کنید.
سخن آخر
به عنوان بخش پایانی مطلب میتوانیم بگوییم نکتهای که کمتر به آن اشاره میشود این است که صندوقهای درآمد ثابت میتوانند ابزاری برای مدیریت کوتاهمدت نقدینگی هم باشند. یعنی اگر سرمایهگذار مطمئن است به پول خود در چند ماه آینده نیاز دارد، بهجای گذاشتن پول در حساب جاری یا سپرده کوتاهمدت بانکی، میتواند آن را در صندوق درآمد ثابت قرار دهد و در همین مدت کوتاه هم سود مناسبی دریافت کند. این ویژگی باعث میشود صندوقهای درآمد ثابت فقط یک گزینه بلندمدت نباشند و برای مدیریت پول در دورههای کوتاه هم کاربردی باشند.







