اعتبار معاملاتی، یکی از رایجترین شکلهای استفاده از اهرم مالی است. اهرم مالی یعنی ابزاری که به شما اجازه میدهد با استفاده از منابع مالی بیشتر، قدرت خرید خود را افزایش دهید و از نوسانات بازار بهره بیشتری ببرید.
در بورس و سایر بازارهای مالی، همیشه سرمایه بیشتر به معنی فرصتهای بیشتر است. بسیاری از معاملهگران، حتی زمانی که تحلیل درستی دارند، فقط به دلیل محدود بودن سرمایه اولیه نمیتوانند از فرصتهای بازار استفاده کنند. اینجا مفهوم اعتبار معاملاتی اهمیت بسیاری پیدا میکند. در این روش، کارگزاری مبلغی را به عنوان اعتبار در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید فراتر از موجودی نقدی خود معامله کنید. همراهمان باشید تا روشهای دریافت و تسویه اعتبار معاملاتی آگاه را با هم بررسی کنیم.
اعتبار معاملاتی چیست؟
اعتبار معاملاتی، نوعی سرمایه است که به صورت موقت به سرمایهگذاران داده میشود. دریافت اعتبار معاملاتی، قدرت خرید شما را افزایش میدهد و باعث میشود بتوانید با سرمایه بیشتری در معاملات پرسود شرکت کنید و در نتیجه سود بیشتری به دست آورید.
به عبارت دیگر، میتوان این گونه گفت که اعتبار معاملاتی نوعی ابزار مالی یا وام است که پس از امضای یک قرارداد، به حساب معاملاتی شما واریز میشود و شما میتوانید با آن، در بورس خرید و فروش کنید. اعتبار معاملاتی سررسید مشخصی دارد و لازم است در تاریخ تعیینشده، تسویه شود.
جزئیات مربوط به دریافت اعتبار معاملاتی در کارگزاریهای مختلف با هم متفاوت است اما همگی از دستورالعمل سازمان بورس پیروی میکنند. در آگاه، اعتبار معاملاتی از طریق بآشگاه و با استفاده از ریال بآشگاه یا قدرت وام ارائه میشود.
مزایای دریافت اعتبار معاملاتی چیست؟
دریافت و استفاده از اعتبار معاملاتی مزایای زیادی برای سرمایهگذاران دارد. بعضی از مهمترین این مزایا به شرح زیر هستند:
افزایش قدرت نقدینگی سرمایهگذار
امکان خرید سهمهای جدید بدون نیاز به فروش سایر داراییها یا شارژ حساب معاملاتی
کسب سود بیشتر از طریق سرمایهگذاری با منابع مالی قویتر
افزایش تنوع سبد سرمایهگذاری و کاهش ریسک پرتفوی
در صورت تسویه بهموقع اعتبار، بخشی از قیمت اعتبار استفادهشده به صورت ریال بآشگاه به حساب مشتری بازگردانده میشود.
امکان خرید چند نوع اعتبار به صورت همزمان برای کاربر وجود دارد.
نحوه دریافت اعتبار معاملاتی از آگاه
آگاه اعتبار معاملاتی را از طریق بآشگاه در اختیار شما قرار میدهد. برای دریافت اعتبار معاملاتی از آگاه مراحل زیر را طی کنید:
به بآشگاه مراجعه و روی دکمه «ورود اعضا» کلیک کنید.
نام کاربری و رمز عبورتان را در کادرهای مربوطه درج و وارد حساب کاربری خود شوید.
در بخش «منو» روی گزینه «خدمات» کلیک کنید.
یکی از گزینههای «بستههای اعتباری» یا «وام قرضالحسنه» را انتخاب کنید.
در صفحهای که به شما نمایش داده میشود، بسته مورد نظرتان را انتخاب و روی گزینه «خرید» بزنید.
تاریخ اعمال بسته را در کادر مربوطه بنویسید و روی گزینه «تایید» کلیک کنید.
در صورت داشتن کد تخفیف میتوانید در زمان مشخص کردن تاریخ اعمال بسته، کد خود را در کادر مربوطه وارد و روی گزینه «اعمال کد» بزنید؛ سپس بسته مدنظرتان را با قیمت کمتری بخرید.
نکته: توجه کنید در صورتی که 5 بار متوالی کد تخفیف را اشتباه وارد کنید، دسترسی شما به این بخش از سامانه به مدت 2 ساعت بسته میشود. با این حال، امکان خرید بسته بدون استفاده از کد همچنان برای شما (در طول این مدت) وجود دارد.
نکته: در صورت داشتن کد تخفیف فعال و تخفیف سطحی فعال روی یک بسته ، بیشترین تخفیف برای خرید اعمال میشود.
در این مرحله ممکن است با دو حالت مواجه شوید:
حالت اول: اگر پیش از شروع فرایند درخواست اعتبار معاملاتی، قرارداد اعتباری آگاه را امضا کرده باشید، به ادامه مسیر هدایت میشوید.
حالت دوم: اگر قرارداد اعتباری آگاه را امضا نکرده باشید، پیامی با مضمون «برای خرید بستههای اعتباری، امضای قرارداد اعتباری ضروری است.» به شما نمایش داده میشود. با کلیک روی دکمه «امضای قرارداد» در پایان این پیام، متن قرارداد به شما نمایش داده میشود. در این مرحله باید متن قرارداد را مطالعه، تیک گزینه «کلیه موارد فوق را میپذیرم» را بزنید و روی گزینه «تایید و امضای قرارداد» کلیک کنید. سپس یک کد تایید به شماره همراهتان ارسال میشود که با وارد کردن آن، فرایند امضای قرارداد به پایان میرسد.
در این مرحله توافقنامه دریافت بستههای اعتباری به شما نمایش داده میشود. پس از مطالعه این توافقنامه، روی دکمه «تایید» کلیک کنید.
سپس پیامی با این مضمون به شما نمایش داده میشود که «آیا از تکمیل خرید خود اطمینان دارید؟». در این مرحله، روی دکمه «تکمیل خرید» کلیک کنید.
مشاهده پیامی با مضمون «درخواست شما ثبت گردید» به معنای اتمام مراحل ثبت دریافت بسته اعتباری از آگاه است.
با طی کردن این مراحل، مبلغ اعتبار در تاریخی که مشخص کردهاید به حساب معاملاتی شما واریز میشود.
شرایط دریافت بسته های اعتباری از آگاه
شرایط لازم برای بهرهمندی از «اعتبار معاملاتی» در آگاه عبارتاند از:
کاربران آگاه برای خرید اعتبار معاملاتی باید از ریال بآشگاه یا قدرت وام خود استفاده کنند. در صورتی که در حساب بآشگاه، ریال یا قدرت وام کافی نداشته باشید، امکان خرید اعتبار معاملاتی برای شما وجود ندارد.
شرط دوم، امضای قرارداد اعتباری است. امضای قرارداد اعتباری هنگام ثبتنام و دریافت کد بورسی از آگاه یا در زمان خرید بسته اعتباری، به صورت امضای الکترونیکی امکانپذیر است.
شرط سوم برای دریافت اعتبار معاملاتی، داشتن ارزش تضمین کافی است. استفاده از اعتبار معاملاتی صرفا تا سقف ارزش تضمین پرتفوی شما امکانپذیر است. در صورتی که ارزش تضمین کمتر از مبلغ اعتبار خریداریشده باشد، تنها تا سقف ارزش تضمین خود امکان استفاده از اعتبار را خواهید داشت.
برای مشاهده ارزش تضمین، وارد حساب کاربری خود در آساتریدر شوید. سپس در بخش «سبد سهام»، روی گزینه «ستونها» کلیک و «ارزش تضمین» را اضافه کنید.
نکته مهم: بعضی از داراییها در بازار بورس به عنوان ارزش تضمین محسوب نمیشوند، مانند گواهی سپرده کالا، گواهی سپرده طلا و گواهی زعفران. علاوه بر این، بعضی داراییها مانند دارایی سهام بازار پایه، درصد کمتری برای محاسبه ارزش تضمین دارند.
ریال بآشگاه چیست؟
ریال بآشگاه، وجه نقدی است که در حساب بآشگاه هر شخص به او نمایش داده میشود. برای کسب ریال بآشگاه باید اقدامات خاصی را در بآشگاه انجام دهید که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
روشهای دریافت ریال بآشگاه
دریافت ۱۰ هزار تومان به ازای عضویت در بآشگاه
دریافت تخفیف کارمزد معاملات به صورت وجه نقد در حساب بآشگاه از ۸ تا ۲۵ درصد
دریافت تخفیف کارمزد معاملات آتی به صورت وجه نقد در حساب بآشگاه از ۸ تا ۲۵ درصد
فعال شدن زیر مجموعه اصلی و دریافت مبلغ ۵۰۰۰۰ تومان وجه نقد به حساب بآشگاه معرف
شرکت در مسابقات و دریافت جوایز نقدی
شرکت در قرعهکشی بآشگاه
قدرت دریافت وام بآشگاه چیست؟
همانطور که اشاره کردیم برای دریافت اعتبار معاملاتی از آگاه میتوانید از ریال یا قدرت وام خود در بآشگاه استفاده کنید. برای مشاهده قدرت وام، لازم است در بآشگاه درخواست ثبت کنید. قدرت وام بر اساس روزهایی که در حساب معاملاتیتان وجه نقد داشتهاید، محاسبه و هر روز بهروزرسانی میشود.
نکته: برای مشاهده قدرت وام خود، پس از ورود به بآشگاه از منوی «خدمات»، وارد بخش «وام قرضالحسنه» شوید. در این بخش میتوانید درخواست محاسبه قدرت وام خود را ثبت کنید.
نحوه محاسبه حداکثر میزان وام به چه صورت است؟
میزان دریافت قدرت وام با رسوب رابطه مستقیم دارد. به مانده راکد و قابل برداشت در حساب معاملاتی، رسوب مانده حساب گفته میشود. رسوب پول در حساب معاملاتی به صورت روزانه محاسبه میشود.
بین 50 تا ۷۰ درصد رسوب پول در حساب معاملاتی به عنوان قدرت وام تعریف شده است که میتوان با استفاده از آن، وام قرضالحسنه دریافت کرد.
محاسبه قدرت وام در بآشگاه بر اساس سطح (قله) شما متفاوت است. در جدول زیر، میزان محاسبه قدرت وام در سطوح مختلف را مشاهده میکنید:
سطح قله | عنوان قله | میزان رسوب ماندهحساب |
0 | کاربر | 0 |
1 | بیستون | 50٪ |
2 | رامند | 50٪ |
۳ | بینالود | 55٪ |
4 | الوند | 50٪ |
5 | سهند | 60٪ |
6 | تفتان | 60٪ |
7 | توچال | 65٪ |
8 | دنا | 65٪ |
9 | سبلان | 70٪ |
10 | دماوند | 70٪ |
مثال:
فرض کنید شما در ابتدای دی ماه درخواست محاسبه رسوب مانده خود را ثبت کردهاید. در این حالت:
رسوب شما از روز درخواست، محاسبه میشود.
قدرت وام شما هم با توجه به سطح (قله) شما در بآشگاه محاسبه میشود.
در پایان، شما میتوانید با توجه به شرایط خود (ریال بآشگاه یا قدرت وام) یکی از بستههای اعتباری آگاه را انتخاب و تهیه کنید.
انواع روشهای تسویه اعتبار معاملاتی
تسویه اعتبار معاملاتی به چند روش انجام میشود که در ادامه به توضیح هر یک میپردازیم.
۱- تسویه اعتبار از محل فروش سهام
برای تسویه اعتبار از این روش، میتوانید در روز سررسید اعتبار معاملاتی یا قبل از آن، به میزان لازم سهام یا صندوق بفروشید.
نکته: اگر سررسید اعتبار پنجشنبه، جمعه یا تعطیلات رسمی باشد، لازم است از یک روز کاری قبل برای فروش سهام اقدام کنید.
۲- تسویه اعتبار با وجه نقد
این روش هم تفاوتی با فروش دارایی ندارد و میتوانید در روز سررسید یا قبل از آن، حساب معاملاتی خود را به میزان لازم شارژ کنید. برای این کار میتوانید از پرداخت شتابی یا سایر روشهای واریز وجه در آساتریدر استفاده کنید.
3- تسویه اعتبار با روش تمدید اعتبار
در این روش، میتوانید پیش از سررسید بازپرداخت اعتبار، برای تمدید بسته اعتباری اقدام کنید. به این ترتیب نیازی به بازپرداخت مبلغ اعتبار نخواهید داشت. فراموش نکنید که در این روش باید قدرت وام یا ریال باشگاه کافی داشته باشید.
در صورت تسویه نکردن اعتبار، چه اتفاقی میافتد؟
در صورتی که اعتبار معاملاتی خود را تا تاریخ سررسید تسویه نکنید، سیستم میزان بدهی را حساب میکند. سپس:
در صورتی که ریال یا قدرت وام کافی در بآشگاه داشته باشید، بسته پنالتی نوع اول برای شما فعال میشود. اعتبار این بسته 10 روزه است اما در مقایسه با سایر بستههای اعتباری بآشگاه، هزینه بیشتری دارد که از ریال و قدت وام شما میشود. در صورت تسویه بسته پنالتی نوع یک، روز قبل از تاریخ پایان، وضعیت بسته به حالت «اتمام» تغییر میکند و مبلغ ریال حلال به حساب شما در بآشگاه واریز میشود.
نکته1: ریال حلال تنها در صورتی به حساب شما بازمیگردد که بسته پنالتی با کسر ریال بآشگاه فعال شده باشد.
نکته2: در شرایطی که بسته پنالتی برای شما فعال است، وضعیت حسابتان را با عنوان «در آستانه بدهکاری» مشاهده میکنید. این وضعیت، در بخش «وضعیت مشتری» در منوی گزارش اعتبارات نمایش داده میشود.
در صورتی که بدهی خود را در این مدت 10 روزه تسویه نکنید و قدرت وام یا ریال بآشگاه کافی داشته باشید، بسته پنالتی نوع دوم برای شما فعال میشود. هزینه این بسته از هزینه تهیه بسته پنالتی نوع اول بالاتر است و اعتبار 1 روزه دارد.
نکته مهم: در صورتی که بدهی خود را تسویه نکنید و ریال یا قدرت وام کافی برای فعال شدن بستههای پنالتی را نداشته باشید، وضعیت حساب کاربری شما در بآشگاه به «بدهکار» تغییر میکند و کارگزاری با استناد به ماده 13 دستورالعمل خرید اعتباری اوراق بهادار و همچنین بند 1 از ماده 4 قرارداد اعتباری، نسبت به فروش دارایی تا سقف بدهی اقدام خواهد کرد.
ریال حلال چیست؟
در صورت استفاده نکردن از تمام یا بخشی از اعتبار خریداریشده، روزانه هزینه اعتبار استفاده نشده محاسبه و به صورت هفتگی در قالب ریال حلال به ریال بآشگاه شما واریز میشود.
ریال حلال فقط برای اعتبارهایی محاسبه میشود که از محل ریال بآشگاه خریداری شده باشند.
برای مشاهده میزان ریال حلال خود به بخش «گزارش اعتبارات» در منوی «گزارش» بآشگاه مراجعه کنید.
نکات مهم برای خرید بستههای اعتبار معاملاتی
حداکثر سقف مجاز برای دریافت اعتبار 30 روزه، 5000 میلیون ریال (500 میلیون تومان) است و امکان درخواست اعتبار بیشتر با سررسید 30 روز وجود ندارد.
برای تمدید بستههای اعتباری، تاریخ اعمال به صورت خودکار یک روز پس از تاریخ سررسید ثبت میشود و امکان تغییر آن وجود ندارد.
تاریخ اعمال، یعنی تاریخی که تمایل دارید از آن تاریخ به بعد از بسته مورد نظر را استفاده کنید. تاریخ اعمال یا شروع بسته میتواند از روز ثبت درخواست تا 10 روز آینده باشد.
برای آگاهی از وضعیت درخواست ثبتشده، میتوانید از طریق منو «گزارش» و انتخاب «گزارش اعتبارات» اقدام کنید.
لغو اعتبار معاملاتی، تا پیش از فعالسازی بسته امکانپذیر است. پس از فعال شدن بسته هم میتوانید اعتباری که دریافت کردهاید را غیرفعال کند. برای این کار باید به بخش «گزارش اعتبارات» در منوی «گزارش» بروید.
از طریق نسخه دسکتاپ آساتریدر و از بخش «وضعیت مانده»، میتوانید تاریخ سررسید هر بسته را مشاهده کنید. همچنین میتوانید از منوی «گزارش» به بخش «گزارش اعتبارات» مراجعه کنید.
تمدید اعتبار معاملاتی
تمدید اعتبار معاملاتی روشی است که در آن نیازی به تسویه اعتبار نیست و با جایگزین کردن اعتبار جدید، اعتبار قبلی خودبهخود تسویه میشود. برای تمدید اعتبار معاملاتی بهتر است از گزینه «تمدید» در بخش «گزارش اعتبارات» استفاده کنید اما اگر قصد خرید اعتبار جدید و جایگزینی آن با اعتبار قبلی را داشته باشید، میتوانید تاریخ شروع اعتبار جدید را 1 روز بعد از تاریخ پایان اعتبار قبلی انتخاب کنید.
نکته: گزینه تمدید اعتبار تنها در صورتی نمایش داده میشود که 10 روز تا تاریخ پایان اعتبار قبلی باقیمانده باشد.
برای مثال اگر آقای احمدی قصد جایگزینی اعتبار جدید با اعتبار قبلی را داشته باشد، در صورتی که تاریخ پایان اعتبار معاملاتی ۱۸ شهریور (روز سهشنبه) باشد، لازم است تاریخ شروع اعتبار جدید را ۱۹ شهریور (روز چهارشنبه) انتخاب کند.
نکته: در این مثال، زمان ارسال درخواست خرید اعتبار معاملاتی باید تا آخر روز ۱۸ شهریور باشد تا تمدید اعتبار انجام شود.
انتقال اعتبار معاملاتی
فرض کنید قصد دارید یک اعتبار معاملاتی را به یکی از دوستانتان انتقال دهید، برای این کار باید هزینه خرید بسته را در حساب بآشگاه خود داشته باشید و گیرنده هم باید شرایط دریافت و استفاده از اعتبار معاملاتی را داشته باشد. مراحل انتقال اعتبار در بآشگاه به شرح زیر است:
طبق روال عادی، ابتدا اعتبار معاملاتی را در بآشگاه انتخاب و گزینه خرید را ثبت کنید.
در پنجره جدید، تاریخ اعمال اعتبار را وارد کنید و پس از انتخاب گزینه «میخواهید اعتبار خود را به شخص دیگری در بآشگاه منتقل کنید؟»، کد بآشگاه کاربر استفاده کننده (گیرنده اعتبار) را وارد کنید.
سپس باید به این پرسش که «هزینه اعتبار استفاده نشده طی دوره بسته اعتباری، به حساب بآشگاهی چه کسی منظور شود؟» پاسخ دهید. شما میتوانید خودتان یا دریافتکننده اعتبار را انتخاب کنید.
با مشاهده کد باشگاه دریافتکننده، گزینه «کلیه موارد فوق را میپذیرم» را انتخاب و درخواست خود را تایید کنید.
در این مرحله یک کد تایید برای شماره همراه شما ارسال میشود که باید این کد را در کادر مربوطه وارد کنید.
با تایید انتقال بسته اعتباری، پیغام «درخواست شما ثبت گردید» نمایش داده خواهد شد.
نکته مهم: اگر قصد لغو بسته ارسالی را داشتید، باید پیش از تایید بسته توسط گیرنده، فرایند لغو را انجام دهید. برای حذف بستههای اعتباری باید به بخش «گزارش اعتبارات» در منوی «گزارش» مراجعه کنید. در ضمن، مسئولیت بازپرداخت اعتبار بر عهده شخصی است که بسته اعتباری به او منتقل شده است (گیرنده).
نکته 1: دریافت کننده اعتبار هم باید از طریق بخش «گزارش اعتبارات» در حساب کاربری خود در بآشگاه، دریافت بسته اعتباری را تایید کند.
نکته 2: امکان استفاده از کد تخفیف برای خرید بستههای اعتباری که میخواهید به دیگران انتقال دهید هم وجود دارد. توجه کنید که این بستهها باید با ریال بآشگاه خریداری شده باشند.
نکته 3: در صورتی که گیرنده اعتبار قرارداد اعتباری معتبر نداشته باشد ، در زمان تایید انتقال میتواند قرارداد اعتباری را به صورت دیجیتال امضا کند.
وضعیتهای مختلف در گزارش اعتبارهای معاملاتی
1- وضعیت اعتبارات:
ثبت: اعتباراتی که تایید شدهاند اما تاریخ شروع آنها فرا نرسیده است.
فعال: اعتباراتی که در حال حاضر شروع شده و تاریخ پایان آنها فرا نرسیده است.
اتمام: اعتباراتی که تاریخ پایان آنها فرا رسیده است.
غیرفعال: اعتباراتی که توسط مشتری پیش از تاریخ پایان، تسویه و غیرفعال شده است.
رد: اعتباراتی که توسط سیستم رد شده و امکان خرید آن برای مشتری وجود نداشته است.
2- وضعیت درخواستهای انتقال:
ثبت: درخواست انتقال اعتبار ثبت شده است و در انتظار تایید دریافت کننده است.
تایید: درخواست انتقال اعتبار توسط دریافت کننده تایید شده است.
رد: درخواست انتقال اعتبار توسط سیستم یا دریافت کننده رد شده است.
منقضی شده: درخواست انتقال اعتبار انجام شده است و امکان تایید آن تا ساعت 12 شب وجود دارد. پس از آن، در صورتی که دریافتکننده آن را تایید نکند، درخواست منقضی میشود.
انصراف: درخواست انتقال اعتبار انجام شده است و انتقال دهنده پیش از تایید دریافت کننده، درخواست انصراف از انتقال اعتبار میزند.
دریافت اعتبار معاملاتی چه ریسکی دارد؟
همانطور که پیش از این اشاره کردیم، اعتبار معاملاتی قدرت خرید سرمایهگذاران را افزایش میدهد و در نتیجه باعث افزایش سود کسبشده توسط آنها میشود. باید به این نکته توجه کنید که افزایش سود از بازار بورس به دو عامل وابسته است:
داشتن بودجه برای سرمایهگذاری
دانش کافی نسبت به بازار سرمایه
کمبود هر یک از این عوامل میتواند باعث جلوگیری از کسب سود یا حتی زیان دیدن معاملهگر شود. در واقع، اگر یک معاملهگر اعتبار معاملاتی دریافت و مبلغ آن را در سهمهای نامناسب سرمایهگذاری کند، ممکن است با زیان مواجه شود. نکته اصلی اینجا است که معاملهگر باید تحت هر شرایطی (فارغ از این که سود کرده یا زیان دیده است) برای بازپرداخت اعتبار معاملاتی در سررسید آن اقدام کند.
تفاوت اعتبار معاملاتی با وام بانکی
بزرگترین تفاوت اعتبار معاملاتی و وام بانکی در این مورد است که شما میتوانید وام بانکی خود را در هر بازاری خرج کنید اما اعتبار معاملاتی تنها در بازار سرمایه و برای خرید اوراق بهادار مورد استفاده قرار میگیرد. به عبارت بهتر، امکان خارج کردن اعتبار معاملاتی از بازار سرمایه وجود ندارد. مورد دوم مربوط به نرخ بهره وام بانکی است. هر بانک با توجه به شرایط خود، نرخ بهره متفاوتی را برای وامهایش در نظر میگیرد؛ این در حالی است که هیچ بهرهای به اعتبار معاملاتی آگاه تعلق نمیگیرد.
کلام آخر
سرمایهگذاران در بازار بورس میتوانند با استفاده از ابزارهای مالی مختلف، معاملات خود را به شکل بهتری برنامهریزی و مدیریت کنند و در نهایت سودهای قابل توجهی کسب کنند. در این میان، اعتبار معاملاتی به عنوان یکی از ابزارهای مالی پرطرفدار شناخته میشود که سرمایهگذاران با استفاده از آن به منبع مالی جدیدی دسترسی پیدا میکنند و با سرمایه بیشتری میتوانند مشغول خرید و فروش سهام شوند.
در این مقاله به صورت کامل به نحوه دریافت اعتبار در بورس و استفاده از اعتبار معاملاتی از آگاه اشاره کردیم. کاربران آگاه در صورت رعایت اصول و قوانین وضع شده، میتوانند از این اعتبار بهرهمند شوند.
