کد بورسی چیست؟ آموزش دریافت کد بورسی از آگاه
کد بورسی شناسه یکتای هر سرمایهگذار در بازار سرمایه است و بدون آن نمی‌توان سهام و سایر اوراق بهادار را در بورس و فرابورس معامله کرد. پیش از صدور کد بورسی باید در سامانه سجام ثبتنام و احراز هویت کنید؛ پس از آن، از طریق یک کارگزاری میتوانید خرید و فروش سهام را شروع کنید.
ثبتنام و احراز هویت به دو روش حضوری و غیرحضوری (آنلاین) انجام میشود. در این مقاله ساختار کد بورسی، تفاوت آن با کد معاملاتی، نقش سجام، مراحل صدور کد بورسی در آگاه و احراز هویت را توضیح داده‌ایم.
نکات کلیدی:
- فعالیت در بورس و فرابورس بدون داشتن کد بورسی و کد معاملاتی امکان‌پذیر نیست.
- کد بورسی، کدی یکتا و معرف هر فرد در بازار سرمایه است و از سه حرف اول نام خانوادگی و یک عدد پنجرقمی تشکیل میشود.
- کد معاملاتی، کدی است که به واسطه آن نزد کارگزاری شناسایی می‌شوید و هر فرد می‌تواند در چند کارگزاری کد معاملاتی داشته باشد.
- ثبتنام و احراز هویت در سامانه سجام پیشنیاز صدور کد بورسی است.
- کد بورسی معمولاً ۱ تا ۳ روز کاری پس از احراز هویت در کارگزاری و سامانه سجام صادر میشود و فرایند آنلاین آن در آگاه رایگان است.
- کد بورسی با کد بورس کالا و انرژی متفاوت است؛ کد بورس کالا برای خرید کالاهای عرضه‌شده در بورس کالا و معامله در بازار آتی لازم است.
آشنایی با کد بورسی و کد معاملاتی
برای ورود به بازار بورس و خرید و فروش سهام، ابتدا باید کد بورسی داشته باشید. بسیاری از افراد تفاوت میان کد بورسی و کد معاملاتی را نمی‌دانند. در این بخش به تعریف هر یک از آن‌ها می‌پردازیم.
کد بورسی چیست؟
کد بورسی شناسه‌ای منحصربه‌فرد است که به نوعی معرف شما در بازار سرمایه محسوب میشود. این کد معمولاً از سه حرف اول نام خانوادگی شما (البته نه همیشه) و یک عدد پنجرقمی تشکیل میشود. برای مثال، اگر نام خانوادگی شخصی «عزیزی» باشد، ممکن است کد بورسی او به شکل «عزی۱۲۳۴۵» باشد.
تمام فعالیتهای شما در بازار سرمایه، مانند خرید و فروش سهام، دریافت سود سالانه سهام و فروش سهام عدالت، به داشتن کد بورسی وابسته است.
کد معاملاتی چیست؟
کد معاملاتی کدی است که به واسطه آن نزد کارگزاری شناسایی می‌شوید. میتوان گفت کد بورسی مانند کد ملی و کد معاملاتی مانند شماره حساب بانکی شما است. شما فقط یک کد ملی دارید، اما میتوانید در بانک‌های مختلف چند شماره حساب داشته باشید؛ به همین ترتیب، امکان دریافت کد معاملاتی از کارگزاریهای مختلف برای شما فراهم است.
تفاوت کد بورسی با کدهای مشابه
در بازار سرمایه ایران چند کد و شناسه دیگر هم وجود دارد که گاهی با کد بورسی اشتباه گرفته میشوند:
| کد | صادرکننده یا محل دریافت | کاربرد |
|---|---|---|
| کد سجام (کد پیگیری ۱۰ رقمی) | شرکت سپرده‌گذاری مرکزی | پیگیری و احراز هویت در سامانه سجام |
| کد بورسی | شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، از طریق کارگزاری | شناسه یکتای سرمایهگذار در بورس و فرابورس |
| کد معاملاتی | هر کارگزاری | شناسایی مشتری نزد کارگزاری و ثبت سفارش |
| کد بورس کالا و انرژی | کارگزاریهای بورس کالا | خرید کالا در بورس کالا و معامله در بازار آتی |
| کد PRX | شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، به درخواست شرکت سبدگردان | مدیریت سبد اختصاصی توسط شرکت سبدگردان |
روش‌های حضوری و غیرحضوری صدور کد بورسی
فرایند ثبتنام و صدور کد بورسی به دو شکل حضوری و غیرحضوری (آنلاین) انجام میشود. در روش حضوری، باید با مدارک هویتی اصلی (شناسنامه و کارت ملی) به یکی از شعب آگاه یا دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کنید. در روش غیرحضوری، کل فرایند از طریق سامانه آگاه اکسپرس انجام میشود.
مدارک لازم برای صدور کد بورسی (حقیقی و حقوقی)
افراد حقیقی برای ثبتنام کد بورسی به مدارک هویتی اصلی خود، یعنی کارت ملی و شناسنامه، نیاز دارند. طبق اطلاعیه سازمان بورس و اوراق بهادار، ارائه آخرین مدرک تحصیلی لازم نیست و اشخاص با هر مدرک تحصیلی می‌توانند کد بورسی دریافت کنند. برای افراد زیر ۱۸ سال، ثبتنام با حضور و مشارکت ولی یا قیم انجام میشود؛ جزئیات آن را در ثبتنام سجام برای افراد زیر ۱۸ سال بخوانید.
شرکت‌ها (اشخاص حقوقی) که می‌خواهند در بورس یا فرابورس معامله کنند، باید مدارک زیر را به کارگزاری ارائه دهند:
- تصویر روزنامه رسمی آگهی تاسیس
- تصویر روزنامه رسمی آگهی آخرین تغییرات
- تصویر اساسنامه
- کپی شناسنامه و کارت ملی اعضای هیئت مدیره
- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقوقی و تعهدنامه
- تکمیل فرم توافق‌نامه معاملات اینترنتی
- دریافت و تکمیل فرم قرارداد معاملات برخط و پاسخ به سؤالات آزمون معاملات برخط
- نامه درخواست کد معاملاتی خطاب به کارگزاری آگاه در سربرگ شرکت، شامل کد ملی، شماره تماس و ایمیل شخصی که برای ایجاد دسترسی معرفی میشود
- معرفی نماینده شرکت؛ حضور یکی از صاحبان امضا فقط در صورتی کافی است که در اساسنامه، امضای هر یک به‌تنهایی معتبر ذکر شده باشد
- معرفی شماره حساب شرکت، شامل نام شعبه، کد شعبه، شهر شعبه، شماره حساب و شماره شبا
کد بورسی چگونه صادر میشود؟
برای صدور کد بورسی و شروع معاملات، ابتدا باید در سامانه سجام ثبتنام کنید و کارگزار بورس خود را انتخاب کنید.
سجام چیست و چرا لازم است؟
سامانه سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) با هدف یکپارچهسازی اطلاعات سرمایهگذاران در بازار سرمایه و شفافسازی روند معاملات، برای جلوگیری از فساد مالی و پولشویی ایجاد شده است. ثبتنام در سجام یکی از الزامات ورود به بازار سرمایه است.
نکته مهم: بعد از تکمیل ثبتنام سجام، یک کد پیگیری ۱۰ رقمی به شماره همراهتان ارسال میشود. این کد را حفظ کنید، چون احراز هویت سجام بدون آن امکان‌پذیر نیست.
انتخاب کارگزاری بورس
امکان ارسال مستقیم سفارش به بورس وجود ندارد و سفارش‌ها باید از طریق کارگزاری‌ها ارسال شوند. کارگزاریهای متعددی در کشور فعالیت می‌کنند و آگاه یکی از کارگزاریهای رتبه الف بازار سرمایه است که خدمات متنوعی به سرمایهگذاران ارائه می‌دهد.
مراحل صدور کد بورسی در آگاه اکسپرس
صدور کد بورسی از طریق دفاتر پیشخوان با پرداخت هزینه همراه است، اما ثبتنام آنلاین در آگاه هزینه‌ای ندارد. اگر از قبل در سجام ثبتنام نکرده باشید، ثبتنام سجام شما هم در آگاه به‌صورت رایگان انجام میشود. مراحل کلی به این صورت است:
- وارد سامانه آگاه اکسپرس شوید و از بخش «کد بورسی اوراق بهادار»، گزینه «ثبت نام کد بورسی اوراق بهادار» را انتخاب کنید.
- اگر در یکی از سامانه‌های آگاه عضو هستید، «ادامه» و در غیر این صورت «ثبت نام جدید» را انتخاب کنید.
- کد ملی خود را بدون خط تیره وارد کنید و پس از درج کد امنیتی، «ادامه» را بزنید.
- اطلاعات فردی و هویتی خود را به‌طور کامل و دقیق وارد کنید. بارگذاری تصویر شناسنامه و کارت ملی الزامی نیست؛ در صورت بارگذاری، فایل باید jpg، png یا gif و حداکثر ۱ مگابایت باشد.
- مشخصات حساب بانکی خود را برای واریز و برداشت‌های مربوط به معاملات وارد کنید.
- اطلاعات واردشده را بازبینی کنید و پس از تأیید صحت آن‌ها، «ادامه ثبت نام» را بزنید.
- کد فعال‌سازی پیامک‌شده به شماره همراهتان را وارد کنید.
- نتیجه ثبتنام سجام نمایش داده میشود و کد پیگیری ۱۰ رقمی سجام از طرف شرکت سپرده‌گذاری مرکزی برایتان پیامک میشود.
پس از این مراحل، برای احراز هویت میتوانید با کد پیگیری و اصل مدارک به شعب آگاه یا دفاتر پیشخوان منتخب مراجعه کنید یا احراز هویت را به‌صورت رایگان از طریق اپلیکیشن آساتریدر انجام دهید.
کد بورسی چه زمانی صادر میشود؟
کد بورسی معمولاً ۱ تا ۳ روز کاری بعد از ثبتنام در آگاه و تکمیل احراز هویت صادر میشود. پیش از صدور کد، میتوانید بهعنوان کاربر آزمایشی وارد نسخه دسکتاپ آساتریدر شوید و با محیط سامانه معاملاتی آشنا شوید؛ البته در این بازه امکان انجام معامله ندارید.
تفاوت کد بورس سهام با کد بورس کالا و انرژی چیست؟
کد بورس کالا شناسه‌ای است که برای خرید کالاهای عرضه‌شده در بورس کالا، مانند خودرو، و معامله در بازار آتی لازم است. فرایند دریافت کد بورس کالا و انرژی با کد بورس سهام متفاوت است.
با کد بورس سهام میتوان اوراق بهادار شرکت‌های صنایع مختلف را خرید و فروش کرد، اما با کد بورس کالا و انرژی میتوان کالاهایی در زمینه کشاورزی، پتروشیمی، تجهیزات، دارو و مانند آن خرید. برای دریافت کد بورس کالا میتوانید از سامانه معاملات بورس کالای آگاه اقدام کنید.
احراز هویت کد بورسی و سجام
یکی از مراحل مهم و الزامی بعد از ثبتنام کد بورسی، احراز هویت است. احراز هویت کد بورسی و سجام به دو شکل حضوری و غیرحضوری (آنلاین) انجام میشود.
احراز هویت سجام
برای احراز هویت حضوری سجام میتوانید به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کنید. برای احراز هویت آنلاین هم کافی است از نرم‌افزارهای مورد تأیید سازمان بورس استفاده کنید؛ احراز هویت آنلاین سجام از طریق اپلیکیشن آساتریدر امکان‌پذیر است.
احراز هویت کد بورسی
اگر احراز هویت سجام را انجام داده باشید، احراز هویت کد بورسی شما از طریق امضای الکترونیک انجام میشود. در غیر این صورت، ابتدا باید از طریق آساتریدر احراز هویت سجام را انجام دهید؛ پس از آن به صفحه امضای الکترونیک قرارداد و احراز هویت کارگزاری هدایت می‌شوید.
نکته: در مراجعه حضوری به شعب آگاه یا دفاتر پیشخوان دولت، احراز هویت کارگزاری و سجام به‌صورت هم‌زمان انجام میشود.
آیا برای سرمایهگذاری در صندوق‌ها کد بورسی لازم است؟
به نوع صندوق بستگی دارد. صندوقهای قابل معامله (ETF) مثل سهام در بورس خرید و فروش میشوند و برای آن‌ها کد بورسی لازم است. اما برای سرمایهگذاری در صندوقهای صدور و ابطالی، ثبتنام و احراز هویت سجام کافی است و واحدها از طریق سایت یا اپلیکیشن خود صندوق خریده میشوند. توضیح بیشتر را در ضرورت ثبتنام سجام برای سرمایهگذاران صندوقهای صدور و ابطالی بخوانید.
جمع‌بندی
کد بورسی شناسه یکتای هر سرمایهگذار در بازار سرمایه و پیشنیاز خرید و فروش سهام است. برای صدور آن ابتدا باید در سجام ثبتنام و احراز هویت کنید و سپس از طریق یک کارگزاری اقدام کنید. کد بورسی با کد معاملاتی، کد بورس کالا و کد PRX تفاوت دارد. در آگاه، ثبتنام آنلاین رایگان است و کد معمولاً ظرف ۱ تا ۳ روز کاری صادر میشود.
مقالات مرتبط برای ادامه مطالعه
| عنوان مقاله | این مقاله به چه سؤالی پاسخ می‌دهد |
|---|---|
| ثبت نام رایگان سجام و احراز هویت غیرحضوری آگاه | ثبتنام سجام و احراز هویت غیرحضوری در کارگزاری آگاه چگونه انجام میشود و مشتریان سجامی چطور کد معاملاتی بگیرند؟ |
| آموزش دریافت و بازیابی کد سجام | کد ده‌رقمی سجام چگونه با کد ملی دریافت میشود و در صورت فراموشی چطور بازیابی میشود؟ |
| راهنمای آساتریدر؛ سامانه معاملاتی آگاه (نسخه دسکتاپ) | بخش‌های دیده‌بان، سبد دارایی، ثبت سفارش و گزارش‌های آساتریدر چگونه کار می‌کنند؟ |
| کد PRX چیست؟ نحوه دریافت و مزایای آن | کد PRX در سبدگردانی اختصاصی چه کاربردی دارد و چه تفاوتی با کد بورسی دارد؟ |
منابع
- سجام، سامانه جامع اطلاعات مشتریان: ثبتنام و احراز هویت سرمایهگذاران بازار سرمایه
