کسب سود از ریزش قیمت طلا و نقره با قراردادهای آتی و آپشن
در دوران رکود اقتصادی، بازارها معمولا به سمت نزول حرکت میکنند و پس از هر دوره رشد قیمتی، وارد فاز اصلاح میشوند تا تعادل میان عرضه و تقاضا برقرار شود. یکی از دغدغههای اصلی معاملهگران در این شرایط، یافتن راههایی برای کسب سود از کاهش قیمتها است. بازارهای نزولی هم مانند بازارهای صعودی، فرصتهای سودآوری را فراهم میکنند؛ تنها کافی است که با استراتژیها و ابزارهای مناسب برای این نوع بازارها آشنا شویم. در این مقاله، دو ابزار اصلی برای کسب سود از کاهش قیمت طلا و نقره یعنی قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله را معرفی میکنیم.
نکات کلیدی:
- قراردادهای آتی و اختیار معامله دو روش برای کسب سود از بازارهای نزولی هستند.
- برای شرکت در قراردادهای آتی و اختیار معامله باید کد معاملاتی مشتقه کالا (کد آتی) دریافت کرد.
- قرارداد آتی کالا قراردادی که است که فروشنده و خریدار متعهد به تحویل کالا و پرداخت وجه کالا در تاریخ مشخصی در آینده (تاریخ سررسید) هستند.
- اختیار فروش به خریدار آن، حق میدهد تا کالا یا سهمی (دارایی پایه) را با قیمت خاصی (قیمت اعمال) در تاریخ مشخصی در آینده (تاریخ اعمال) بفروشد.
- در معاملات اختیار فروش، ریسک زیان کاملا محدود (مبلغ پرمیوم) است اما سود میتواند نامحدود باشد.
تفاوت معاملات نقدی با مشتقه چیست؟
در معاملات نقدی، دارایی و وجه معامله در لحظه انجام معامله بین خریدار و فروشنده جابجا میشود مثل معاملات سهام، گواهی های سپرده و… ؛ در حالی که در معاملات مشتقه، طرفین قراردادی را بر پایه یک دارایی مشخص ایجاد میکنند که در آینده و با تاریخ معین معامله را انجام دهند.
با توجه به این که در معاملات مشتقه، خریدار و فروشنده نیازی به داشتن کل مبلغ معامله و همینطور مالکیت دارایی مورد معامله در روز بستن قرارداد ندارند؛ بنابراین این معاملات امکان ایجاد فروش بدون داشتن دارایی را فراهم میکنند.
روش های کسب سود از کاهش قیمت ها در قراردادهای مشتقه
برای کسب سود از کاهش قیمتها با کمک قراردادهای مشتقه، دو را پیش روی شما است:
● اخذ موقعیت فروش در قرارداد آتی کالا
● اخذ موقعیت خرید اختیار فروش در قرارداد آپشن کالا
موقعیت فروش در قرارداد آتی کالا چیست؟
قرارداد آتی کالا قراردادی که است که فروشنده و خریدار متعهد به تحویل کالا و پرداخت وجه کالا در تاریخ مشخصی در آینده (تاریخ سررسید) هستند و برای تضمین انجام تعهدات خریدار و فروشنده هر کدام مبلغی را نزد بورس کالا قرار میدهند که به آن وجه تضمین گفته میشود. بنابراین در قرارداد آتی کالا میتوان با اخذ موقعیت فروش، تعهد فروش یک کالا در زمان معین را به عهده گرفت بدون این که فروشنده واقعا مالک کالا باشد. فروشنده میتواند قبل از سررسید با انجام معامله معکوس (اخذ موقعیت خرید) موقعیت خود را ببندد (آفست کند) و از تفاوت قیمت فروش و خرید سود کسب کند.
گام های کسب سود از بازار نزولی طلا و نقره با قرارداد آتی کالا
اگر قصد دارید از بازار نزولی طلا و نقره با کمک قرارداد آتی کالا سود کسب کنید، مراحل زیر را طی کنید:
گام 1: پیش بینی ریزش قیمت طلا و نقره
گام 2: انتخاب قرارداد آتی کالا (شمش طلا، شمش نقره و صندوق های مبتنی بر طلا)
گام 3: واریز وجه تضمین قرارداد آتی به کیف اصلی و انتقال آن به کیف آتی
گام 4: اخذ موقعیت فروش در قرارداد آتی کالا
گام 5: رصد بازار و آفست کردن قرارداد (با اخذ موقعیت خرید) در زمان مناسب
مثال:
اگر قیمت 1 گرم شمش طلا در بازار آتی و بازار نقد (گواهی سپرده) به شکل زیر باشد و یک موقعیت فروش در قرارداد آتی بگیریم.
بازار | قیمت یک گرم شمش طلا |
قرارداد آتی (با سررسید 2 ماه بعد) | 15 میلیون تومان |
10 واحد گواهی سپرده | 14 میلیون و 200 هزار تومان |
در صورتی که قیمت طلا ریزشی شود، بعد از یک ماه قیمت بازار آتی 14 میلیون و قیمت گواهی سپرده 13 میلیون و 900 هزار تومان شود .
اگر قرارداد آتی را با گرفتن موقعیت خرید در همان سررسید آفست کنیم، سود یک ماهه 1 میلیون تومان خواهد بود.
سرمایه درگیر در قرارداد آتی برابر وجه تضمین اولیه است و با توجه به این که پیشبینی درست بوده و روزانه سود به حساب فروشنده اعمال شده است؛ بنابراین افزایش وجه تضمین هم اختلالی در این فروش ایجاد نمیکند.
اگر وجه تضمین اولیه پرداختی بابت قرارداد آتی 3 میلیون 700 هزار تومان باشد (با فرض آفست کردن معامله یک ماه بعد با قیمت 14 میلیون) سود معامله برابر1 میلیون تومان و بازده این سرمایه گذاری 27 درصد است.
این در حالی است که در بازار نقد امکان کسب سود از ریزش قیمتها وجود نداشت.
آیا میتوان تا روز سررسید قرارداد آتی موقعیت فروش را نگه داشت؟
اگر تا تاریخ سررسید قرارداد، بازار ریزشی باشد میتوانید قرارداد آتی را نگه دارید (فرایند تحویل قرارداد آتی) و یک گرم شمش از بازار نقد (10 گواهی سپرده شمش طلا) بخرید و در بازار آتی مطابق قرارداد 15 میلیون بفروشید. سود به دست آمده حاصل اختلاف قیمت فروش قرارداد با قیمت خرید گواهی است.
نکته: در صورتی که بازار صعودی شود، نگهداری قرارداد منجر به از دست رفتن سود و اصرار به نگهداری موجب زیان خواهد شد.
توجه داشته باشید که این معاملات اهرمی هستند، یعنی با سرمایه اندک (وجه تضمین 3.700.000)، قراردادی با ارزش بیشتر (15.000.000) معامله میکنید و سود (یا زیان) مبتنی بر ارزش قرارداد را به دست میآورید (1.000.000=14.000.000-15.000.000).
چرا اخذ موقعیت فروش در قرارداد آتی میتواند سودآور باشد؟
معمولا به دلیل وجود انتظارات تورمی نسبت به قیمت کالاها قراردادهای آتی همیشه بالاتر از نرخ فعلی بازار نقد قیمت گذاری میشوند همچنین قیمت بازار آتی با نزدیک شدن به زمان سررسید به قیمت نقدی متمایل می شود بنابراین کاهش قیمت نقد دارایی میتواند منجر به کسب سود در فروش قرارداد آتی شود.
خرید قرارداد اختیار فروش برای کسب سود از بازارهای نزولی
اختیار فروش به خریدار آن، حق میدهد تا کالا یا سهمی (دارایی پایه) را با قیمت خاصی (قیمت اعمال) در تاریخ مشخصی در آینده (تاریخ اعمال) بفروشد. وجهی که برای خرید این اختیار به فروشنده پرداخت میکند پرمیوم (Premium) نامیده میشود.
در واقع وجه پرمیوم را به طرف مقابل پرداخت میکنید و این حق را از او خریداری میکنید که طلای خود را با قیمت اعمال در تاریخ اعمال به او بفروشید. در صورتی که قیمت دارایی در بازار نقد کمتر از قیمت اعمال تعیین شده باشد، قرارداد به سود شما خواهد بود.
شما میتوانید بدون وارد شدن به فرایند اعمال، موقعیت معاملاتی خود را ببندید؛ یعنی موقعیت خرید خود را بفروشید و از اختلاف قیمت خرید و فروش سود کسب کنید.
همچنین میتوانید وارد فرایند اعمال شوید و کالا را از بازار نقد، ارزان بخرید و اختیار خود را اعمال کنید و از تفاوت قیمت بازار نقد و آپشن سود کسب کنید.
گام های کسب سود از بازار نزولی طلا با خرید قرارداد اختیار فروش
برای کسب سود از بازار نزولی طلا با خرید قرارداد اختیار فروش مراحل زیر را طی کنید:
گام 1: پیشبینی ریزش قیمت طلا
گام 2: انتخاب قرارداد اختیار معامله (سکه طلا، شمش طلا و صندوق های مبتنی بر طلا)
گام 3 : واریز پرمیوم قرارداد به کیف اصلی و انتقال آن به کیف اختیار معامله
گام 4: گرفتن موقعیت خرید در قرارداد اختیار فروش
گام 5: رصد بازار و آفست کردن قرارداد (فروش اختیار فروش) در زمان مناسب
مثال:
مشخصات قرارداد آپشن فروش شمش طلا (100 سوت شمش طلای 24 عیار) به شرح زیر است:
● تاریخ سررسید: 2 ماه بعد
● قیمت اعمال: 1 میلیون و 400 هزار تومان
● قیمت خرید اختیار فروش (پرمیوم): 90 هزار تومان
فرض کنید قیمت گواهی سپرده شمش طلا 1 میلیون و 400 هزار تومان باشد. اگر در قرارداد شمش طلا قرارداد اختیار فروش به قیمت 90 هزار تومان بخرید و مطابق پیشبینی قیمت گواهی سپرده شمش طلا به 1 میلیون کاهش یابد؛ مقدار پرمیوم اختیار فروش افزایش مییابد چون اختیار فروش به شما حق میدهد گواهی سپرده شمش طلا را طبق قرارداد 1.4 میلیون تومان بفروشید که بالاتر از قیمت گواهی در بازار نقد است.
هرچه میزان کاهش قیمت دارایی در بازار نقد بیشتر باشد، میزان سود به دست آمده در خرید قرارداد اختیار فروش بیشتر است.
جدول زیر نمونهای از تاثیر کاهش قیمت گواهی سپرده بر ارزش قرارداد اختیار فروش را نشان میدهد:
قیمت گواهی سپرده | پرمیوم قرارداد اختیار فروش | سود حاصل از آفست کردن قرارداد |
1400000 | 90000 | - |
1350000 | 135000 | 125000-90000=35000 |
1200000 | 175000 | 175000-90000=65000 |
در جدول بالا اگر قرارداد اختیار فروش را به مبلغ 90 هزار تومان بخرید و ارزش پرمیوم افزایش یابد و آن را به مبلغ 135 هزار تومان بفروشید. سود شما معادل مابهالتفاوت خرید و فروش یعنی 35 هزار تومان خواهد بود.
چطور بهترین قرارداد آپشن را در بازار نزولی انتخاب کنیم؟
قراردادهای اختیار فروش بر اساس قیمت اعمال به سه گروه تقسیم میشوند:
● در سود (In the Money)
● بیتفاوت (At the Money)
● در زیان (Out of the Money)
اگر انتظار دارید قیمت طلا به سرعت کاهش یابد، خرید اختیار فروش در سود یا بیتفاوت گزینه بهتری است.
اگر انتظار دارید روند نزولی کند و تدریجی باشد، خرید اختیار فروش در زیان ممکن است بازده بالاتری در بلندمدت داشته باشد.
حداکثر زیان خریدار اختیار فروش چقدر است؟
در بدترین حالت، اگر قیمت طلا برخلاف پیشبینی شما افزایش یابد، زیان شما تنها محدود به مبلغ پرمیوم پرداختی (۹۰,۰۰۰ تومان) است. یعنی در معاملات اختیار فروش، ریسک زیان کاملا محدود است اما سود میتواند نامحدود باشد.
امکان اعمال اختیار فروش
در صورتی که تا تاریخ اعمال موقعیت خرید خود را نبندید، میتوانید با ارسال درخواست اعمال (فرایند اعمال قرارداد آپشن) در سامانه، اختیار خود را اجرا کنید. در این حالت، گواهی سپرده شمش طلا را از بازار نقد میخرید و طبق قرارداد، با قیمت اعمال (۱,۴۰۰,۰۰۰ تومان) میفروشید. در این حالت، سود شما برابر با اختلاف بین قیمت اعمال و قیمت خرید از بازار نقدی خواهد بود.
الزامات کسب سود از کاهش قیمت طلا و نقره با قراردادهای مشتقه
در بازارهای مالی ایران روش هایی مانند خرید گواهی سپردههای شمش طلا، شمش نقره، سکه طلا و صندوق های سرمایه گذاری مبتنی بر طلا امکان کسب سود از افزایش قیمت طلا و نقره را فراهم میکنند اما در زمان ریزش قیمت ها به ابزارهای معاملاتی مشتقه نیازمندیم.
برای انجام این معاملات، لازم است ابتدا کد معاملاتی مشتقه کالا (که با نام کد آتی نیز شناخته میشود) را از بورس کالا دریافت کنیم.
پیشنیازهای ورود به قراردادهای اختیار و آپشن (بازار مشتقه) به شرح زیر هستند:
● کد معاملاتی مشتقه کالا داشته باشید.
● آشنایی اولیه با بازار طلا و نقره داشته باشید.
● مفاهیم پایه تحلیل تکنیکال یا بنیادی را بدانید.
● درک درستی از قراردادهای آتی و آپشن داشته باشید.
کلام آخر
آشنایی با ابزارهای بازار مشتقه (قراردادهای آتی و آپشن) به شما امکان می دهد که بتوانید حتی از بازارهای نزولی نیز سود کسب کنید بنابراین با افزایش آگاهی خود در حوزه بازار مشتقه و آشنایی اولیه با بازار فلزات گرانبها مانند طلا و نقره، حتی در زمانهایی که بازار این فلزات نزولی هستند به سود برسید و ریسک پرتفوی خود را کاهش دهید.
ثبت نام و دریافت کد آتی کالا
برای دریافت کد آتی کالا و شروع سرمایهگذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید:
