ارزش بازار یا مارکت کپ (Market Cap) چیست؟

نکات کلیدی:

فرمول و نحوه محاسبه ارزش بازاری

محاسبه ارزش بازاری خیلی آسان است. کافی است قیمت فعلی هر سهم را در تعداد کل سهم‌های شرکت ضرب کنید. مثلا اگر شرکتی ۱۰ میلیون سهم دارد و قیمت هر سهم ۵۰ هزار تومان باشد، ارزش بازاری آن 500 میلیارد تومان خواهد بود. در تصویر پایین فرمول محاسبه ارزش بازاری را مشاهده می‌کنید.

ارزش سهام روز شرکت‌ها بر اساس همین فرمول محاسبه می‌شود و آن‌ها را در دسته‌های مختلفی از نظر اندازه قرار می‌دهد.

اگرچه محاسبه مارکت کپ شرکت‌ها در بورس آسان است اما برای اطلاع از ارزش بازاری یک شرکت، نیاز نیست که آن را محاسبه کنیم بلکه می‌توانیم از طریق تابلوی معاملاتی سهام شرکت‌ها در بورس، مانند تصویر زیر ارزش بازاری آن را مشاهده کنیم. 

چرا ارزش بازاری سهام مهم است؟

شاید بتوان گفت معیار ارزش بازاری، رایج‌ترین ابزار برای ارزیابی ارزش و جایگاه شرکت‌ها در بازار است. این معیار اهمیت ویژه‌ای برای سرمایه‌گذاران دارد زیرا به آن‌ها در درک بهتر بازار، شرایط سهام و ارزش نسبی شرکت‌ها کمک می‌کند. ارزش بازاری از جهات دیگر هم مهم است که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

1- روش جهانی  

ارزش بازاری، یک روش جهانی برای ارزیابی شرکت‌ها است. این ویژگی به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد بدون توجه به محل جغرافیایی یا وضعیت اقتصادی‌شان، ارزش نسبی شرکت‌ها را درک و با یکدیگر مقایسه کنند. این مقایسه کمک می‌کند علاوه‌بر اندازه شرکت، میزان ریسک موجود در سرمایه‌گذاری نیز بهتر شناخته شود.

2- ارزیابی حدودی ریسک  

ارزیابی حدود ریسک، حتی با وجود نوسانات بازار و عوامل تاثیرگذار، یکی از روش‌های مناسب برای ارزیابی میزان ریسک سرمایه‌گذاری در یک شرکت است. این معیار اگرچه نمی‌تواند تمامی ریسک‌ها را به طور کامل پیش‌بینی کند اما معیار قابل اعتمادی برای قضاوت در مورد سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود.

3- تاثیر بر شاخص‌های بازار  

ارزش بازاری در وزن‌دهی به سهام شرکت‌ها در شاخص‌های بورس نقش مهمی دارد. شرکت‌های با ارزش بازاری بالاتر، تاثیر بیشتری در تغییرات شاخص‌ کل بورس دارند که این مورد نشان‌دهنده اهمیت آن‌ها در بازار است.

4- ایجاد سبد متعادل

سرمایه‌گذاران می‌توانند به کمک این معیار، سبد سرمایه‌گذاری متعادل‌تری ایجاد کنند. با انتخاب ترکیبی از سهام شرکت‌های با ارزش بازاری بالا و شرکت‌های در حال توسعه با پتانسیل رشد بالا، می‌توان تا حدی از افزایش ریسک‌ جلوگیری کرد و تنوع بهتری در سبد سرمایه‌گذاری ایجاد کرد.

در نهایت، اگرچه ارزش بازاری یک روش کاربردی و پذیرفته‌شده است اما به تنهایی تمامی عوامل موثر را در نظر نمی‌گیرد. در ادامه محدودیت‌های ارزش بازاری را بررسی می‌کنیم.

محدودیت های ارزش بازاری

با وجود این که ارزش بازاری سهام یک معیار معتبر و مفید است اما محدودیت‌هایی دارد که باعث می‌شود به تنهایی معیار ارزش‌گذاری کاملی نباشد. اقتصاد‌دانان و سرمایه‌گذاران از این معیار در کنار معیارهای مهم دیگر مانند معیار نسبت قیمت به درآمد (P/E)، نسبت قیمت به ارزش دفتری (P/B) و... استفاده می‌کنند. در ادامه این محدودیت‌ها را بررسی می‌کنیم.

• بی‌توجهی به وضعیت بنیادی: ارزش بازاری روز، وضعیت مالی شرکت، سودآوری یا میزان بدهی‌ها را در نظر نمی‌گیرد. بنابراین ممکن است دو شرکت با ارزش بازاری مشابه، از نظر مالی تفاوت‌های چشمگیری داشته باشند.
• تاثیرپذیری از نوسانات کوتاه‌مدت: ارزش بازاری تحت تاثیر نوسانات قیمتی کوتاه‌مدت قرار می‌گیرد که لزوما بازتاب‌دهنده چشم‌انداز بلندمدت شرکت نیست.
• نادیده‌گرفتن دارایی‌های غیر قابل معامله: ارزش بازاری، دارایی‌هایی مانند شرکت‌های تابعه خصوصی یا مالکیت دارایی‌های معنوی را در نظر نمی‌گیرد، در حالی که این دارایی‌ها برای بعضی شرکت‌ها می‌تواند بسیار ارزشمند باشند.
• نشان ندادن پتانسیل رشد: شرکت‌های کوچک‌تر با ارزش بازاری پایین ممکن است دارای پتانسیل رشد بالایی باشند اما در مقایسه با شرکت‌های بزرگ و جاافتاده کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. 

این محدودیت‌ها نشان می‌دهند که استفاده از ارزش بازاری به‌تنهایی ممکن است اطلاعات کافی را برای ارزیابی یک شرکت ارائه ندهد و باید در کنار سایر معیارهای تحلیلی استفاده شود.

استراتژی سرمایه گذاری به کمک ارزش بازاری سهام

استفاده از ارزش بازاری روز در کنار تابلوخوانی می‌تواند یک استراتژی مناسب برای سرمایه‌گذاری باشد. همان‌طور که دیدید شرکت‌هایی که ارزش بازاری بزرگی دارند، برای مدت طولانی در بازار حضور داشته‌اند و به همین دلیل جز بازیگران اصلی در حوزه خود هستند. سرمایه‌گذاری در این شرکت‌ها ریسک نسبتا کمتری در برابر سایر سهم‌ها دارد اما این سرمایه‌گذاری باید به صورت اصولی انجام شود. به عنوان مثال، اگر یک شرکت ارزش بازاری بالایی داشته باشد اما نسبت P/E آن مناسب نباشد، نمی‌تواند انتخاب مناسبی برای سرمایه‌گذاری باشد.

اگر کمی بیشتر ریسک‌پذیر باشید، خوب است نگاهی به شرکت‌های متوسط هم داشته باشید. این شرکت‌ها در ظاهر ریسک بیشتری دارند اما باید توجه داشت که آن‌ها به صورت تصادفی به این مرحله نرسیده‌اند و قرار هم نیست به همین زودی متوقف شوند. همه این‌ها باعث می‌شود که شرکت‌های با ارزش بازاری متوسط، پتانسیل بالایی برای رشد داشته باشند.

در نهایت اگر بتوانید شرکت‌های کوچک را با استفاده از تحلیل‌های مختلف مثل تحلیل بنیادی مورد بررسی قرار دهید و به مدیریت ریسک کاملا مسلط باشید، فرصت‌های سرمایه‌گذاری مناسبی را پیش روی خود خواهید دید.

توجه داشته باشید که ارزش بازاری سهام باید یک راهنما برای انتخاب فرصت‌های سرمایه‌گذاری باشد، بنابراین مدیریت ریسک و استفاده از روش‌های تحلیل در تمام مراحل الزامی است. 

نکته مهم درباره ارزش بازاری و انتخاب سهام 

مارکت کپ یا ارزش بازاری گاهی می‌تواند نشان‌دهنده این مورد باشد که شرکت در قیمتی بالاتر از ارزش ذاتی خود معامله می‌شود و اصطلاحا سهام آن شرکت دارای حباب است. این مورد فقط مخصوص شرکت‌های با ارزش بازاری بالا نیست. ممکن است یک شرکت، ارزش بازاری متوسطی داشته باشد اما همین ارزش بازاری متوسط با توجه به وضعیت بنیادی و تاریخچه ارزش بازاری آن سهم، بیانگر حباب قیمتی در سهام آن شرکت باشد. برای جلوگیری از این اشتباه، همیشه سایر نسبت‌های مالی شرکت مثل نسبت P/E، NAV و EPS را در نظر بگیرید.

سخن پایانی

همان‌طور که دیدید ارزش بازاری سهام، یک معیار مهم برای سنجش جایگاه شرکت‌ها در بازار است. فرمول ساده و کاربرد جهانی ارزش بازاری سهام، آن را به ابزاری ارزشمند برای سرمایه‌گذاران تبدیل می‌کند. با این حال، ارزش بازاری نباید تنها معیار تصمیم‌گیری باشد و تنها یک نقطه شروع خوب است که باید با تحلیل‌های دقیق‌تر و عمیق‌تر ادامه پیدا کند.