سرمایهگذاری کمریسک یا بدون ریسک همیشه دغدغه بسیاری از مردم بوده است. افراد زیادی در جامعه ما علاقهای به خرید سهام با ریسک سرمایهگذاری بالا ندارند و میخواهند سرمایه خود را در جایی سرمایهگذاری کنند که ریسک پایین و سود مشخصی داشته باشد. در این مقاله قصد داریم به ابزارهای مختلف سرمایهگذاری کمریسک در بازار سرمایه ایران بپردازیم.
نکات کلیدی:
- سرمایهگذاری کمریسک به سرمایهگذاریای گفته میشود که احتمال از دست دادن سرمایه اولیه بسیار پایین است.
- صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت، حداقل ۷۰ درصد دارایی خود را به اوراق با درآمد ثابت اختصاص میدهند و گزینهای امنتر از سپرده بانکی هستند.
- صندوقهای درآمد ثابت ممکن است سود نقدی دورهای پرداخت کنند یا از طریق اختلاف قیمت خرید و فروش، بازدهی ایجاد کنند.
- واحدهای عادی صندوقهای اهرمی با ریسک پایین و سقف سود مشخص، مناسب سرمایهگذاران محافظهکار هستند.
- اسناد خزانه اسلامی (اخزا) توسط دولت منتشر میشوند و با تضمین بازپرداخت اصل سرمایه، ریسک نزدیک به صفر دارند.
- اوراق مشارکت، اجاره، مرابحه و گام ابزارهای با ریسک پایین دیگر بازار سرمایه هستند که بازدهی مشخص و تضمینشده دارند.
- پیش از انتخاب هر ابزار سرمایهگذاری کمریسک، شرایط آن را بررسی کرده و در صورت نیاز از مشاوران معتبر کمک بگیرید.
منظور از سرمایهگذاری کمریسک چیست؟
سرمایهگذاری کمریسک به نوعی از سرمایهگذاری اشاره دارد که در آن احتمال از دست دادن سرمایه اولیه بسیار کم است. این نوع سرمایهگذاریها معمولا بازدهی کمتری نسبت به گزینههای پرریسک دارند. با این حال، به دلیل امنیت بالاتر، برای افرادی که تحمل ریسک کمتری دارند یا به دنبال حفظ سرمایه خود هستند، مناسبترند و به آنها اطمینان میدهند که در شرایط نوسانات بازار، سرمایه اولیه آنها حفظ خواهد شد.
روش های سرمایهگذاری کمریسک در بورس
سرمایهگذاران تیپهای شخصیتی متفاوتی دارند. برخی با روحیه ریسکپذیر و ماجراجو به دنبال فرصتهای سرمایهگذاری در بورس میگردند و برخی دیگر، ریسک کمتر را ترجیح میدهند؛ حتی اگر به معنای بازدهی کمتر باشد. بسیار مهم است که قبل از اقدام به سرمایهگذاری، شخصیت و ترجیحات خودتان را بشناسید و سطح دانش بورسیتان را بررسی کنید. اگر به این نتیجه رسیدید که ریسک پایین را ترجیح میدهید، بورس ابزارهای مختلفی را برای سرمایهگذاری کمریسک در اختیارتان میگذارد. در ادامه این ابزارها را با هم بررسی میکنیم.
1- صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت
صندوق درآمد ثابت، نوعی صندوق سرمایهگذاری است که حداقل ۷۰ درصد از داراییهای خود را به اوراق با درآمد ثابت اختصاص میدهند و باقیمانده را در سهام و حق تقدم سهام سرمایهگذاری کنند. صندوقهای درآمد ثابت جایگزینی مطمئن برای سپردههای بانکی هستند که با سود بیشتر و نقدشوندگی بالاتر، مزایای بیشتری را به سرمایهگذاران اختصاص میدهند.
صندوقهای درآمد ثابت ممکن است پرداخت سود نقدی داشته باشند. در این صورت، سود روزشمار صندوق به صورت دورهای به حساب سرمایهگذاران واریز خواهد شد. صندوق همای آگاه از این نوع است.
گروهی دیگر از این صندوقها، پرداخت سود نقدی ندارند و سرمایهگذاران از طریق اختلاف قیمت خرید و فروش سود خود را دریافت میکنند. صندوقهای یاقوت و مروارید آگاه در این گروه هستند.
چگونه در صندوقهای درآمد ثابت سرمایهگذاری کنیم؟
صندوقها از نظر نحوه خرید و فروش به دو نوع تقسیم میشوند و نحوه خرید و فروش صندوقهای درآمد ثابت نیز به همین شکل است:
- صندوق سرمایهگذاری قابل معامله در بورس (ETF): با داشتن کد بورسی و از طریق سامانه معاملاتی کارگزاریها، میتوانید برای خرید واحدهای صندوق (مانند خرید سهام) اقدام کرد.
- صندوق سرمایهگذاری مبتنی بر صدور و ابطال: برای خرید واحدهای این نوع صندوقها باید به سایت اختصاصی آنها مراجعه کنید.
نکته: برای خرید صندوقهای صدور و ابطالی آگاه، میتوانید از طریق سامانه اینوست اقدام کنید.
2- واحدهای عادی صندوقهای اهرمی
صندوقهای اهرمی، دو نوع واحد ممتاز و عادی دارند. واحدهای ممتاز قابل معامله در بورس هستند، ریسک بسیار بالایی دارند و میتوانند بازدهی مضاعفی را نصیب سرمایهگذاران کنند. این واحدها برای معاملهگران حرفهای با قدرت ریسکپذیری بالا مناسب هستند. واحدهای عادی که به صورت صدور و ابطالی خرید و فروش میشوند، یک کف و سقف تعهدشده برای سود دارند. برای مثال با سرمایهگذاری در واحدهای عادی صندوق شتاب آگاه، میتوانید با کمترین ریسک، تا 35 درصد سود موثر سالانه به دست آورید.
3- اسناد خزانه اسلامی (اخزا)
اسناد خزانه اسلامی (اخزا) نوعی از اوراق بدهی هستند که دولت به ازای بدهی خود به پیمانکاران منتشر میکند. این اوراق سررسید مشخص دارند و دولت متعهد میشود در تاریخ سررسید مبلغ اسمی آن را به دارنده اوراق بپردازد. مبلغ اسمی هر ورق اسناد خزانه در زمان سررسید معادل ۱۰۰ هزار تومان است.
چگونه اسناد خزانه بخریم؟
برای خرید اسناد خزانه (اخزا) باید کد بورسی داشته باشید و در یک کارگزاری ثبتنام کنید. سپس میتوانید از طریق سامانه معاملاتی کارگزاریها برای خرید اسناد خزانه با نماد «اخزا» اقدام کنید. توجه داشته باشید که تمامی نمادهای اخزا یک هفته پیش از سررسید متوقف میشوند. در تاریخ سررسید نیز مبلغ اسمی اوراق معادل ۱۰۰ هزار تومان به ازای هر ورق به حساب دارندگان اوراق اسناد خزانه اسلامی واریز میشود.
در زمان خرید اسناد خزانه اسلامی بزرگترین دغدغه افراد، پرداخت مبلغ اوراق در زمان سررسید توسط ناشر است. جالب است بدانید که پرداخت سود و اصل اسناد خزانه دراولویت اول دولت قرار دارد. به این معنی که دولت پیش از صرف هزینههای دیگر، ابتدا نسبت به تسویه اسناد خزانه اقدام میکند. با این تفاسیر این اوراق با ریسکی پایین و نزدیک به صفر قابلاستفاده برای سرمایهگذاران خواهد بود.
همچنین با توجه به اینکه اسناد خزانه جزو اوراق بدهی پرطرفدار بازار سرمایه هستند، ریسک نقدشوندگی آنها نیز بسیار پایین است و سرمایهگذاران هر زمان که قصد فروش آنها را داشته باشند، تقاضا برای خرید این اوراق وجود خواهد داشت.
انواع اوراق بهادار با ریسک کم
انواع دیگری نیز از اوراق بهادار با ریسک کم وجود دارد که در ادامه خلاصهای از آنها را مشاهده میکنید:
- اوراق مشارکت برای تامین مالی پروژههای عمرانی، تولیدی یا خدماتی توسط دولت، شهرداریها یا شرکتهای بزرگ منتشر میشوند. این اوراق دارای سود ثابت و تضمینشده هستند و بازپرداخت اصل سرمایه نیز در سررسید انجام میشود. ریسک این اوراق بسیار پایین است زیرا معمولا دولت یا نهادهای معتبر پشتوانه آن هستند.
- اوراق اجاره نوعی از اوراق بدهی و مبتنی بر اجاره داراییهای مشخص است. سرمایهگذاران در ازای خرید این اوراق، به صورت دورهای سود اجاره دریافت میکنند. این اوراق دارای ریسک بسیار پایین و بازدهی مناسب هستند.
- اوراق مرابحه بر اساس فروش نسیه کالا یا خدمات منتشر میشود. سود این اوراق نیز مشخص است و به صورت دورهای پرداخت میشود. این اوراق توسط نهادهای مالی معتبر تضمین میشوند و ریسک بسیار پایینی دارند.
- اوراق گام (گواهی اعتبار مولد) ابزاری است که برای تامین نقدینگی شرکتها و واحدهای تولیدی منتشر میشود. این اوراق با پشتوانه بانکی و قابلیت نقدشوندگی بالا، ریسک بسیار کمی دارند.
سخن آخر
در این مقاله ابزارهای مختلف سرمایهگذاری کمریسک را در بازار سرمایه ایران معرفی کردیم. اسناد خزانه اسلامی، صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت، اوراق مشارکت و سایر ابزارهای ذکرشده میتوانند گزینههای مناسبی برای افراد با ریسکپذیری پایین باشند. توصیه میکنیم قبل از انتخاب هر ابزار، شرایط آن را با دقت بررسی کنید و در صورت نیاز، از مشاوران معتبر کمک بگیرید.
