نحوه خرید طلا از بورس
سرمایهگذاری در طلا همواره به عنوان یکی از امنترین روشهای حفظ ارزش داراییها مطرح بوده است اما با توجه به پیشرفتهای تکنولوژی و تغییرات بازارهای مالی، روشهای خرید و سرمایهگذاری در طلا نیز دچار تحولات چشمگیری شده است. یکی از این روشها، خرید طلا از بورس است که امکانات و مزایای جدیدی را برای سرمایهگذاران فراهم میکند. بورس با ارائه ابزارهایی مثل گواهی سپرده سکه و شمش طلا، صندوقهای طلا، قرارداد آتی صندوق طلا و قرارداد اختیار معامله سکه طلا، فرصت سرمایهگذاری در این فلز گرانبها را برای همه سرمایهگذاران با هر میزان سرمایهای فراهم میکند. در این مقاله، به بررسی بهترین روشهای خرید طلا در بورس میپردازیم. با ما همراه باشید.
نکات کلیدی:
- نگهداری طلا یکی از روشهای سرمایهگذاری سودده به خصوص در بلندمدت است اما با ریسکهایی مانند به سرقت رفتن طلا همراه است.
- گواهی سپرده سکه طلا، صندوق سرمایهگذاری طلا، گواهی سپرده شمش طلا، قرارداد آتی صندوق طلا و قرارداد اختیار معامله سکه طلا از روشهای مطمئن برای سرمایهگذاری در طلا هستند.
- خریدار گواهی سپرده سکه میتواند بعد از خرید، بسته به سامانه معاملاتی، سکه خود را از خزانه بانک مربوطه یا خزانه بورس کالا تحویل بگیرد.
- برای دریافت شمش طلا (با وزن حدودا 1 کیلوگرم) از بورس کالا باید حداقل ۱۱ هزار واحد گواهی سپرده شمش طلا بخرید.
- با سرمایهگذاری در صندوقهای طلا از سود این بازار منتفع میشوید اما امکان دریافت فیزیکی طلا را ندارید.
- در قراردادهای آتی، خریدار متعهد میشود در زمان مشخصی در آینده، ۱۰۰۰ واحد از صندوق سرمایهگذاری طلا را با قیمتی معین از فروشنده خریداری کند.
- در قرارداد اختیار معامله (آپشن) سکه طلا، این حق به خریدار داده میشود که در روز سررسید قرارداد، سکه طلا را بخرد یا بفروشد.
انواع روشهای خرید طلا در بورس
همانطور که اشاره کردیم، در حال حاضر راههای زیادی برای خرید طلا وجود دارد اما باور اشتباهی در میان مردم شکل گرفته است که برای خرید طلا حتما باید به صورت حضوری به صرافیها یا طلافروشیها مراجعه کرد. همه ما میدانیم که خرید و نگهداری طلا به صورت فیزیکی، ریسکهای اجتنابناپذیری دارد. به عنوان مثال، سرقت طلا یا خرید طلای تقلبی از جمله این ریسکها هستند. این در حالی است که با خرید و فروش طلا در بورس کالا، ریسکهای خرید و نگهداری طلا به حداقل میرسد.
حالا باید به این نکته توجه کنیم که چه راههایی برای خرید طلا در بورس کالا وجود دارد و کدام یک از آنها، بهترین گزینه برای ما محسوب میشوند؟
در حالت کلی میتوان از روشهای زیر برای خرید طلا در بورس استفاده کرد:
- گواهی سپرده سکه طلا
- صندوق سرمایه گذاری طلا
- گواهی سپرده شمش طلا
- قرارداد آتی صندوق طلا
- قرارداد اختیار معامله سکه طلا (آپشن)
در صورت تمایل برای سرمایهگذاری در طلا از طریق بورس، بهتر است ابتدا با این روشها و مزایا و معایب هرکدام آشنا شوید و سپس بهترین گزینه را انتخاب کنید. توجه داشته باشید برای خرید گواهی سپرده سکه طلا یا سرمایهگذاری در صندوقهای طلا، میتوانید به آساتریدر مراجعه کنید. همچنین میتوانید برای شرکت در معاملات گواهی سپرده شمش طلا، قراردادهای آتی و اختیار معامله روی دکمه زیر کلیک کنید:
نکته: بورس کالا در زمستان ۱۴۰۱ امکان خرید ربع سکه را نیز ایجاد کرد اما از آن تاریخ به بعد، هنوز خبری مبنی بر عرضه مجدد ربع سکه در بورس منتشر نشده است.
روش اول: معاملات گواهی سپرده سکه
گواهی سپرده سکه طلا به دو صورت معامله می شود؛ روش قدیمیتر معامله نمادهای گواهی سپرده سکه طلای بانکی است که با داشتن کد بورسی و از طریق سامانه معاملاتی سهام انجام میشود. روش جدیدتر معامله گواهی سپرده سکه طلا با داشتن کد بازارهای مالی و از طریق سامانه معاملاتی ابزار مشتقه کالایی انجام میگیرد.
فرایند دریافت کد بازارهای مالی از طریق سامانه ebgo انجام میشود. برای ورود به این سامانه روی دکمه زیر کلیک کنید:
خریدار گواهی سپرده سکه میتواند بعد از خرید، بسته به سامانه معاملاتی، سکه خود را از خزانه بانک مربوطه یا خزانه بورس کالا تحویل بگیرد. همچنین میتواند آن را به صورت گواهی در سامانه معاملاتی خود نگه دارد و با افزایش قیمت آن نماد، گواهی سپرده سکه خود را بفروشد. گواهی سپرده بورس کالا تاریخ سررسید ندارد اما هر نماد گواهی سپرده سکه بانکی یک تاریخ سررسید دارد. خریدار هم میتواند بعد از خرید سکه، آن را تحویل بگیرد و هم میتواند این اوراق را تا سررسید نگهداری کند. در صورتی که سررسید نماد سکه بانکی تمام شده باشد و دارنده این اوراق، گواهی سپرده سکه خود را نفروخته باشد، طبق قانون گواهی سپرده کالایی باید سکههای خود را تحویل بگیرد.
در گذشته معمولا برای گواهی سپرده سکه نماد جدیدی تعریف و این نماد به نماد بعدی با سررسید جدید منتقل میشد اما در حاضر نماد جدید تعریف نمیشود و خریدار در صورت تحویل نگرفتن، تا یک ماه پس از سررسید میتواند سکه خود را به خزانه بورس کالا منتقل کند.
مشخصات نمادهای گواهی سپرده سکه طلای بانکی
نمادهای گواهی سپرده سکه بانکی که در حال حاضر (اردیبهشت ماه ۱۴۰4) معامله میشوند، به شرح زیر هستند:
- تمام سكه طرح جديد ۰۳۱۲ رفاه (سكه۰۳۱۲پ۰۱)
- تمام سكه طرح جديد ۰۴۱۲ سامان (سكه۰۴۱۲پ۰۳)
- تمام سكه طرح جديد ۰۴۱۱ آينده (سكه۰۴۱۱پ۰۵)
در این نمادها، چهار رقم سمت راست، تاریخ سررسید گواهی را نشان میدهد و حرف «پ» نشاندهنده معاملات پیوسته است. مثلا تاریخ سررسید نماد سكه۰۴۱۲پ۰۳ مربوط به گواهی سپرده سکه بانک سامان، برج 11 (بهمن ماه) ۱۴۰4 است و به صورت حراج پیوسته معامله میشود.
نکته: بورس کالای ایران در اوایل سال ۱۴۰۳ نسبت به گشایش انبار و معرفی گواهی سپرده سکه طلا با نماد CD1GOC0001 اقدام کرد. برای این نماد در حال حاضر تاریخ سررسید تعریف نشده است.
نکته ۲: نماد معاملاتی گواهی سپرده سکه طلا از روز شنبه مورخ ۲۴ آبان ماه ۱۴۰۴ به GoldCoin تغییر میکند.
- روزهای معاملاتی: شنبه تا پنجشنبه
- ساعت معاملات: ١١:٤٥ تا ١۷ (پیش گشایش: ١١:٤٥–١٢:٠٠، حراج تک قیمتی: ١٢:٠٠، حراج پیوسته: ١۷:٠٠-١٢:٠٠)
- حداقل خرید: یک گواهی سپرده معادل یک سکه طلا
- کد معاملاتی مورد نیاز برای خرید: کد بازارهای مالی
- نوسانات قیمتی: نوسانات قیمتی بین بازه 10± درصد قیمت پایانی روز قبل
روش دوم: معاملات گواهی سپرده شمش طلا
گواهی سپرده شمش طلا عملکردی مشابه با گواهی سپرده سکه دارد؛ با این تفاوت که با خرید تعداد کافی از این گواهی میتوانید به جای سکه طلا، یک شمش طلای حدودا یک کیلوگرمی را به صورت فیزیکی از انبار بورس کالای ایران تحویل بگیرید. هر برگه گواهی سپرده شمش طلا برابر با ۱۰۰ سوت یا ۰.۱ گرم است. به عبارت بهتر، برای در اختیار گرفتن یک شمش طلای کامل باید حداقل ۱۱ هزار واحد از این نوع گواهی را خریداری کنید. در این صورت میتوانید برای تحویل فیزیکی شمش طلا اقدام کنید. حد نوسان قیمت گواهی سپرده شمش طلا در بازهای 10 درصدی نسبت به قیمت پایانی روز قبل است.
توجه کنید که برای معامله در بازارهای مالی و خرید و فروش گواهی سپرده شمش طلا هم باید کد معاملاتی بازارهای مالی داشته باشید.
نکته: محدودیتهایی برای خرید واحدهای این گواهی برای افراد حقیقی و حقوقی وجود دارد. به عنوان مثال، هر فرد حقیقی حداکثر میتواند 2 میلیون گواهی سپرده کالایی در کد خود نگهداری کند. این تعداد گواهی برابر با 200 عدد شمش طلا است.
هزینه انبارداری
خریداران گواهی سپرده شمش طلا باید به هزینه انبارداری توجه کنند. در صورتی که برای دریافت شمش طلای فیزیکی اقدام میکنید باید تا روز تحویل شمش، هزینه انبارداری آن را به حساب کارگزار خود واریز کنید. اگر قصد دارید گواهی سپرده خود را پس از افزایش قیمت به فروش برسانید، این هزینه از وجه معامله شما کسر خواهد شد. معاملهگرانی که تصمیم دارند گواهی سپرده شمش را در حساب معاملاتی خود نگهداری کنند هم باید هزینه انبارداری را در بازههای زمانی اعلام شده واریز کنند تا جریمه نشوند.
نکته: هزینه انبارداری به ازای هر واحد گواهی سپرده معادل با 53 ریال (روزانه) است.
روز و ساعت معامله گواهی سپرده شمش طلا
گواهی سپرده شمش طلا در روزهای شنبه تا پنجشنبه در بورس کالا معامله میشود. مرحله پیشگشایش از ساعت ۱۱:۳۰ تا ۱۲:۰۰ و حراج پیوسته روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۱۲:۰۰ تا ۱8:۰۰ و روزهای پنجشنبه، از ساعت ۱۲:۰۰ الی ۱۵:۰۰ است.
نکته: از تاریخ 5 فروردین 1405 تا اطلاع ثانوی، معاملات گواهی سپرده کالایی از ساعت 11:45 تا 15:30 انجام میشود.
روش سوم: صندوق سرمایه گذاری طلا
صندوق طلا نوعی از صندوقهای کالایی قابل معامله در بورس است که روی گواهی سپرده طلا و اوراق مبتنی بر طلا سرمایهگذاری میکند. صندوق با پشتوانه طلا امکان پیروی از بازده قیمت سکه طلا را فراهم میآورد و واحدهای سرمایهگذاری آن در بورس کالای ایران قابل معامله است. فعالیت اصلی این صندوقهای سرمایه گذاری در گواهی سپرده سکه طلا است که به عنوان دارایی اصلی صندوق در نظر گرفته میشود. بنابراین عملکرد صندوق، به عملکرد سکه طلا بستگی دارد.
اگرچه بخش عمده منابع صندوق صرف خرید گواهی سپرده سکه طلا میشود ولی بخشی از منابع صندوق طلا در بازار مشتقه سکه طلای بورس کالا از جمله قراردادهای اختیار معامله سکه طلا نیز سرمایهگذاری خواهد شد. گفتنی است دامنه نوسان واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری کالایی، 10± درصد است. سرمایهگذاری در این صندوقها ریسک پایینتری نسبت به سکه طلا دارد و با حداقل ۱۰۰۰۰۰ تومان میتوان در آنها سرمایه گذاری کرد. برای خرید صندوق کالایی، باید کد بورسی و کد معاملاتی داشته باشید.
| ترکیب داراییهای صندوقهای سرمایهگذاری طلا | |
| گواهی سپرده سکه طلا | حداقل ۷۰% از کل دارایی صندوق |
| اوراق مشتقه سکه | حداکثر ۲۰% از کل دارایی صندوق |
| اوراق با درآمد ثابت گواهی سپرده و سپردهگذاری در بانک | حداکثر ۱۰% از کل دارایی صندوق |
روش چهارم: قرارداد آتی صندوق طلا
تمام قراردادهای آتی از یک کالای پایه مشتق میشوند. قرارداد آتی صندوق طلا هم از این قاعده مستثنی نیست. صندوقهای سرمایهگذاری طلا (که پیش از این معرفی کردیم)، دارایی پایه قراردادهای آتی صندوق طلا هستند. در قراردادهای آتی، خریدار متعهد میشود در زمان مشخصی در آینده، ۱۰۰۰ واحد از صندوق سرمایهگذاری طلا را با قیمتی معین از فروشنده خریداری کند. در مقابل فروشنده هم متعهد میشود که واحدهای مذکور را در زمان تعیینشده و با قیمت مشخص به خریدار بفروشد.
ویژگی های قراردادهای آتی صندوق طلا
قراردادهای آتی صندوق طلا دو ویژگی خاص دارند که باعث شده جذابیت این قراردادها نزد سرمایهگذاران افزایش پیدا کند. این دو ویژگی به شرح زیر هستند:
- دو طرفه بودن بازار: ماهیت تعهدی بازار آتی این امکان را برای سرمایهگذاران فراهم کرده است که حتی از کاهش قیمت طلا هم سود کسب کنند. این در حالی است که در سایر روشها با کاهش قیمت طلا، سرمایهگذار با زیان مواجه میشود.
- اهرم مالی: سرمایهگذاران برای شرکت در معاملات بازار آتی، کل ارزش معامله را پرداخت نمیکنند. بنابراین میتوانند تنها با در اختیار داشتن درصدی از سرمایه مورد نیاز، برای معامله در این بازار اقدام و چند برابر سرمایه اولیه خود سود کسب کنند.
- کسب سود: امکان کسب سود بدون ریسک با استفاده از تفاوت قیمت قرارداد آتی و قیمت کالا در بازار نقد وجود دارد.
نکته: توجه به این نکته ضروری است که حداقل سرمایه برای ورود به بازار آتی صندوق طلا برابر با یک وجه تضمین است.
روش پنجم: قرارداد اختیار معامله سکه طلا یا آتی طلا
در قرارداد اختیار معامله (آپشن) سکه طلا، این حق به خریدار داده میشود که در روز سررسید قرارداد، سکه طلا را بخرد یا بفروشد. در مقابل فروشنده موظف میشود در صورت تمایل خریدار، سکه طلا را از او بخرد یا به او بفروشد. در قراردادهای اختیار معامله یا آپشن، دامنه مشخصی برای کف و سقف قیمت سکه در آینده در نظر گرفته میشود. بنابراین هرگز نمیتوان معاملات مورد نظر را با قیمتی بالاتر یا پایینتر از دامنه مذکور انجام داد.
نکته: لازم به ذکر است، در اختیار داشتن کد مشتقه کالا برای شرکت در معاملات آپشن ضروری است. پس از دریافت کد مشتقه کالا میتوانید از طریق سامانههای آنلاین مشتقه کالا نسبت به معاملات آپشن اقدام کنید.
مزایای خرید طلا در بورس چیست؟
موارد زیر تنها شماری از مهمترین مزایای خرید طلا در بورس هستند:
نحوه خرید سکه در بورس
سرمایهگذاران تا شهریور سال 1397 میتوانستند به خرید و فروش قرارداد آتی سکه طلا در بورس بپردازند. با توجه به مصوبات و قوانین سازمان بورس، این روش از معاملات طلا در بازار آتی منسوخ شد و اکنون قراردادهای آتی شمش و صندوقهای طلا در این بازار معامله میشوند. با توجه به این که خرید طلا، یکی از راههای مطمئن و کمریسک سرمایهگذاری است و طرفداران خاص خود را دارد. تحلیلگران پیشنهاد میکنند پرتفویی از مجموعه داراییها مانند سهام، ارز و طلا در کنار هم تشکیل دهید. در این حالت میتوانید با بررسی روند تغییر قیمت طلا، زمان بهینه را برای ورود به بازار شناسایی کنید و سود خود را به حداکثر برسانید.
سخن آخر
سرمایهگذاری در طلا یکی از بهترین روشهای حفظ ارزش پول و کسب سود است. افراد در گذشته، طلا را به صورت فیزیکی خریداری میکردند و بعد از افزایش قیمت، آن را در بازار به فروش میرساندند. این روش با ریسکهای زیادی همراه بود و سرمایهگذاران با نگرانی به خرید و فروش طلا میپرداختند. در حال حاضر معاملات طلا در بازار سرمایه امکانپذیر است. هم اکنون با دریافت کد بورسی میتوانید گواهی سپرده سکه بانکی و صندوقهای طلا را معامله کنید و با اخذ کد بازارهای مالی میتوانید گواهی سپردههای شمش طلا و سکه طلا خریداری کنید.همچنین با کسب کد مشتقه کالا میتوانید قراردادهای آتی و آپشن بر اساس داراییهای طلا محور معامله کنید.
