سهام فملی چیست؟ با شرکت ملی صنایع مس ایران بیشتر آشنا شوید!
مس، فلزی است که ردپای آن را تقریبا در همه بخشهای اقتصاد مدرن میتوان دید. از شبکههای برق و ساختمان گرفته تا خودرو، تجهیزات الکترونیکی و زیرساختهای انرژی، مس همه جا حضور دارد. همین گستردگی مصرف باعث شده است قیمت آن علاوه بر وضعیت داخلی، به تحولات اقتصاد جهانی هم حساس باشد. برای سرمایهگذار ایرانی، یکی از راههای قرار گرفتن در معرض این صنعت، خرید سهام شرکت ملی صنایع مس ایران با نماد فملی است. برای بررسی سهام فملی، بهتر است ابتدا خود شرکت و مدل کسبوکار آن را بشناسیم و سپس سراغ بازده تاریخی، صورتهای مالی و ریسکهای سهم برویم.
نکته: آمار و ارقام این مقاله، مربوط به تاریخ 31 شهریور 1405 است.
نکته: این مقاله جنبه آموزشی و معرفی دارد و توصیه به خرید یا فروش سهام فملی نیست.
نکات کلیدی
- فملی نماد شرکت ملی صنایع مس ایران در بورس تهران و یکی از نمادهای بزرگ گروه فلزات اساسی است.
- فعالیت شرکت از استخراج و فرآوری سنگ معدن تا تولید کنسانتره، آند، کاتد و سایر محصولات مسی را دربرمیگیرد.
- سودآوری فملی به عواملی مانند قیمت جهانی مس، نرخ ارز، میزان تولید و فروش، هزینههای انرژی و شرایط بازارهای صادراتی وابسته است.
- نسبتهای مالی فملی نشان میدهند که سودآوری شرکت در سال ۱۴۰۴ و ابتدای ۱۴۰۵ نسبت به دورههای قبل تقویت شده است.
- فملی در سالهای اخیر بازده قابل توجهی داشته است.
- سرمایهگذاری در فملی بیشتر برای افرادی مناسب است که با نوسانات سهام کالایی، قیمت جهانی مس و ریسکهای بازار سرمایه آشنا هستند.
فملی چیست؟
فملی، نماد معاملاتی شرکت ملی صنایع مس ایران در بورس تهران است. ریشه شکلگیری این شرکت به سال ۱۳۵۱ و تاسیس شرکت سهامی معادن مس سرچشمه کرمان بازمیگردد. این مجموعه در سال ۱۳۵۵ به شرکت ملی صنایع مس ایران تغییر نام داد و فعالیت آن به بخشهای مختلف زنجیره صنعت مس توسعه پیدا کرد.
شرکت ملی صنایع مس ایران یک مجموعه بزرگ معدنی و صنعتی است که فعالیت آن فقط به یک معدن یا کارخانه محدود نمیشود. بخش اصلی عملیات شرکت در مجتمعهای بزرگ سرچشمه، شهربابک و سونگون انجام میشود و زنجیره فعالیت آن از استخراج و فرآوری سنگ معدن تا تولید کنسانتره، آند، کاتد و سایر محصولات مسی را دربرمیگیرد. در کنار این مجتمعها، شرکتهای تخصصی نیز بخشی از ساختار فملی را تشکیل میدهند. یکی از مهمترین آنها شرکت مهندسی و توسعه صنایع ملی مس ایران (متمم) است که نقش مهمی در اجرای طرحهای توسعهای و پروژههای معدنی و فرآوری شرکت دارد.
فملی علاوه بر فعالیت مستقیم در صنعت مس، در چند مجموعه مرتبط هم سرمایهگذاری کرده است. از جمله میتوان به صندوق سرمایهگذاری اختصاصی بازارگردانی صنعت مس، شرکت تامین سرمایه کیمیا و شرکت تامین و انتقال آب خلیج فارس اشاره کرد. این سرمایهگذاریها عمدتا در حوزههایی مانند تامین مالی، بازار سرمایه و زیرساختهای مورد نیاز صنعت مس انجام شدهاند و در عمل به تکمیل زنجیره فعالیت شرکت کمک میکنند.
از نظر مالکیت هم فملی سهامداران نهادی بزرگی دارد. سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) از مهمترین سهامداران شرکت است و در کنار آن، موسسه صندوق بازنشستگی شرکت ملی صنایع مس ایران، شرکت سرمایهگذاری صدر تامین، صندوق بازنشستگی کارکنان بانکها و شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات در سالهای اخیر در میان سهامداران عمده فملی قرار داشتهاند. بخشی از سهام شرکت هم از طریق شرکتهای سرمایهگذاری استانی سهام عدالت و سایر سهامداران حقیقی و حقوقی نگهداری میشود. بنابراین مالکیت فملی میان چند نهاد بزرگ سرمایهگذاری و طیف گستردهای از سهامداران بازار سرمایه توزیع شده است.
جایگاه فملی در صنعت
در طبقهبندی بازار سرمایه، فملی در گروه فلزات اساسی قرار دارد و از نگاه اقتصادی میتوان آن را در زمره شرکتهای حوزه مواد پایه و فلزات غیرآهنی قرار داد. ویژگی مهم فملی در مقایسه با بسیاری از شرکتهای پاییندستی این است که بخش مهمی از ماده اولیه مورد نیاز خود را از معادن تحت اختیار یا مدیریت مجموعه تامین میکند. در نتیجه، ساختار سودآوری آن بیش از این که شبیه یک کارخانه مصرفکننده مس باشد، یک کسبوکار بزرگ معدنی و کالایی است.
مس یک کالای جهانی است. بنابراین رونق یا رکود اقتصادهای بزرگ، سرمایهگذاری در زیرساختهای برق، ساختوساز، توسعه خودروهای برقی و انرژیهای تجدیدپذیر و در مقابل، کاهش فعالیت صنعتی میتوانند تقاضای این فلز را تغییر دهند. به همین دلیل، سرمایهگذاری در فملی تا حدی شما را در معرض چرخه جهانی بازار مس قرار میدهد. از سوی دیگر، اندازه بزرگ شرکت و ارزش بازار بالای آن باعث شده است فملی در میان نمادهای اثرگذار بورس تهران قرار گیرد. به همین دلیل، گاهی تغییرات این سهم نه فقط برای سهامداران خود شرکت، بلکه برای دنبالکنندگان شاخص کل هم اهمیت پیدا میکند.
بیشتر بخوانید: صنعت فلزات اساسی را چگونه تحلیل کنیم؟
بازده سهام فملی چقدر است؟
عملکرد تاریخی فملی نشان میدهد که این سهم در دوره اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. همان طور که در تصویر زیر مشاهده میکنید، در بازههای زمانی بیشتر از یک ماه، بازده فملی از شاخص کل بیشتر بوده است. فملی در مقایسه با صنعت هم در بیشتر بازهها، بازدهی بیشتری داشته است. بازده یکهفتهای نکته دیگری را یادآوری میکند: حتی سهمی که در بلندمدت بازده زیادی ایجاد کرده است، میتواند در کوتاهمدت افت داشته باشد و بازده گذشته را نباید به عنوان تضمینی برای بازده آینده در نظر گرفت. رشد چندساله سهم ممکن است حاصل ترکیبی از افزایش قیمت جهانی مس، رشد نرخ ارز، افزایش سودآوری شرکت و تغییر ارزشگذاری بازار باشد و این متغیرها لزوما در آینده با همان شدت یا جهت تکرار نمیشوند.
چنان که مشاهده میکنید، فملی در مقایسه با سکه و دلار هم بازدهی بیشتری داشته و فقط در بازه سهساله از سکه عقب افتاده است.
نکته: نمودار بازدهی و سایر اطلاعات مربوط به عملکرد سهام فملی را میتوانید در آگاه ریسرچ مشاهده کنید.
نسبتهای مالی فملی چه تصویری از وضعیت شرکت ارائه میدهند؟
نسبتهای مالی فملی نشان میدهند که سودآوری شرکت در سال ۱۴۰۴ نسبت به سالهای قبل بهتر شده است. حاشیه سود عملیاتی از حدود ۴۹ درصد در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۵۶ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده و بازده حقوق صاحبان سهام نیز از حدود ۴۰ درصد به ۴۹ درصد افزایش یافته است. به زبان ساده، فملی توانسته از فروش و سرمایه در اختیار خود، سود بیشتری ایجاد کند. البته همزمان نسبت بدهی شرکت افزایش یافته و نسبت جاری کاهش پیدا کرده است. این یعنی سهم بدهیها در ساختار مالی شرکت بیشتر و حاشیه نقدینگی کوتاهمدت آن نسبت به گذشته کمتر شده است.
در سهماهه اول ۱۴۰۵ هم روند سودآوری قوی ادامه داشته است. حاشیه سود عملیاتی به حدود ۶۶ درصد و حاشیه سود خالص به حدود ۵۶ درصد رسیده است. این اعداد نشان میدهند بخش بیشتری از درآمد شرکت به سود تبدیل شده است. برای فملی، چنین تغییری معمولا با عواملی مانند نرخ فروش محصولات، قیمت جهانی مس، نرخ ارز، میزان تولید و هزینههای شرکت ارتباط دارد.
از طرف دیگر، نسبتهای ارزشگذاری نشان میدهند بازار هم نسبت به آینده فملی خوشبینتر شده است. P/E و P/B سهم در شهریور ۱۴۰۵ در محدوده بالایی نسبت به سالهای گذشته قرار داشتهاند. این یعنی سرمایهگذاران در این مقطع برای سود و ارزش دفتری فملی قیمت بیشتری نسبت به بیشتر دورههای تاریخی آن پرداخت کردهاند. بنابراین در زمان بررسی سهم، بهتر است هم به بهبود سودآوری شرکت توجه کنید و هم به این نکته که بخشی از این انتظار مثبت میتواند از قبل در قیمت سهام منعکس شده باشد.
بیشتر بخوانید: ارزش ذاتی سهم چیست؟
قیمت سهام فملی تحت تاثیر چه عواملی تغییر میکند؟
اولین متغیری که در تحلیل فملی باید زیر نظر داشته باشیم، قیمت جهانی مس است. بخش مهمی از ارزش محصولات شرکت با شرایط بازار جهانی مس ارتباط دارد. در نتیجه افزایش قیمت جهانی، در صورت ثابت ماندن سایر متغیرها، میتواند نرخ فروش و درآمد شرکت را تقویت کند و کاهش قیمت مس هم ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. عامل دوم نرخ ارز است. درآمد شرکت، به خصوص در فروش صادراتی و قیمتگذاری محصولاتی که مبنای جهانی دارند، به نرخ ارز حساس است. به همین دلیل، تغییر سیاستهای ارزی یا فاصله میان نرخهای مختلف ارز میتواند بر نرخ فروش ریالی و در نهایت سودآوری شرکت اثر بگذارد.
مقدار تولید و فروش نیز به همان اندازه اهمیت دارد. رشد قیمت محصول زمانی اثر بیشتری بر سود شرکت خواهد داشت که فملی بتواند سطح مناسبی از استخراج، تولید و فروش را حفظ کند. عیار معدن، میزان استخراج، ظرفیت کارخانههای تغلیظ و ذوب، تعمیرات دورهای و راهاندازی پروژههای توسعهای همگی در این بخش اهمیت دارند.
در کنار این موارد باید هزینههای تولید را هم بررسی کنیم. افزایش هزینه نیروی انسانی، ماشینآلات، مواد مصرفی، حملونقل و انرژی میتواند بخشی از اثر مثبت رشد نرخ فروش را خنثی کند. صنایع معدنی و فلزی همچنین به برق و آب وابستگی قابل توجهی دارند و محدودیتهای زیرساختی میتواند روی تولید اثر بگذارد.
در نهایت، شرایط کلی بورس هم تعیینکننده است. ممکن است وضعیت بنیادی شرکت تغییری نکرده باشد اما افزایش نرخ سود بدون ریسک، تغییر انتظارات سرمایهگذاران، ریسکهای اقتصادی یا خروج نقدینگی از بازار سهام، ارزشگذاری فملی را تغییر دهد.
بیشتر بخوانید: صندوق فلزات اساسی
ریسکهای سرمایهگذاری در سهام فملی چیست؟
مهمترین ریسک فملی را میتوان ماهیت کالایی کسبوکار شرکت دانست. بازار مس دورههای رونق و رکود دارد و افت قیمت جهانی این فلز میتواند درآمد و حاشیه سود شرکت را تحت فشار قرار دهد.
ریسک دیگر به نرخ ارز و مقررات داخلی مربوط است. اگرچه افزایش نرخ ارز معمولا درآمد ریالی شرکتهای صادراتمحور را افزایش میدهد، نحوه قیمتگذاری، مقررات صادرات، سیاستهای ارزی، حقوق دولتی و مالیاتها میتوانند نتیجه نهایی را تغییر دهند. بنابراین رابطه نرخ ارز و سود فملی همیشه کاملا خطی نیست.
فعالیت معدنی هم با ریسکهای عملیاتی خاص خود همراه است. مواردی مثل کاهش عیار ماده معدنی، افزایش نسبت باطلهبرداری، توقف تجهیزات، مشکلات تامین انرژی، افزایش هزینه استخراج یا تاخیر در پروژههای توسعهای میتوانند تولید و هزینه تمامشده را تحت تاثیر قرار دهند.
پروژههای بزرگ معدنی و صنعتی معمولا سرمایهگذاری قابل توجه و زمان اجرای طولانی نیاز دارند. افزایش هزینه پروژه یا تاخیر در بهرهبرداری ممکن است زمان دستیابی به درآمد مورد انتظار را عقب بیندازد.
ریسک دیگری که گاهی کمتر به آن توجه میشود، قیمت خود سهم است. حتی سهام یک شرکت سودآور هم اگر با انتظارات بسیار خوشبینانه معامله شود، ممکن است در برابر تغییر انتظارات بازار آسیبپذیر باشد. به همین دلیل باید میان کیفیت شرکت و قیمت مناسب سهام شرکت تفاوت قائل شویم.
سرمایهگذاری در نماد فملی برای چه کسانی مناسب است؟
فملی بیش از همه میتواند برای سرمایهگذارانی قابل بررسی باشد که میخواهند بخشی از پرتفوی خود را به صنایع کالایی و مواد پایه اختصاص دهند و با نوسانات قیمت جهانی مس و نرخ ارز آشنایی دارند.
اگر افق سرمایهگذاریتان میانمدت یا بلندمدت است، توان تحمل نوسانات قیمتی را دارید و میتوانید گزارشهای ماهانه تولید و فروش، صورتهای مالی و روند بازار جهانی مس را دنبال کنید، بررسی فملی میتواند بخشی از فرایند انتخاب سهام شما باشد.
در مقابل، اگر انتظار بازده ثابت دارید یا نوسانات قیمت کالاهای جهانی و بازار سهام با سطح ریسکپذیری شما سازگار نیست، صرفا سابقه بازده بالای فملی نمیتواند دلیل کافی برای انتخاب این سهم باشد.
نکته مهم این است که سرمایهگذاری در فملی را نباید صرفا به این خلاصه کرد که قیمت مس بالا میرود. با خرید فملی، شما در واقع سهام یک شرکت معدنی و صنعتی را خریداری میکنید. بنابراین علاوه بر قیمت مس، باید حجم تولید و فروش، نرخ ارز، هزینهها، حاشیه سود، پروژههای توسعهای و ارزشگذاری بازار را هم بررسی کنید.
اگر هدفتان سرمایهگذاری در ابزاری با وابستگی مستقیمتر به قیمت مس است، میتوانید گواهی سپرده مس را هم بررسی کنید زیرا قیمت سهام فملی فقط تحت تاثیر قیمت مس نیست و از عواملی مانند عملکرد شرکت، هزینههای تولید، نرخ ارز و شرایط بازار هم تاثیر میگیرد.
اگر پس از بررسی شرایط سهم فملی قصد سرمایهگذاری در آن را دارید، روی دکمه زیر بزنید.
با هم مرور کنیم...
فملی یکی از مهمترین نمادهای صنعت فلزات اساسی در بازار سرمایه ایران است و پشت این نماد، مجموعه بزرگی از فعالیتهای اکتشاف، استخراج، فرآوری و تولید محصولات مس قرار دارد. عملکرد مالی سال ۱۴۰۴ و سهماهه اول ۱۴۰۵ از رشد قابل توجه درآمد و سودآوری شرکت حکایت دارد و بازده تاریخی سهم نیز در بازههای یک تا سهساله، طبق نمودار مورد بررسی، بالاتر از شاخص کل بوده است.
فملی یک سهم کالایی است و همین ویژگی میتواند هم فرصت و هم ریسک ایجاد کند. قیمت جهانی مس، نرخ ارز، میزان تولید، هزینههای استخراج و انرژی و شرایط عمومی بورس همگی میتوانند مسیر سودآوری شرکت و قیمت سهام آن را تغییر دهند. بنابراین برای تحلیل فملی بهتر است به جای تمرکز بر یک متغیر یا بازده گذشته، مجموعه این عوامل را در کنار یکدیگر بررسی کنید.
منابع:
