
حد سود و حد زیان چیست؟ چگونه میتوانیم با تعیین حد سود و زیان در معاملات، ریسک معاملات خود را مدیریت کنیم؟ هر معاملهگر حرفهای، برای ورود به یک بازار، تحلیل و پیشبینی خاصی از روند قیمت دارد و بر این اساس اقدام به معامله میکند. معاملهگر حرفهای میداند که پیشبینی او در جهت صعود یا نزول قیمتها تا یک حدی خواهد بود و پس از آن بازار، تغییر روند خواهد داد. بنابراین معاملهگران از همان لحظه ورود به معامله، نقطه (قیمت) خروج را مشخص میکنند.به بیان دیگر معاملهگر، با تعیین حد سود در هنگام معامله، برای خروج به موقع از بازار برنامهریزی می کند و پس از رسیدن قیمت بازار به آن حد سود از معامله خارج میشود. البته در بازارهای مالی همیشه تحلیلها دقیقا درست از آب در نمیآیند و گاهی ممکن است روند بازار اشتباه پیشبینی شود. در این شرایط، بازار برخلاف جهت پیشبینی معاملهگر حرکت میکند و معامله با زیان مواجه میشود. معاملهگران حرفهای برای این شرایط نیز برنامه دارند. با تعیین حد زیان هنگام ورود به معامله، این امکان را فراهم میکنند تا اگر تحلیل آنها صحیح نبود، به محض رسیدن قیمت به حد زیان (ضرر) تعیین شده، در زمان مناسب از موقعیت خارج شوند.
دو دلیل دیگر بر اهمیت تعیین حد سود و زیان در معاملات
علاوه بر شرایط بالا، تعیین حد سود یا زیان در شرایط دیگری نیز سودمند است:
فرض کنید معاملهگر روند بازار را به شکل صحیح پیشبینی و بازار در جهت پیشبینی او حرکت کند. حرکت مثبت بازار تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟ ممکن است بازار در نقطهای تغییر جهت دهد و از سود بالقوه معاملهگر کاسته و حتی منجر به زیان شود. بنابراین حتی در این شرایط نیز با تعیین حد سود، میتوان از ریسک تغییر جهت بازار در امان بود.
از طرف دیگر در نظر بگیرید که معاملهگر روند بازار را اشتباه پیشبینی کند و بازار بر خلاف پیشبینی او حرکت کند. بدون داشتن حد زیان ممکن است فرد به امید بازگشت روند بازار، بخش اعظمی از سرمایه خود را از دست بدهد. در حالی که در معاملات، چنین امیدی منطقی نیست.
بنابراین مشخص کردن حد سود و زیان در معاملات و آموزش نحوه تعیین آن، یکی از الزاماتی است که باید به آن توجه کرد تا از زیان های کنترلنشده در امان ماند.
نکته: برای تنظیم حد سود و زیان، معاملهگر باید در بازار آتی کالا موقعیت باز داشته باشد. در غیر این صورت امکان تعییین حد سود و زیان میسر نیست.
تنظیم حد سود و زیان در نرم افزار معاملاتی
کارگزاری آگاه در سامانه معاملاتی آنلاین آتی کالا، امکان تنظیم و تعیین حد سود و ضرر را در معاملات آتی کالا فراهم کرده است. بنابراین مشتریان این کارگزاری میتوانند در پنل معاملاتی خود از این قابلیت استفاده کنند. در ادامه نحوه تعیین حد سود و ضرر و استفاده از این امکان در سامانه معاملاتی آنلاین آتی کالا را توضیح خواهیم داد.
نحوه تعیین حد سود و ضرر در نرم افزار معاملات آتی آسا
برای مشاهده موقعیتهای باز، کافی است در پنل پایین صفحه روی تب «وضعیت موقعیتهای باز» کلیک کنید. با مراجعه به تب «وضعیت موقعیتهای باز» در پایین صفحه و کلیک روی آن، موقعیتهای باز نمایش داده میشوند.

همان طور که در تصویر شماره 1 مشاهده میکنید، در مقابل هر کدام از موقعیتهای باز و در ستون «حد سود و زیان»، امکان تعریف این قابلیت وجود دارد. کافی است برای تنظیم سود و زیان در هر سررسید، روی دکمه TP/SL کلیک کنید.
نکته:TP مخفف کلمه Take Profit به معنی حد سود و SL مخفف کلمه Stop Loss به معنی حد ضرر است.
با کلیک روی دکمه TP/SL، پنجرهای برای درج قیمت حد سود و حد زیان، نمایش داده میشود.
نکته: تعیین هر دو مقدار الزامی نیست و به استراتژی معاملهگر بستگی دارد. یعنی میتوانید فقط حد سود یا فقط حد زیان را تنظیم کنید.
1- آموزش تنظیم حد سود
چنانچه در تصویر شماره 2 مشخص است، برای تنظیم حد سود لازم است کادرهای خالی را به ترتیب زیر تکمیل کنید.
قسمت اول: آخرین قیمت
در این قسمت باید قیمتی که به عنوان حد سود در نظر گرفته شده است، قرارداده شود. برای درک بهتر به مثال زیر توجه کنید:
فرض کنید شخص یک موقعیت فروش در قرارداد آتی شمش طلای خام با قیمت 47 میلیون ریال اخذ کرده است. او میخواهد حد سود را روی قیمت 40 میلیون ریال (در اینجا چون موقعیت تعهدی در جهت فروش گرفته شده است، بنابراین حد سود بایستی عددی کمتر از قیمت معامله باشد) قراردهد. یعنی وقتی قیمت بازار (آخرین قیمتی که معامله میشود) به 40 میلیون ریال رسید، موقعیت باز او بسته شود. برای این کار باید در قسمت اول حد سود، در کادر قیمت، عدد 40 میلیون ریال را قرار دهد.
نکته: اعداد حتما به صورت ریال ثبت شوند. مثلا 40000000 ریال
قسمت دوم: همه / به تعداد
در قسمت دوم میتوانید تعداد موقعیتهایی که میخواهید حد سود روی آن اعمال شود را مشخص کنید. شما میتوانید حد سود را روی همه موقعیتها یا تعدادی از آنها قراردهید.
نکته: دقت کنید که اگر گزینه تعداد را انتخاب میکنید، عدد درج شده نباید بیشتر از تعداد موقعیتهای باز باشد. اگر این عدد بیشتر از تعداد موقعیتهای باز باشد، شرط اجرا نمیشود.
نکته مهم: اگر گزینه همه را انتخاب و پس از تعیین حد سود، موقعیت جدیدی اخذ کنید، شرط روی موقعیتهای جدید هم اعمال میشود.
قسمت سوم: موقعیت باز (با هر قیمتی بزرگتر مساوی حد سود/ با تلورانس )
در این قسمت، دو گزینه وجود دارد. اگر معاملهگر بخواهد پس از رسیدن قیمت بازار به حد سودش، معاملهاش حتما بسته شود؛ میتواند از گزینه «با هر قیمتی بزرگتر یا مساوی قیمت حد سود به ریال» استفاده کند. در واقع استفاده از این گزینه، زمانی مناسب است که سرعت انجام معاملات زیاد شده یا به اصطلاح بازار رنج میکشد. در این حالت با رسیدن قیمتِ بازار به حدِ سود تعیین شده، معاملهگر دستور بستن موقعیت خود به هر قیمتی (قیمت سرخط تابلو) را میدهد.
به طور مثال، شخصی یک موقعیت فروش شمش طلای خام با قیمت 47 میلیون ریال اخذ کرده است. او میخواهد حد سود را روی قیمت 40 میلیون ریال قرار دهد. یعنی وقتی قیمت بازار (آخرین قیمتی که معامله میشود) به 40 میلیون ریال رسید، موقعیت باز او بسته شود. ممکن است بازار پس از لمس قیمت 40 میلیون ریال، تغییر جهت دهد و شروع به افزایش کند. با این دستور، سفارش فروش با حد پایین دامنه نوسان روزانه ارسال و با قیمت سرخط تابلو معامله میشود. در این حالت ممکن است سفارش بهجای 40 میلیون ریال با قیمت مثلا 41 میلیون و 200 هزار ریال انجام شود.
نکته:چنانچه معاملهگر گزینه «با هر قیمتی بزرگتر یا مساوی قیمت حد به ریال» را انتخاب کند و حد سود فعال شود، سفارش وارد سیستم میشود. در این شرایط اگر بازار با صف خرید همراه شود و سفارش معامله نشود، موقعیت همچنان باز میماند. همچنین حد سود بسته میشود و برای روز آینده دیگر فعال نیست.
نکته: به طور کلی با فعال شدن حد سود و ارسال سفارش در سیستم، فارغ از انجام شدن یا انجام نشدن معامله، حد سود لغو میشود.
در قسمت سوم، معاملهگر میتواند گزینه «با تلورانس» را انتخاب کند. با انتخاب این گزینه، موقعیت با تلورانسی که مشخص شده است بسته میشود. در مثال بالا، فرض کنید شخص تلورانس را 4 میلیون ریال ثبت میکند. در این شرایط، پس از این که بازار قیمت 40 میلیون ریال (حد سود) را مشاهده کرد (یعنی آخرین معامله با قیمت 40 میلیون ریال معامله شد)، سفارش با قیمت 40 میلیون ریال یا حداکثر 44 میلیون ریال (4 میلیون بالاتر) در سامانه معاملاتی ارسال میشود.
2- آموزش تنظیم حد زیان (ضرر)
تنظیم حد زیان مشابه تعیین حد سود است و لازم است ۳ قسمت را تکمیل کنید.

در ادامه تنظیم حد زیان در نرمافزار را در قالب مثالی توضیح میدهیم:
فرض کنید شخصی یک موقعیت فروش شمش طلای خام با قیمت 47 میلیون ریال اخذ کرده است. او میخواهد حد زیان را روی قیمت 49 میلیون و 500 هزار ریال قرار دهد. یعنی وقتی قیمت بازار (آخرین قیمتی که معامله میشود) به 49500000 ریال رسید، سفارش خرید به منظور آفست کردن موقعیت برای او ارسال شود. یعنی اگر بازار خلاف جهت پیشبینی او پیش رفت، تا بیشتر از 2 میلیون و 500 هزار ریال صعود را به عنوان اصلاح در نظر میگیرد اما اگر افزایش قیمت به 3000000 ریال برسد، به نظر معاملهگر، این افزایش قیمت دیگر اصلاح نبوده و تصمیم به بستن موقعیت خود میگیرد.
در مثال بالا، معاملهگر میتواند قیمت بسته شدن را هر قیمتی یا با یک تلورانسی نسبت به آخرین قیمت معاملهشده در نظر بگیرد. فرض کنید معاملهگر قیمت بسته شدن را با تلورانس 500 هزار ریال در نظر بگیرد. در چنین شرایطی، سفارش خرید با قیمت 49500000 ريال یا حداکثر با قیمت 5 میلیون ریال (500 هزار ریال بالاتر) برای او ارسال خواهد شد.

لازم به ذکر است پس از تنظیم حد سود یا زیان، در صورت نیاز، شما میتوانید حد سود و زیان را حذف یا ویرایش کنید. برای این کار، دو آیکن «ویرایش» و «حذف»، در تب «وضعیت موقعیتهای باز» و در ستون «حد سود و زیان» تعبیه شدهاند. شما میتوانید با کمک این دو آیکن، برای ویرایش یا حذف حد سود و زیان تعیینشده اقدام کنید.
دقت کنید مثالهای بالا برای موقعیت باز فروش در نظر گرفته شدهاند اما میتوان به همین نحو برای موقعیت باز خرید نیز حد سود و زیان تعیین کرد.
3- مشاهده گزارش عملکرد حد سود و زیان
برای مشاهده گزارش عملکرد حد سود و زیان میتوانید از بخش «منو» در گوشه سمت راست بالای صفحه، گزینه «گزارش حد سود و زیان» را انتخاب کنید.

همان طور که در تصویر شماره 5 میبینید، این گزارش حاوی حد سود و زیان در دو وضعیت «در حال اجرا» و «بسته شده» است. لازم به ذکر است برای مشاهده گزارش سود و زیان میتوانید بازه زمانی را به دلخواه تغییر دهید.
نکته: علاوهبر تب « وضعیت»، در صفحه اصلی در قسمت گزارش سود و زیان نیز میتوانید حد سود و زیانهای در حال اجرا را حذف کنید.
لازم به ذکر است روشهای مختلفی برای تعیین حد سود و زیان وجود دارند و معاملهگران باید قبل از استفاده از این قابلیت، توانایی تعیین حد سود و زیان را برای معاملات خود داشته باشند.

کلام آخر
همه معاملهگران همواره در تلاشند میزان ریسک و زیان خود را کاهش دهند. یکی از روشهای کاهش احتمال زیان دیدن در بازار بورس، تعیین حد سود و زیان است. در این روش، معاملهگر تلاش میکند جهت و روند حرکت قیمتها را در بازار پیشبینی کند و بر طبق آن تصمیم بگیرد؛ در عین حال با تعیین حد زیان به این نکته که ممکن است بازار خلاف جهت پیشبینی او حرکت کند هم اهمیت میدهد. به این ترتیب، میتواند از زیانهای سنگین جلوگیری کند.
ثبت نام و دریافت کد آتی کالا
برای دریافت کد آتی کالا و شروع سرمایهگذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید:







