واژه آربیتراژ در بازار آتی کالای ایران به کسب سود بدون ریسک از تفاوت قیمت یک کالای معین در دو بازار متفاوت اشاره دارد. در حال حاضر، داراییهایی مثل زعفران نگین، گواهی سپرده شمش نقره، شمش طلا، صندوق های طلا و… در بازار آتی کالا معامله میشوند.
در گذشته سایر قراردادهای آتی، به صورت آنلاین، از طریق گواهی سپرده کالا و صندوق طلا، تسویه و تحویل میشدند اما تحویل قرارداد آتی نقره به صورت فیزیکی و از طریق ساچمه نقره انجام میگرفت. این در حالی است که در حال حاضر با معرفی گواهی سپرده شمش نقره، روند انجام این معاملات تغییر کرده است. هم اکنون به دلیل امکان وجود اختلاف قیمتی بین قرارداد آتی نقره و گواهی نقره، ساز و کار آربیتراژ در این نوع قرارداد نیز مانند سایر قراردادها به سادگی قابل انجام است. در ادامه به بررسی فرایند آربیتراژ نقره در بازار آتی میپردازیم.
برای ورود به سامانه ابزارهای نوین کالایی آگاه و شروع سرمایهگذاری در این بازار روی لینک زیر کلیک کنید:
نکات کلیدی:
- آربیتراژ یعنی خرید یک دارایی از یک بازار با قیمت پایین و فروش آن در بازار دیگر با قیمت بالاتر با هدف کسب سود بدون ریسک.
- معاملهگران میتوانند در بازار آتی از آربیتراژ نقره سود کسب کنند.
- معاملهگران میتوانند قیمت گواهی سپرده نقره در بورس کالا را با قیمت قراردادهای آتی نقره مقایسه و در صورت صلاحدید، برای آربیتراژ نقره در بازار آتی کالا اقدام کنند.
- به دلیل امکان نکول خریدار در بازار آتی، آربیتراژ نقره در بازار آتی کالا بدون ریسک نخواهد بود.
آیا در بازار آتی امکان آربیتراژ نقره وجود دارد؟
بله، این امکان وجود دارد. در گذشته نقره فاقد گواهی سپرده کالایی بود. به این معنی که فروشندهای (آربیتراژگر) که وارد فرآیند تحویل میشد، باید اقدام به خرید نقره از بازار فیزیکی میکرد و آن را تا روز سررسید نزد خود نگه میداشت. در این روش، اولین مشکل احتمالی مربوط به آربیتراژ نقره، تهیه بازار فیزیکی و مسئولیت نگهداری آن بود که با توجه به گرانبها بودن نقره، امکان سرقت این فلز وجود داشت. همچنین این امکان وجود داشت که آربیتراژگر (فروشنده)، نقره تقلبی خریده باشد و آن را در روز تحویل برای محک نزد کارشناسان بانک ببرد و نمونه خریداری شده عودت داده شود.
پس از معرفی گواهی سپرده نقره توسط بورس کالا، مشکلات آربیتراژ نقره تا حد زیادی کاهش یافت. بنابراین معاملهگران میتوانند قیمت گواهی سپرده نقره در بورس کالا را با قیمت قراردادهای آتی آن مقایسه کنند و در صورت مشاهده اختلاف قیمتی قابل توجه، اقدام به خرید گواهی سپرده نقره با کد معاملاتی بازار مالی خود کنند و همزمان در قرارداد آتی نقره، موقعیت فروش بگیرند.
نکته: توجه کنید که هر قرارداد آتی نقره، معادل 10 گواهی سپرده نقره است.
در صورت نکول خریدار چه اتفاقی برای آربیتراژگر خواهد افتاد؟
یکی از مشکلاتی که در مورد قراردادهای آتی ممکن است پیش بیاید، نکول طرف مقابل است. یعنی شرایطی که شخص مقابل شما به تعهد خود عمل نکند. توجه به این نکته ضروری است که شدت این مشکل در مورد قرارداد آتی نقره بیشتر است. در ادامه به بررسی علت رخ دادن این مشکل میپردازیم. خریدار نقره در روز تحویل باید 10% ارزش قرارداد را به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کند. بنابراین مبلغی که باید در حساب وی به صورت آزاد وجود داشته باشد، بیشتر از مبلغ ارزش قرارداد است. در صورتی که خریدار نکول کند باید یک درصد ارزش قرارداد نقره (با توجه به قیمت تسیه روز سررسید) را به عنوان جریمه نکول به آربیتراژگر پرداخت کند و آربیتراژگر میتواند گواهی سپرده خود را در بورس کالا به فروش برساند.
سود آربیتراژ نقره
چهار حالت ممکن است برای سود و زیان آربیتراژگر (در صورت نکول خریدار) پیش بیاید:
الف) چنان چه آربیتراژگر در روزهای بعد از تسویه نهایی، گواهی نقره را در بورس کالا، با قیمتی بیشتر از قیمت تسویه نهایی روز آخر قرارداد آتی به فروش برساند؛ سود آربیتراژ وی در حالت نکول بیشتر از زمان عدم نکول خریدار خواهد بود.
ب) چنان چه آربیتراژگر در روزهای بعد از تسویه نهایی، گواهی سپرده نقره را در بورس کالا با قیمتی برابر با قیمت تسویه نهایی قرارداد آتی در روز آخر، به فروش برساند؛ مجددا سود آربیتراژ وی در حالت نکول، بیشتر از زمان عدم نکول خریدار خواهد بود (چون یک درصد ارزش قرارداد را به عنوان جریمه از خریدار گرفته است).
ج) چنان چه آربیتراژگر در روزهای بعد از تسویه نهایی، گواهی سپرده نقره را در بورس کالا با قیمتی کمتر از قیمت تسویه نهایی روز آخر به فروش برساند و یک درصد ارزش قراردادی که به عنوان جریمه از خریدار گرفته است نتواند اختلاف قیمت بین تسویه نهایی و تسویه روزهای بعد را پوشش دهد، آربیتراژگر ضرر خواهد کرد.
د) ممکن است آربیتراژگر (فروشنده) قصد فروش گواهی سپرده نقره را در بورس کالا نداشته باشد و بخواهد وارد فرایند آربیتراژ در سررسید بعدی نقره شود.
سخن آخر
آربیتراژ نقره یکی از روشهای کسب سود در بازار آتی است اما نیازمند کسب اطلاعات زیادی است. به همین علت در این مطلب به ارائه اطلاعات ضروری در خصوص فرایندها و جزئیات آربیتراژ نقره در بازار آتی پرداختیم. در پایان لازم است تاکید کنیم به دلیل امکان نکول خریدار در بازار آتی، آربیتراژ با ریسکهایی همراه خواهد بود. بنابراین بهتر است هنگام آربیتراژ به این موضوع نیز توجه کنید و عواقب ناشی از نکول خریدار را بپذیرید.
