پس انداز به فرایندی گفته میشود که در آن، بخشی از درآمد امروز خود را برای استفاده در آینده ذخیره میکنیم. احتمالا یک صدا در گوش همه ما هست که باید بخشی از درآمدمان را پسانداز کنیم. برای خیلی از ما، این صدای مادرهایمان است! اما پسانداز اصول مشخصی دارد و برای این که در این زمینه فرد موفقی باشید، باید اصول خاصی را در نظر بگیرید. در ادامه به سراغ این موضوع میرویم و ضمن توضیح درباره اصول پسانداز، درباره روشهای پسانداز و مدیریت مالی هم بیشتر صحبت میکنیم. همراه ما باشید.
نکات کلیدی:
- برای پسانداز موفق، اهداف مشخص تعیین کنید و به طور مداوم حتی مبالغ کوچک را کنار بگذارید.
- از قانون ۵۰/۳۰/۲۰ استفاده کنید تا هزینههای ضروری، خواستهها و پسانداز را متعادل کنید.
- صندوقهای سرمایهگذاری مانند صندوق درآمد ثابت یا طلا، راهکارهایی مطمئن برای افزایش ارزش پسانداز در برابر تورم هستند.
چرا پس انداز کردن اهمیت دارد؟
در حال حاضر، داشتن امنیت مالی یکی از مهمترین دغدغههای افراد است. پسانداز، نهتنها راهی برای رسیدن به اهداف بزرگ مالی مانند خرید خانه یا خودرو است، بلکه سپری در برابر اتفاقات غیرمنتظره مانند بیماری، بیکاری یا بحرانهای اقتصادی محسوب میشود. با پسانداز، فرد میتواند با آرامش خاطر بیشتری زندگی کند، تصمیمات آگاهانهتری بگیرد و وابستگی کمتری به وام و بدهی داشته باشد.
حتی مبالغ کوچک، اگر به صورت منظم کنار گذاشته شوند، در طول زمان میتوانند سرمایه قابلتوجهی را تشکیل دهند. همچنین عادت به پسانداز به فرد کمک میکند مدیریت بهتری روی درآمد و هزینههایش داشته باشد و از خرج کردن درآمد خود به صورت بیهدف و بدون برنامه جلوگیری کند. در نهایت پسانداز نهتنها یک مهارت مالی است، بلکه نوعی طرز فکر هوشمندانه برای ساختن آیندهای امنتر و مطمئنتر است.
اصول پس انداز
در ادامه شما را با چند اصل مهم که در پس انداز پول باید به آن توجه کرد، آشنا میکنیم:
هدفگذاری مشخص
بدون هدف، پسانداز کردن بیمعنا میشود. باید بدانید برای چه چیزی یا چه کاری پسانداز میکنید تا انگیزه لازم برای انجام این کار را داشته باشید. خرید خانه، سفر، تحصیل یا آرامش خاطر همه اینها میتوانند اهدافی باشند که به شما برای پسانداز کردن انگیزه میدهند.
قبل از خرج کردن، پسانداز کنید
یکی از طلاییترین اصول پس انداز همین است! به محض گرفتن حقوق و حصول درآمد، درصدی از آن را کنار بگذارید، نه این که ببینید چقدر برایتان باقی میماند و بعد تصمیم بگیرید که آن را پسانداز کنید یا خیر.
بودجهبندی واقعبینانه
سومین اصل پسانداز، بودجهبندی براساس واقعیتها است. ابتدا یک بودجهبندی دقیق بر اساس درآمد و هزینههایی که پیشبینی میکنید، داشته باشید. سپس بررسی کنید که پولتان را بیشتر صرف چه مواردی میکنید و چطور میتوانید بخش بیشتری از آن را ذخیره کنید.
تفکیک حسابها
داشتن یک حساب جداگانه برای پسانداز، به شما برای نظم دادن به این فرآیند کمک میکند. ضمن این که وسوسه خرج کردن پول برای موارد غیر ضروری هم کمتر میشود.
ثبات و استمرار
مهم نیست چقدر پسانداز میکنید، مهم این است که همیشه این کار را به صورت مداوم و منظم انجام دهید. حتی روزی ۱۰ هزار تومان هم در بلندمدت تاثیر چشمگیری دارد.
اهمیت بودجه بندی هوشمندانه در پس انداز
بودجهبندی هوشمندانه یعنی برنامهریزی دقیق برای درآمد و هزینهها، به صورتی که هم نیازهای ضروری زندگی تامین شوند و هم مبلغی برای پسانداز باقی بماند. این کار باعث میشود کنترل بیشتری روی وضعیت مالیتان داشته باشید و از مخارج غیر ضروری و بیدلیل جلوگیری کنید.
برای شروع، اول باید تمام منابع درآمدتان را مشخص و تفکیک کنید، بعد لیستی از هزینههای ماهانه خودتان تهیه کنید؛ از قبوض و خوراک گرفته تا هزینههای تفریحی و خریدهای جزئی. با داشتن این اطلاعات راحتتر میتوانید یک بودجهبندی هوشمندانه و البته قابل اجرا داشته باشید.
با بررسی این لیست میتوانید هزینههای غیرضروری را بشناسید و آنها را حذف کنید یا کاهش دهید. یک روش خوب برای بودجهبندی، قانون ۵۰/۳۰/۲۰ است. یعنی:
- ۵۰٪ درآمدتان را به نیازهای ضروری اختصاص دهید.
- ۳۰٪ را برای خواستههای غیرضروری کنار بگذارید.
- ۲۰٪ را هم به پسانداز یا بازپرداخت بدهی اختصاص دهید.
با این روش، نهتنها به پسانداز متعهد میمانید بلکه فشار مالی کمتری را هم حس میکنید.
روانشناسی پس انداز و مصرف چیست؟
نکته مهم دیگری که در بحث اصول پس انداز باید به آن توجه کنید، روانشناسی پسانداز و مصرف است. بسیاری از تصمیمهای مالی ما به جای نیازهای ضروری، ریشه در احساسات و ذهنیتمان دارند. مثلا بیشتر اوقات، خرید کردن پاسخی به استرس، خستگی یا نیاز به لذت فوری است و ما نیاز واقعی به کالای خریداریشده نداریم. از طرفی، چون سود پسانداز در بلندمدت مشخص میشود و حس لذت فوری به ما نمیدهد، خیلی وقتها نادیده گرفته میشود.
مغز انسان طوری طراحی شده است که پاداشهای آنی را به پاداشهای آتی ترجیح میدهد. به همین دلیل است که خرج کردن راحتتر از پسانداز است، البته با تمرین و برنامهریزی میتوان این الگو را تغییر داد. بهتر است بدانید که چنین مسائلی در حوزه سوگیری شناختی قرار میگیرند. شما میتوانید با انواع سوگیری شناختی آشنا شوید و به این ترتیب، از ایجاد چنین مشکلاتی جلوگیری کنید.
ایجاد عادتهای ساده مثل کنار گذاشتن مبلغی ثابت در ابتدای ماه برای پسانداز، تعیین هدفهای جذاب و ایجاد حسابهای جداگانه میتواند ذهن را به سمت ذخیرهسازی هدایت کند. در واقع وقتی پسانداز کردن، حس رضایت و کنترل به انسان بدهد، به مرور از یک وظیفه سخت به یک عادت لذتبخش تبدیل میشود.
روش های کاهش هزینه و افزایش پس انداز
در ادامه با چند پیشنهاد به این سوال پاسخ میدهیم که چگونه باید هزینه را کاهش و پسانداز را افزایش دهیم:
- ثبت دقیق هزینهها: وقتی شما بدانید که پولهایتان کجا میروند و بیشترین هزینههایی که انجام میدهید مربوط به چه چیزهایی است، راحتتر میتوانید از خرجهای اضافه جلوگیری کنید. تنها یک دفترچه یادداشت یا اپلیکیشن ثبت هزینهها برای این کار کافی است.
- حذف یا کاهش هزینههای غیرضروری: خریدهای احساسی، بیرون غذا خوردنهای مکرر، استفاده از وسایل نقلیه عمومی به جای اسنپ و تپسی، حذف همه این موارد میتواند به افزایش پسانداز شما منجر شود.
- خرید آگاهانه و برنامهریزیشده: حتما با لیست خرید به فروشگاه بروید، تخفیفها را بررسی کنید و از خرید لحظهای خودداری کنید.
- مقایسه قیمتها قبل از خرید کردن: مخصوصا برای خریدهای بزرگ و با حجم بالا، حتما قیمتها را در چند فروشگاه یا سایت بررسی کنید و سپس به سراغ خرید بروید.
- تعیین سقف مخارج تفریحات: ماهیانه یک مبلغ مشخص را برای تفریح، خرید لباس یا رستوران در نظر بگیرید و بیشتر از آن خرج نکنید.
در نهایت تاثیر عادتهای مالی و تاثیر آشنایی با سواد مالی بر پس انداز را فراموش نکنید.
سرمایهگذاری بلندمدت و صندوقهای سرمایهگذاری
با توجه به رشد تورم در سالهای اخیر، پسانداز پول در بانک یا کنار گذاشتن یک مبلغ مشخص به صورت ماهانه، راهکاری منطقی به نظر نمیرسد. صندوقهای سرمایهگذاری ابزارهایی بسیار کارآمد و مطمئن و از جمله راهکارهای پس انداز هوشمندانه هستند که به ویژه در بلندمدت سود مناسبی را نصیب افراد میکنند. همچنین میتوان به صورت خودکار بخشی از درآمد را به سرمایهگذاری در آنها بهصورت آنلاین اختصاص داد.
این صندوقها انواع مختلفی دارند که یکی از بهترین صندوقهای سرمایهگذاری آنها برای پسانداز کردن، صندوق درآمد ثابت است. این صندوقها اغلب سود ثابت و ریسکی بسیار کم دارند. پرداخت سود این صندوقها به دو روش زیر انجام میشود:
- سود آنها به صورت دورهای به حساب سرمایهگذاران واریز میشود.
- با گذشت زمان، ارزش واحدهای صندوق زیاد میشود.
سود مرکب دیگر ویژگی مهمی است که این صندوقها را به گزینهای بسیار خوب برای پسانداز در بلندمدت تبدیل میکند.
از دیگر صندوقهای مناسب بازار سرمایه برای پسانداز پول در بلندمدت میتوان به صندوقهای طلا اشاره کرد.
جمع بندی
در این مطلب به سراغ اصول پس انداز رفتیم و گفتیم در دنیای امروز پسانداز کردن جز جداییناپذیر زندگی است. همچنین با اشاره به روانشناسی پسانداز و مصرف، بر این نکته تاکید کردیم که باید پسانداز را به یک عادت تبدیل کنیم و برای آن برنامهریزی دقیق و همچنین تمرین داشته باشیم. در ادامه روشهایی را عنوان کردیم که با استفاده از آنها میتوان هزینهها را کاهش و به تبع آن میزان پسانداز را افزایش داد. سپس به سراغ سرمایه گذاری و پس انداز بلندمدت رفتیم و گفتیم صندوقهای سرمایهگذاری، بهترین ابزار برای این کار محسوب میشوند.
