شناخت بازار پلی‌پروپیلن نساجی در بازار پتروشیمی بورس کالا

در این مطلب به معرفی بازار پلی‌پروپیلن نساجی در بازار پتروشیمی بورس کالا می‌پردازیم و تمامی موارد مهم در این زمینه را توضیح می‌دهیم.

نکات کلیدی

پلی‌پروپیلن چیست؟

پلیمرها به ‌طور کلی به سه گروه اصلی گرمانرم‌ها یا ترموپلاستیک‌ها، گرماسخت‌ها یا ترموست‌ها و الاستومرها دسته‌بندی می‌شوند. ترموپلاستیک نیز انواع مختلفی دارد که پلی اتیلن و پلی‌پروپیلن  پرکاربرد و پر تقاضاترین آن‌ها است. پروپیلن که با نام اختصاری PP شناخته می‌شود، یکی از اصلی‌ترین و پرمصرف‌ترین پلیمرهای (یک ساختار شیمیایی پرکاربرد) دنیا است که جایگزین پلی اتیلن است. این پلیمر، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده پروپیلن است که ابتدا از طریق پلیمریزاسیون به روش زیگلر-ناتا و با ساختار –((n(CH2-CH(CH3- تولید و در سال 1954 تولید آن به‌صورت صنعتی آغاز شد.

از ابتدای تولید این پلیمر، برآورد شد که هزینه تولید پلی پروپیلن یا همان PP از پلی اتیلن یا PE کمتر است. ایـن پلیمر جوان‌ترین پلاستیک تجاری دنیا است که برای اولین بار در دهه ١٩٥٠ بـا به‌کارگیری کاتالیست فضایی ویژه تولید و به بازار عرضه شد. این پلاستیک به علت داشتن خصوصیات و ویژگی‌های اساسی رشد سریعی را طـی 30 سال گذشته به همراه داشته و انتظار می‌رود این رشد در سال‌های آتی با روند سریعی ادامه داشته باشد. صنعت تولید نخ و الیاف در سال 71 (صنعت تولید موکت نمدی و صنعت موکت تافتینگ و فرش ملاشینی) رشد سریعی کرد. یکی از دلایل عمده این رشد سریع استفاده از پلی‌پروپیلن نساجی به‌جای الیاف اکریلیک بود. جایگزینی الیاف PP (پلی‌پروپیلن نساجی) با الیاف اکریلیک در کشورهای اروپایی و آمریکایی سابقه‌ای بـیش از 30 سال دارد. در هـر صورت استفاده از الیاف pp در تولید موکت و فرش ماشینی سبب ارتقا کیفیت ایـن محصول و افزایش تـوان صادراتی کشور در این بخش شده است.

معرفی و بررسی محصول پلی پروپیلن نساجی

این الیاف در سال 1960 در ایتالیا با نام تجاری مراکلون به‌صورت صنعتی تولید و به بازار عرضه شد. خصوصیات پلی پروپیلن باعث رشد سریع آن در سطح بین‌المللی شد و پس از مدتی نسبتا کوتاه، پلی پروپیلن توانست از نظـر مقدار تولید، چهارمین مقام را بعد از پلی استر، نایلون و آکریلیک کسب کند. عدم امکان رنگرزی الیاف پروپیلن به روش‌های متداول برای دیگـر الیاف، باعث جلوگیری از رشد بیشتر این لیف مصنوعی شده است. الیاف و نخ‌های نواری که دو کاربرد پلی پروپیلن را تشکیل می‌دهند، نسبتا به ‌آسانی به روش ذوب‌ریسی تهیه می‌شوند. آسان بودن تولید این نوع الیاف و پایین بودن هزینه تولید استقبال بسیار گسترده‌ای از آن را به همراه داشته است. با به کارگیری مواد بالابرنده مقاومت در مقابل اشعه ماوراءبنفش سعی شده است عیب کم بودن مقاومت پلی پروپیلن در مقابل این اشعه مرتفع شود.

پلی پروپیلن نساجی در مقایسه با دیگر پلیمرها مشخصات متمایز و برجسته‌ای دارد که عبارتند از:

• قیمت پایین PP در مقایسه با دیگر پلیمرها
• وزن مخصوص و سبک PP
• انعطاف‌پذیری و طیف گسترده تولید PP با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی متغیر
• افزایش کاربردهای جدید و بهبود خواص گریدهای تولیدی جدید
• افزایش کاربرد PP در وسایل و تجهیزات پزشکی و توسعه کاربردهای PP گرید خاص
• افزایش مصرف PP به‌صورت آلیاژ با دیگر پلیمرها
• جایگزینی پلیمرهایی مانند PS،PE و غیره با PP

راهکارهای مناسب تولید پروپیلن در ایران و منطقه

در حال حاضر بیشترین تولید پروپیلن دنیا به‌صورت روش‌های غیر‌مستقیم بوده است و پروپیلن به‌صورت محصول جانبی تولید می‌شود. با توجه به کمبود پروپیلن در دنیا و رشد تقاضا در سال‌های آینده، روش‌‌های مختلفی برای تولید مستقیم پروپیلن به‌عنوان محصول اصلی فرآیند در نظر گرفته شده است. فرآیندهایی همچون MTP (متانول به پروپیلن)، GTP (گاز طبیعی به متانول و پروپیلن)، RFCC (از برش‌های نفت خام در پالایشگاه ها)، CTO (زغال‌سنگ به گاز سنتز و سپس متانول و پروپیلن) و PDH (هیدروژن زدایی پروپان) است. در بین فرآیندهای مختلف تولید مستقیم پروپیلن، فرآیند PDH به دلیل حجم سرمایه‌گذاری پایین‌تر نسبت به بقیه روش‌ها و فرآیند GTP به علت هزینه‌ خوراک گاز طبیعی ارزان، در کشور مورد توجه قرار گرفته‌اند.

یکی از دلایل نرخ بازده بالای فرآیند GTP نسبت به PDH، تخفیف ۳۰ درصدی قیمت گاز طبیعی در صورت ادامه زنجیره گاز طبیعی و تولید محصولاتی نظیر پروپیلن است؛ در صورتی که این تخفیف در قیمت پروپان وجود ندارد. با توجه به حجم بالای سرمایه‌گذاری در فرآیند GTP و همچنین نرخ بالای بازده داخلی تولید متانول نسبت به پروپیلن، سرمایه‌گذاری فرآیند GTP در کشور منطقی به نظر نمی‌رسد. ازاین‌رو با توجه به تولید LPG در کشور در ظرفیت بالا و همچنین محدودیت در صادرات این محصول، می‌توان از مزیت فراوانی خوراک LPG در تولید پروپیلن کشور از طریق فرآیند PDH بهره برد.

میزان LPG تولیدشده در منطقه خاورمیانه سالانه 62 میلیون تن است که عربستان ۴۰ درصد، قطر ۱۷ درصد، امارات ۸/ ۱۶ درصد، ایران ۶/ ۱۲ درصد، کویت ۵/ ۸ درصد و عراق ۹/ ۲ درصد از سهم تولید خاورمیانه را در اختیار دارند. همچنین میزان مصرف LPG در منطقه خاورمیانه برابر ۳/ ۲۴ میلیون تن بوده است. عربستان به‌عنوان بزرگ‌ترین‌ مصرف‌کننده LPG، حدود ۶۱ درصد از ظرفیت LPG خود را در صنایع پتروشیمی مصرف می‌کند. یکی از دلایل جهش مصرف LPG عربستان طی سال‌های اخیر بهره‌برداری از ۵ طرح PDH با نام‌های Saudi Polyolfins Company، APPC، NatPet، Al Waha و Al Jubail با ظرفیت هرکدام ۴۵۰ هزار تنی است. همچنین میزان پروپان مصرفی این ۵ پتروشیمی بیش از ۳ میلیون تن است. با توجه به شرایط تولید پلی‌پروپیلن عربستان یکی از بزرگ‌ترین تامین‌کنندگان در منطقه بشمار می‌آید.

تولیدکنندگان پلی‌پروپیلن نساجی در ایران و کاربرد گریدهای مختلف این گروه کالایی

گروه کالایی پلی‌پروپیلن نساجی یکی از پر تقاضاترین گروه‌های کالایی در بازار پتروشیمی بورس کالا است. این گروه کالایی در گریدهای مختلف از پتروشیمی‌های مختلف هر هفته عرضه می‌شود. کاربرد این گروه کالایی در صنایعی چون الیاف، کمربند ایمنی، البسه ورزشی، فرش و قالیچه، رویه و روکش اثاثیه منزل، الیاف Staple، الیاف BCF، الیاف CF، منسوجات بی‌بافت و پوشک کاربرد دارد، در زیر به گریدهای مختلف و عرضه‌کنندگان آن در بازار و همین‌طور کاربرد این گریدها اشاره می‌شود:

بازار پلی پروپیلن در ایران

کشور ایران از تولیدکنندگان مهم پلی پروپیلن در سال‌های اخیر است. در حال حاضر مجتمع‌های پتروشیمی مارون و پلی‌پروپیلن جم هرکدام با ظرفیت اسمی 300 هزار تن در سال، عمده‌ترین تولیدکنندگان پلی پروپیلن در ایران هستند. همچنین شرکت نوید زرشیمی، پتروشیمی رجال، پتروشیمی شازند و پتروشیمی پلی نار رتبه‌های بعدی در زمینه تولید این محصول هستند.

رقابت و تقاضا برای گریدهای مختلف پلی‌پروپیلن نساجی در بازار پتروشیمی بورس کالا

در بین پتروشیمی‌هایی که گریدهای مختلف گروه کالایی پلی پروپیلن نساجی تولید می‌کنند، پتروشیمی پلی پروپیلن جم بیشترین حجم معاملات و ارزش معاملات را به خود تخصیص داده است. در این بین گریدهای 552 و 510 بیشترین حجم رقابت و حجم معامله را به خود تخصیص می‌دهند.

سخن آخر

اخیرا سالانه یک میلیون تن پرو پیلن در کشور تولید می‌شود. از این مقدار میزان قابل توجهی به پلی‌پروپیلن تبدیل می‌شود. با توجه به رشد صنایع ما و پرکاربرد بودن پلی پروپیلن، مصرف این کالای پرکاربرد بالا رفته است و میزان تقاضای پلی‌پروپیلن بیشتر از تولید پتروشیمی‌های کشور است. یکی از دلایل مهم کمبود پلی‌پروپیلن در کشور کمبود خوراک پروپیلن است. به همین دلیل بیشتر پتروشیمی‌های تولید‌کننده پلی‌پروپیلن کشور کمتر از ظرفیت واقعی تولید می‌کنند. از آنجا که حمل و نقل پروپیلن از لحاظ اقتصادی توجیه چندانی ندارد و واردات آن (تاکنون) امکان‌پذیر نبوده، نیاز است پروپیلن در کشور در ظرفیت بیشتری تولید شود. همچنین تولید پروپیلن در دنیا بیش از متانول است؛ اما میزان تولید متانول در کشور حدوداً 8 برابر پروپیلن است. به دلیل کمبود پروپیلن در کشور و به‌تبع آن عدم توسعه زنجیره ارزش آن بسیاری از محصولات مهم که در ادامه زنجیره پروپیلن هستند، از طریق واردات تامین می‌شوند. طبق آمارها میزان واردات محصولات از زنجیره پروپیلن حدود 700 میلیون دلار در سال است. همچنین به دلیل کمبود پلی‌پروپیلن کشور و تقاضای بالا این محصول، بیشتر معاملات پلی‌پروپیلن در بورس کالا در وضعیت رقابتی معامله است و خریداران مجبور به پرداخت هزینه‌های بالاتر از قیمت پایه بورس هستند.

ثبت نام و دریافت کد بورس کالا

برای دریافت کد بورس کالا و شروع سرمایه‌گذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید: