
یکی از مهارتهای کلیدی برای موفقیت در بازار بورس، توانایی خواندن دقیق تابلوی معاملات است. در این میان، شاخص میانگین حجم ماه یکی از ابزارهای مهمی است که به سرمایهگذاران امکان میدهد روندهای بازار را شناسایی و رفتارهای قیمتی را تحلیل کنند. این شاخص نه تنها اطلاعاتی درباره نقدشوندگی سهم ارائه میدهد، بلکه با کمک آن میتوان ورود و خروج پول به سهم را نیز تشخیص داد. در ادامه، به اهمیت و کاربردهای این شاخص در تابلوخوانی میپردازیم.
نکات کلیدی
- میانگین حجم ماه از میانگین تعداد سهامی بهدست میآید که طی ۳۰ روز معاملاتی اخیر معامله شده است.
- این شاخص نشان میدهد نقدشوندگی سهم در یک بازهی بلندتر چگونه بوده است.
- حجم معاملات روزانه اگر بیشتر از میانگین حجم ماه باشد، نشانه افزایش توجه بازار و احتمال تغییر روند است.
- حجم معاملات کمتر از میانگین حجم ماه معمولا نشاندهنده کاهش تقاضا یا رکود بازار و سهام شرکت است.
- عبور حجم از میانگین ماه در جهت مثبت، میتواند نشانهای از ورود پول و افزایش قدرت خریداران باشد.
- افت شدید حجم نسبت به میانگین ماه، احتمال خروج پول و ضعف روند را بیشتر میکند.
- از این معیار برای تشخیص اعتبار شکست حمایت یا مقاومتها استفاده میشود.
میانگین حجم ماه چیست؟
میانگین حجم ماه به حجم معاملاتی گفته میشود که به طور میانگین در بازه زمانی یک ماه کاری (معمولا ۲۱ روز معاملاتی) انجام شده است. برای محاسبه این پارامتر، کافی است مجموع حجم معاملات ۲۱ روز معاملاتی گذشته را با هم جمع و بر تعداد روزها تقسیم کنید. این شاخص یکی از ابزارهای مهم برای تحلیل رفتار سهم و شناسایی روندهای قیمتی در بورس است.
نحوه محاسبه میانگین حجم ماه
برای محاسبه میانگین حجم ماه در هر روز معاملاتی، حجم معاملات 21 روز کاری قبل را با هم جمع و بر تعداد تقسیم میکنیم. البته محاسبه دستی این شاخص ضرورتی ندارد و در وبسایت tsetmc میتوانید تمامی اطلاعات لازم را دریافت کنید. کافی است پس از مراجعه به سایت، نماد مورد نظرتان را جستوجو کنید و در صفحه اختصاصی آن، میانگین حجم ماه را مشاهده کنید.
اهمیت و کاربرد میانگین حجم ماه در تابلوخوانی
میانگین حجم ماه میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره تغییرات عرضه و تقاضا در بازار ارائه دهد. این اطلاعات به سرمایهگذاران کمک میکند تا زمان مناسب برای خرید یا فروش سهام را شناسایی کنند. یکی از کاربردهای کلیدی این شاخص، شناسایی ورود و خروج پول به سهم است. زمانی که حجم معاملات روزانه سهم به طور قابلتوجهی از میانگین حجم ماه بیشتر شود، معمولا تغییرات مهمی در روند سهم رخ میدهد.
حالتهای مختلف حجم معاملات نسبت به میانگین حجم ماه
زمانی که متوجه شویم حجم معاملات یک سهم از میانگین حجم معاملات آن بیشتر است، باید دقت بیشتری داشته باشیم. ممکن است یکی از حالتهای زیر در شرایط سهم وجود داشته باشد.
ابتدا به تصویر زیر توجه داشته کنید:

1- زمانی که سهم در وضعیت کف قیمتی و بعد از اصلاح سنگین قرار داشته باشد، حجم معاملات آن بیشتر از میانگین حجم ماه خواهد بود. در این مواقع باید حواسمان بیشتر جمع باشد؛ به دلیل این که سهم در بازی رشد قرار گرفته است. در این حالت سهم با کد به کد حقوقی به حقیقی همراه است و طبیعتا نسبت خریدار به فروشنده نیز بهتر میشود. برای درک بهتر به تصویر زیر دقت کنید:

2- در حالت دوم معمولا با وضعیت شکست سهمها رو به رو هستیم که در این حالت نیز حجم معاملات افزایش خواهد یافت. در این مواقع با تکیه بر علم تحلیل تکنیکال میتوان روند نزولی یا مقاومت سهم را پیشبینی کرد. توجه داشته باشید که این گونه سهمها تا حدودی برای خرید معقولتر هستند. به تصویر زیر دقت کنید:

3- در حالت آخر، اگر یک سهم در حالت پایان روند صعودی خود قرارگرفته باشد طبیعتا سهامداران شروع به خروج از سهم میکنند و در این وضعیت شاهد حجم معاملات شدیدی خواهیم بود. این حالت معمولا نسبت به حالتهای قبلی دارای حجم معاملات بیشتری است. برای درک بهتر از وضعیت به پایان رسیدن وضع صعودی یک سهم به تصویر زیر توجه کنید:

تشخیص ورود یا خروج پول با استفاده از میانگین حجم ماه
یکی از راههای شناسایی ورود یا خروج پول، مقایسه حجم معاملات روزانه با میانگین حجم ماه است. مثلا اگر حجم معاملات روزانه به طور قابلتوجهی از میانگین حجم ماه بالاتر باشد، میتوان این موضوع را به عنوان سیگنالی برای ورود پول هوشمند به سهم در نظر گرفت. البته باید سایر عوامل تحلیل تکنیکال و بنیادی را نیز بررسی کنید تا بتوانید تصمیمگیری دقیقتری داشته باشید.
ارتباط میانگین حجم ماه با نقدشوندگی
میانگین حجم معاملات ماهانه یکی از معیارهای اصلی برای ارزیابی نقدشوندگی سهم است. سهمهایی که میانگین حجم معاملات پایینی دارند، معمولا نقدشوندگی کمتری دارند و برای سرمایهگذاریهای بزرگ مناسب نیستند. برای مثال، اگر سهمی میانگین حجم معاملاتی ۵۰۰ هزار سهم در روز داشته باشد، ممکن است برای سرمایهگذاران بزرگ که به حجمهای بالاتری نیاز دارند، گزینه مناسبی نباشد.
ارتباط میانگین حجم ماه و حجم مبنا
حجم مبنا تعیینکننده حداقل میزان معاملات مورد نیاز برای تاثیرگذاری بر قیمت پایانی سهم است. اگر میانگین حجم ماه سهم به طور قابل توجهی بیشتر از حجم مبنای آن باشد، احتمال تغییرات موثر در قیمت پایانی سهم در طول روز بیشتر است. در این حالت، سهم معمولا از نقدشوندگی مناسبی برخوردار است.اگر میانگین حجم ماه سهم کمتر از حجم مبنای آن باشد، سهم برای تغییرات قیمت پایانی با مشکل مواجه میشود. این موضوع میتواند نشانهای از کمبود نقدشوندگی یا جذاب نبودن سهم برای سرمایهگذاران باشد. با مقایسه میانگین حجم ماه و حجم مبنا میتوانید سهمهایی را که پتانسیل بیشتری برای نقدشوندگی و تغییرات قیمت دارند، شناسایی کنید.
میانگین حجم ماه و نقاط حمایت و مقاومت
تغییرات حجم معاملات در مقایسه با میانگین حجم ماه میتواند به شناسایی نقاط حمایت و مقاومت کمک کند. به عنوان مثال:
- اگر حجم معاملات در نزدیکی یک سطح حمایتی افزایش یابد، احتمال بازگشت سهم از این سطح بیشتر میشود.
- افزایش حجم معاملات در نزدیکی مقاومتها میتواند نشانهای از شکست مقاومت و ادامه روند صعودی باشد.
فیلتر میانگین حجم ماه
برای مشاهده سهامی که حجم معاملات آنها نسبت به میانگین حجم ماه افزایش چشمگیری داشته باشد، میتوانید از فیلتر زیر در سایت TSETMC استفاده کنید. این فیلتر سهمهایی را نمایش میدهد که حجم معاملات روزانه آنها حداقل پنج برابر میانگین حجم ماه است:
((tvol) > (2 * [ih][0].QTotTran5JAvg)) |
سخن آخر
میانگین حجم ماه یکی از ابزارهای کاربردی در تابلوخوانی بورس است که به سرمایهگذاران کمک میکند تا روندهای بازار را بهتر درک کنند. با این حال، برای تصمیمگیری نهایی باید سایر عوامل مانند تحلیل تکنیکال، بنیادی و شرایط کلی بازار را نیز بررسی کنید. توصیه میکنیم برای یادگیری بیشتر درباره تابلوخوانی و تحلیل سهم، در دورههای آموزش بورس شرکت کنید و اطلاعات خود را به روز نگه دارید.







