پدیا
    • درباره بورس
      • صندوق سرمایه گذاری
        • دانش سرمایه گذاری
          • مفاهیم اقتصادی
            • تحلیل بنیادی
              • تحلیل تکنیکال
                • تابلوخوانی
                • اخبار و اطلاعیه
                  Pedia Logo
                  Agah Logo
                  تلفن
                  90001234

                  آدرس دفتر مرکزی

                  تهران، خیابان نلسون ماندلا (آفریقا)، بالاتر از میرداماد، بن بست پیروز، پلاک 13
                  ایمیل
                  Info@agah.com
                  مسیریابی روی نقشه
                  Agah Logo
                  تلفن
                  90001234
                  ایمیل
                  Info@agah.com

                  آدرس دفتر مرکزی

                  تهران، خیابان نلسون ماندلا (آفریقا)، بالاتر از میرداماد، بن بست پیروز، پلاک 13
                  مسیریابی روی نقشه

                  خدمات

                  دریافت کد بورسی

                  آتی کالا

                  بورس کالا

                  بسته های اعتباری

                  طرح آسوده

                  محصولات

                  سامانه معاملاتی آساتریدر

                  آوای آگاه

                  ریسرچ

                  باشگاه

                  آگاه آکادمی

                  صندوق درآمد ثابت

                  آگاه کراد

                  آگاه

                  درباره آگاه

                  تماس با آگاه

                  همکاری با آگاه

                  شعب کارگزاری

                  شماره حساب‌ها

                  تمام حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به کارگزاری آگاه است.

                  مفاهیم اقتصادی
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  30 خرداد 1405
                  زمان مطالعه: 16 دقیقه

                  اوراق اجاره چیست؟

                  اوراق اجاره یکی از انواع اوراق بدهی است که به‌عنوان یک ابزار تامین مالی بلندمدت در بازار سرمایه شناخته می‌شود. این اوراق براساس قرارداد اجاره طراحی شده‌اند و به دارندگان آن‌ها حق دریافت اجاره‌بها (سود مشخص) از دارایی‌های معین را می‌دهند. اوراق اجاره به شرکت‌ها، دولت‌ها و موسسات مالی اجازه می‌دهد که بدون نیاز به استقراض سنتی، منابع مالی مورد نیاز خود را تامین کنند و به سرمایه‌گذاران، سود ثابت پرداخت می‌کند. این ویژگی‌ها، اوراق اجاره را به یکی از ابزارهای محبوب در بازارهای مالی اسلامی تبدیل کرده است.

                  نکات کلیدی:

                  • اوراق اجاره یکی از انواع صکوک (اوراق بهادار اسلامی)  و ابزارهای تامین مالی مبتنی بر بدهی است که دارندگان آن مالک مشاع دارایی مبنا محسوب می‌شوند و از محل اجاره‌بها سود دریافت می‌کنند.
                  • مهم‌ترین کاربرد اوراق اجاره، تامین مالی شرکت‌ها، دولت‌ها و موسسات مالی بدون استفاده از روش‌های سنتی استقراض است.
                  • اوراق اجاره از نظر نوع عقد به دو دسته عادی و به شرط تملیک تقسیم می‌شود که نوع به شرط تملیک به دلیل تعهد خرید دارایی در سررسید، در ایران رایج‌تر است.
                  • از نظر هدف انتشار، اوراق اجاره به سه گروه تامین دارایی، تامین نقدینگی و اوراق اجاره رهنی تقسیم می‌شود.
                  • نوعی از این اوراق با عنوان اوراق اجاره مبتنی بر سهام وجود دارد که امکان تبدیل اوراق به سهام شرکت بانی را در سررسید فراهم می‌کند.
                  • دارایی‌های مبنای انتشار اوراق اجاره می‌تواند شامل زمین، ساختمان، ماشین‌آلات، تجهیزات و وسایل حمل‌ونقل باشد، مشروط بر رعایت شرایط قانونی.
                  • این اوراق علاوه بر عرضه اولیه، در بازار ثانویه نیز قابل معامله هستند و به همین دلیل از درجه‌ای از نقدشوندگی برخوردارند.
                  • تفاوت اصلی اوراق اجاره با اوراق مشارکت این است که اوراق اجاره بر دارایی مشخص و درآمد اجاره‌ای مبتنی است، در حالی که اوراق مشارکت بر مشارکت در پروژه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی تمرکز دارد.

                   

                  اوراق اجاره چیست؟

                  اوراق اجاره یکی از انواع صکوک (اوراق بهادار اسلامی) و یک ابزار مالی مبتنی بر بدهی است که براساس قرارداد اجاره طراحی شده است؛ به این صورت که دارندگان اوراق (سرمایه‌گذاران) نقش مالک دارایی را ایفا می‌کنند و در مقابل، شخص یا نهاد استفاده‌کننده از دارایی، نقش مستاجر را بر عهده دارد. مشابه رابطه موجر و مستاجر، مستاجر موظف است در دوره‌های مشخص اجاره‌بهایی را به مالک پرداخت کند. این ساختار از یک سو به سرمایه‌گذاران درآمد ثابتی ارائه می‌دهد و از سوی دیگر، امکان استفاده از دارایی‌ها را برای مستاجران فراهم می‌کند.

                  طبق تعریف ماده 1 دستورالعمل انتشار اوراق اجاره مصوب 1389 با اصلاحیه 1390 و 1394 شورای عالی بورس و اوراق بهادار، اوراق اجاره عبارت است از:

                  «اوراق بهادار با نام قابل نقل و انتقالی است که نشان‌دهندۀ مالکیت مشاع دارندۀ آن در دارایی مبنای انتشار اوراق اجاره است.»

                  به عنوان مثال، یک شرکت هواپیمایی ممکن است برای تامین مالی خرید هواپیماهای جدید خود، اوراق اجاره منتشر کند. سرمایه‌گذاران این اوراق، در حقیقت مالک هواپیماها می‌شوند و شرکت هواپیمایی به‌عنوان مستاجر، موظف به پرداخت اجاره‌بها به آن‌ها است. پس از پایان دوره اجاره، شرکت هواپیمایی می‌تواند دارایی را بازخرید کند یا اجاره را تمدید کند.

                  این سازوکار شباهت زیادی به اوراق مشارکت دارد اما تفاوت اصلی آن در قرارداد اجاره و نحوه پرداخت سود است که بر مبنای دارایی فیزیکی تعریف می‌شود. مدت اجاره، نوع اوراق، سود معین و مبلغ اسمی در قرارداد اجاره مشخص است. معمولا قیمت اسمی اوراق اجاره معادل یک میلیون ریال یا صدهزار تومان است.

                  انواع اوراق اجاره

                  انواع اوراق اجاره را می‌توان از دو منظر بررسی کرد: نوع عقد و هدف انتشار. هر یک از این دسته‌بندی‌ها در تامین مالی شرکت‌ها و دولت کاربردهای خاص خود را دارند.

                  انواع اوراق اجاره

                   

                  انواع اوراق اجاره براساس عقد 

                  اوراق اجاره براساس نوع عقد به دو دسته تقسیم می‌شوند: اوراق اجاره عادی و اوراق اجاره به شرط تملیک. در اوراق اجاره عادی، شرکت بانی پس از پایان دوره اجاره تعهدی برای خرید دارایی ندارد و دارایی می‌تواند با قیمتی متفاوت فروخته شود اما در اوراق اجاره به شرط تملیک، شرکت بانی متعهد به خرید دارایی در پایان دوره است و این اطمینان را به سرمایه‌گذاران می‌دهد که اصل سرمایه‌شان بازپرداخت می‌شود.

                  1.  اوراق اجاره عادی

                  اوراق اجاره عادی نوعی از اوراق اجاره است که در آن، بانی یا منتشرکننده اوراق هیچ‌گونه تعهدی برای خرید دارایی مورد اجاره پس از پایان دوره سررسید ندارد؛ به این معنا که ممکن است دارایی با قیمتی بیشتر یا کمتر از قیمت اولیه به فروش برسد. به‌دلیل نبود تعهد در خرید دارایی، ریسک این نوع اوراق بالاتر از دیگر انواع است و در نتیجه، سوددهی آن‌ها نیز می‌تواند بیشتر باشد؛ زیرا پاداش سرمایه‌گذاران به افزایش قیمت دارایی وابسته است. در ایران، استفاده از اوراق اجاره عادی به میزان کمتری صورت می‌گیرد و تمرکز بیشتر روی نوع به شرط تملیک است.

                  مثال: یک شرکت تولیدی برای تامین مالی خرید تجهیزات، اوراق اجاره عادی منتشر می‌کند. پس از پایان دوره اجاره، این شرکت هیچ تعهدی نسبت به خرید مجدد دارایی ندارد و دارایی با قیمت روز فروخته می‌شود.

                  2.  اوراق اجاره به شرط تملیک

                  اوراق اجاره به شرط تملیک نوعی از اوراق اجاره است که در آن، شرکت بانی متعهد می‌شود تا در پایان دوره اجاره، دارایی مورد نظر را خریداری کند. این تعهد به این معناست که سرمایه‌گذاران اطمینان دارند اصل مبلغ سرمایه‌گذاری‌شان پس از پایان مدت اجاره به‌طور کامل برگردانده می‌شود. به همین دلیل، این نوع اوراق به «اجاره به شرط تملیک» معروف است. در بازار ایران، این نوع اوراق معمولا محبوب‌تر هستند و به سرعت به فروش می‌رسند زیرا سرمایه‌گذاران به‌دلیل وجود تعهد خرید، اعتماد بیشتری به آن دارند.

                  مثال: یک شرکت هواپیمایی برای خرید هواپیماهای جدید اوراق اجاره به شرط تملیک منتشر می‌کند. در این حالت، هواپیماها در ابتدا به‌صورت اجاره در اختیار شرکت قرار می‌گیرند و شرکت پس از پرداخت اقساط اجاره‌بها، در پایان دوره مالکیت هواپیماها را به دست می‌آورد.

                  بیشتر بخوانید: اوراق مرابحه چیست؟

                  انواع اوراق اجاره بر اساس هدف انتشار

                  اوراق اجاره به لحاظ هدف انتشار به سه نوع تقسیم می‌شوند: اوراق اجاره تامین دارایی که برای جذب سرمایه جهت خرید تجهیزات یا دارایی‌ها به کار می‌روند، اوراق اجاره تامین نقدینگی که به شرکت‌ها کمک می‌کنند تا منابع مالی لازم را برای پیشبرد اهداف خود جمع‌آوری کنند و اوراق اجاره رهنی که دارایی‌ها در رهن بانک قرار می‌گیرند و سرمایه‌گذاران سود یا اجاره را از شرکت دریافت می‌کنند.

                  1. اوراق اجاره تامین دارایی

                  این اوراق برای تامین مالی خرید دارایی‌های خاص یا تجهیزات مورد نیاز شرکت‌ها منتشر می‌شوند. شرکت بانی، سرمایه مورد نیاز برای خرید دارایی‌های جدید را از طریق این اوراق تامین کرده و سپس دارایی‌ها را به سرمایه‌گذاران اجاره می‌دهد و اجاره‌بها پرداخت می‌کند.

                  مثال: یک شرکت هواپیمایی برای خرید هواپیماهای جدید از اوراق اجاره تامین دارایی استفاده می‌کند. سرمایه‌گذاران دارایی را تامین می‌کنند و شرکت آن را اجاره و اجاره‌بها را پرداخت می‌کند.

                  2. اوراق اجاره تامین نقدینگی

                  این نوع اوراق برای تامین نقدینگی موقت شرکت‌ها منتشر می‌شوند. شرکت بانی، دارایی‌های موجود خود را به سرمایه‌گذاران اجاره می‌دهد و در ازای آن نقدینگی دریافت می‌کند. این اوراق معمولا به‌صورت اجاره به شرط تملیک هستند و شرکت پس از پایان دوره، دارایی‌ها را مجددا خریداری می‌کند.

                  مثال: یک شرکت تولیدی که تجهیزات لازم برای فعالیت دارد اما به نقدینگی نیاز دارد، اوراق اجاره تامین نقدینگی منتشر می‌کند. شرکت تجهیزات خود را به سرمایه‌گذاران اجاره می‌دهد و نقدینگی مورد نیاز را تامین می‌کند و در پایان دوره تجهیزات را بازخرید می‌کند.

                  3.اوراق اجاره رهنی

                  در اوراق اجاره رهنی، دارایی‌های وثیقه‌ای (مانند املاک یا ماشین‌آلات) به‌عنوان پشتوانه اوراق اجاره در نظر گرفته می‌شوند. بانک یا موسسه مالی، دارایی‌ها را در رهن خود نگه می‌دارد. بانک با ارائه اوراق اجاره این دارایی، آن را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد و اجاره‌بها یا سود به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌شود. این نوع اوراق برای تامین مالی مبتنی بر وثیقه به کار می‌روند.

                  مثال: یک بانک برای تامین مالی پروژه ساخت‌وساز، از اوراق اجاره رهنی استفاده می‌کند. دارایی‌های پروژه به‌عنوان وثیقه اوراق در رهن بانک قرار می‌گیرند و سرمایه‌گذاران اجاره‌بها را از شرکت بانی دریافت می‌کنند. پس از پایان دوره اجاره، شرکت بانی دارایی را مجددا خریداری می‌کند.

                  اوراق اجاره سهام

                  در بعضی ساختارهای اوراق اجاره، سهام شرکت می‌تواند به ‌عنوان دارایی مبنای انتشار اوراق مورد استفاده قرار گیرد. در این حالت شرکت با واگذاری موقت سهام به نهاد واسط، منابع مالی جذب می‌کند و متعهد می‌شود در سررسید سهام را بازخرید کند. سرمایه‌گذاران نیز در طول دوره سود مشخصی دریافت می‌کنند و اصل سرمایه آن‌ها از محل بازخرید سهام توسط بانی بازپرداخت می‌شود. این ساختار در ایران، خاص و کم‌استفاده است.

                  نحوه خرید اوراق اجاره 

                  برای خرید اوراق اجاره در بازار اولیه، لازم است به آگهی‌های عرضه توجه کنید و در زمان تعیین‌شده، برای خرید اقدام کنید. خرید در بازار ثانویه، از طریق سامانه‌ معاملاتی کارگزاری‌ها امکان‌پذیر است. کافی است ثبت‌نام سجام و کارگزاری را طی کرده و کد بورسی داشته باشید.

                  برای خرید اوراق اجاره در آساتریدر، به بخش اوراق بدهی مراجعه کنید تا فهرست تمامی اوراق بدهی فعال در بازار را مشاهده کنید. با تنظیم ستون‌ها، می‌توانید فهرست را بر اساس خواسته‌های خود تنظیم کنید.

                  نحوه خرید اوراق اجاره

                  اگر نام نماد اوراق مد نظرتان را می‌دانید، می‌توانید در قسمت جست‌وجو، آن را پیدا کنید. همچنین می‌توانید واژه «اجاره» را جست‌وجو و نماد مورد نظرتان را از میان اوراق اجاره موجود انتخاب کنید.

                   

                   نحوه خرید اوراق اجاره

                  در وبسایت tsetmc هم می‌توانید کلمه اجاره را جست‌وجو و تمامی نمادهای مرتبط را مشاهده کنید.

                  دارایی‌های مبنا برای انتشار اوراق اجاره

                  براساس ماده 10 دستورالعمل انتشار اوراق اجاره، دارایی‌های مبنا برای انتشار اوراق اجاره عبارتند از:

                  • زمین
                  • ساختمان و تاسیسات
                  • ماشین‌آلات و تجهیزات
                  • وسایل حمل و نقل

                  البته این دارایی‌ها باید دارای شرایط معینی باشند تا بتوان آن‌ها را در قالب اوراق اجاره عرضه کرد.

                  شرایط دارایی اوراق اجاره

                  براساس بخش سوم دستورالعمل انتشار اوراق اجاره، ماده 10، مشخصات عمومی دارایی‌های مبنا برای انتشار این اوراق باید به‌صورت زیر باشد:

                  1. کاربرد دارایی باید منجر به جریان نقدی شده و از خروج وجوه نقد جلوگیری کند.
                  2. نباید هیچ‌گونه محدودیتی در انتقال دارایی، منافع یا حقوق آن وجود داشته باشد.
                  3. تصرف و اعمال حقوق مالکیت برای نهاد واسط نباید با هیچ مانعی روبه‌رو باشد.
                  4. مالکیت دارایی نباید مشاع باشد. دارایی مشاع صرفا به شرط واگذاری مالکیت کل دارایی می‌تواند مبنای انتشار اوراق اجاره قرار گیرد.
                  5. امکان واگذاری آن به غیر وجود داشته باشد.
                  6. دارایی باید تا زمان انتقال مالکیت به ناشر، دارای بیمه مناسب و کافی باشد. شرایط بیمه در مدت‌زمان اجاره باید در قرارداد اجاره تعیین شود.

                  تبصره‌هایی نیز برای تایید دارایی‌های مبنای اوراق اجاره و شروط آن وجود دارد که براساس همین دستورالعمل عبارتند از:

                  • ارزش دارایی باید توسط کارشناسان منتخب کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا سایر روش‌ها حسب تشخیص سازمان، سنجیده شود. این دارایی‌ها باید دارای قیمت معین و رسمی بوده و ارزش تقریبی آن‌ها نباید کمتر از 50 میلیارد ریال باشد.
                  • ناشر باید اسناد و مدارک و قرارداد را به وکالت از سرمایه‌گذاران در اختیار شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه قرار دهد.

                  نحوه انتشار اوراق اجاره

                  انتشار اوراق اجاره یک فرایند سازمان‌یافته و پیچیده است که در آن چندین نهاد نقش دارند. ابتدا شرکت بانی یا متقاضی انتشار اوراق با نهاد واسطه مشورت و اقدام به جمع‌آوری مدارک و اخذ مجوزهای لازم می‌کند. پس از طی مراحل اداری و دریافت تاییدیه، انتشار اوراق انجام می‌شود و سرمایه‌گذاران می‌توانند اقدام به خرید این اوراق کنند.

                  در مرحله بعد، عامل فروش اوراق را عرضه اولیه و در صورتی‌که همه اوراق فروخته نشوند، شرکت متعهد پذیره‌نویسی، اقدام به خرید اوراق باقی‌مانده می‌کند. پس از جمع‌آوری سرمایه، نهاد واسطه دارایی‌های مبنای اوراق را خریداری و آن‌ها را به‌صورت اجاره به شرکت بانی منتقل می‌کند. در این فرایند، ممکن است نیاز به ارائه چندین ضامن برای تعهد پرداخت سود و بازپرداخت سرمایه اولیه باشد، هرچند در صورت اعتبار بالای شرکت، این مورد ممکن است ضروری نباشد.

                  در طی دوره اجاره، نهاد واسطه اجاره‌بها (سود) را از شرکت بانی دریافت و آن را به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌کند. همچنین، عامل پرداخت، مسئولیت انجام تمامی پرداخت‌ها به سرمایه‌گذاران را بر عهده دارد و در واقع واسطی بین شرکت بانی و سرمایه‌گذاران است. در پایان دوره، اگر شرکت بانی ضمانت کرده باشد، موظف به خرید دارایی مورد نظر است و مبلغ اصلی سرمایه‌گذاری شده توسط سرمایه‌گذاران به‌طور کامل بازپرداخت می‌شود. در این میان افراد و موسسات مختلفی مسئولیت‌هایی به‌عهده دارند که معمولا از آن‌ها به‌نام ارکان اوراق اجاره نام برده می‌شود.

                  ارکان اوراق اجاره

                  ارکان اوراق اجاره شامل نهادها و افرادی هستند که در فرایند انتشار و مدیریت این اوراق نقش دارند. این ارکان به‌طور کلی شامل موارد زیر می‌شوند:

                  1. شرکت بانی (متقاضی انتشار): این شرکت مسئولیت درخواست انتشار اوراق اجاره را بر عهده دارد و از طریق این اوراق، سرمایه مورد نیاز برای تامین مالی پروژه‌ها یا دارایی‌های مورد نظر خود را جذب می‌کند.
                  2. نهاد واسطه: نهادهای مالی مانند بانک‌ها یا موسسات مالی که به‌عنوان واسطه عمل می‌کنند و مجوزهای لازم برای انتشار اوراق را اخذ می‌کنند. این نهادها همچنین دارایی‌های مورد نظر را خریداری و آن‌ها را به شرکت بانی اجاره می‌دهند.
                  3. متعهد پذیره‌نویسی: این افراد یا موسسات مالی که مسئولیت پذیره‌نویسی اوراق را بر عهده دارند. آن‌ها در صورت عدم فروش کامل اوراق، اقدام به خرید اوراق باقی‌مانده می‌کنند.
                  4. عامل فروش: فرد یا شرکتی که مسئولیت عرضه و فروش اوراق را بر عهده دارد و از طریق آن، سرمایه‌گذاران می‌توانند اقدام به خرید اوراق اجاره کنند. عامل فروش معمولا بانک‌ها، کارگزاری‌ها یا موسسات مالی و اعتباری تحت‌نظارت بانک مرکزی هستند.
                  5. سرمایه‌گذاران: افرادی حقیقی یا حقوقی که با خرید اوراق اجاره، به تامین مالی پروژه‌ها و دارایی‌های شرکت بانی کمک می‌کنند و در ازای سرمایه‌گذاری خود، اجاره‌بها (سود) دریافت می‌کنند.
                  6. ضامن‌ها: در برخی موارد، شرکت‌ها نیاز به ارائه ضامن برای تامین مالی اوراق دارند. این ضامن‌ها می‌توانند بانک‌ها، موسسات مالی یا شرکت‌های بیمه باشند که متعهد به پرداخت سود و بازپرداخت سرمایه هستند.
                  7. عامل پرداخت: فرد یا نهادی که مسئولیت پرداخت سود و بازپرداخت سرمایه اولیه به سرمایه‌گذاران را بر عهده دارد. این عامل همچنین رابطه میان شرکت بانی و سرمایه‌گذاران را مدیریت می‌کند.

                  این ارکان با همکاری یکدیگر، فرایند انتشار و مدیریت اوراق اجاره را تسهیل کرده و به تامین مالی پروژه‌ها کمک می‌کنند.

                  نحوه معاملات اوراق اجاره

                  معاملات اوراق اجاره به روش‌های مختلفی انجام می‌شود و شامل مراحل زیر است:

                  1. خرید اولیه: در مرحله اول، سرمایه‌گذاران می‌توانند اوراق اجاره را در مرحله عرضه اولیه خریداری کنند. این فرایند معمولا از طریق نهادهای واسطه (بانک‌ها و کارگزاری‌ها) صورت می‌گیرد. پس از انتشار اوراق و انجام مراحل اداری توسط نهاد واسطه، این اوراق به بازار عرضه می‌شوند.
                  2. معاملات در بازار ثانویه: پس از خرید اوراق در مرحله عرضه اولیه، سرمایه‌گذاران می‌توانند این اوراق را در بازار ثانویه خرید و فروش کنند. بازار ثانویه به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهد که در صورت نیاز به نقدینگی، اوراق خود را به دیگر سرمایه‌گذاران بفروشند. این معاملات معمولا از طریق کارگزاری‌ها و پلتفرم‌های معاملاتی انجام می‌شود.

                  در طول دوره اجاره، نهاد واسطه اجاره‌بهای (سود) مربوط به اوراق اجاره را از شرکت بانی دریافت می‌کند و آن را به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌کند. این پرداخت‌ها معمولا در فواصل زمانی مشخص، مانند ماهانه، فصلی یا سالانه انجام می‌شود. ازاین‌رو، اوراق اجاره را نوعی از اوراق درآمد ثابت در نظر می‌گیرند.

                  پس از پایان دوره اجاره، در صورتی که شرکت بانی متعهد به خرید دارایی باشد، این دارایی به شرکت بانی منتقل می‌شود و سرمایه‌گذاران اصل سرمایه خود را دریافت می‌کنند. اگر شرکت بانی متعهد به خرید دارایی نباشد، ممکن است دارایی به فروش برسد و سرمایه‌گذاران بر اساس توافقات اولیه، اصل سرمایه خود را دریافت کنند.

                  ریسک و بازدهی اوراق اجاره

                  حتی با وجود ضامن و ارکان تضمین‌کننده، نمی‌توان گفت اوراق اجاره کاملا بدون ریسک هستند؛ هرچند ریسک آن‌ها نسبت به بسیاری از ابزارهای سرمایه‌گذاری دیگر، کمتر است. برای درک بهتر موضوع، باید انواع ریسک را از هم تفکیک کنیم:

                  1. ریسک نکول (عدم پرداخت اصل و سود): این همان ریسکی است که ضامن برای کاهش آن وارد می‌شود. در بسیاری از اوراق اجاره، یک ضامن معتبر (بانک، موسسه مالی یا شرکت بزرگ) تعهد می‌کند که در صورت ناتوانی بانی، سودهای دوره‌ای و اصل سرمایه را پرداخت کند. بنابراین احتمال از دست رفتن اصل سرمایه به دلیل نکول بانی بسیار کاهش می‌یابد اما این ریسک صفر نمی‌شود؛ زیرا کیفیت اعتباری ضامن اهمیت دارد و در شرایط بحرانی، ممکن است اجرای تعهدات ضامن با تاخیر یا پیچیدگی حقوقی همراه شود.
                  2. ریسک نقدشوندگی: حتی اگر اصل و سود اوراق تضمین شده باشد، ممکن است در زمان فروش اوراق در بازار ثانویه، خریدار کافی وجود نداشته باشد یا مجبور شوید اوراق را با قیمتی کمتر از ارزش مورد انتظار بفروشید. این ریسک به حجم معاملات اوراق و وجود بازارگردان بستگی دارد.
                  3. ریسک نرخ سود: فرض کنید اوراق اجاره‌ای با نرخ ۲۵ درصد خریده‌اید. اگر بعدا نرخ سود بانکی افزایش یابد یا اوراق جدید با بازده بالاتر منتشر شوند، قیمت اوراق شما در بازار ثانویه ممکن است کاهش پیدا کند. در این حالت اگر اوراق را تا سررسید نگه دارید، معمولا اصل و سود وعده‌داده‌شده را دریافت می‌کنید اما اگر زودتر بفروشید ممکن است با زیان قیمتی مواجه شوید.
                  4. ریسک تورم: ضامن نمی‌تواند اثر تورم را از بین ببرد. مثلا اوراق سالانه ۲۵ درصد سود می‌دهد و تورم سالانه ۴۰ درصد است. در این شرایط سرمایه‌گذار از نظر قدرت خرید واقعی زیان می‌کند، هرچند تمام سودهای اسمی را دریافت کرده باشد.
                  5. ریسک حقوقی و عملیاتی: در ساختار اوراق اجاره نهادهایی مانند بانی، ناشر (شرکت واسط)، ضامن، امین و بازارگردان حضور دارند. هرگونه مشکل حقوقی، عملیاتی یا تاخیر در ایفای تعهدات این ارکان، می‌تواند بر سرمایه‌گذار اثر بگذارد.

                  تفاوت اوراق اجاره و اوراق مشارکت چیست؟

                  اوراق اجاره و اوراق مشارکت هر دو ابزارهای مالی هستند که برای تامین مالی پروژه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی به کار می‌روند، اما تفاوت‌های قابل توجهی دارند.

                  • اوراق اجاره به تامین مالی دارایی‌های مشخصی مربوط می‌شود و به سرمایه‌گذاران این حق را می‌دهد که از درآمد اجاره‌ای ناشی از این دارایی‌ها بهره‌برداری کنند. در واقع، سرمایه‌گذاران با خرید این اوراق به تامین مالی و اجاره دارایی‌های معین کمک می‌کنند و در پایان دوره اجاره، ممکن است دارایی به شرکت بانی فروخته شود.
                  • از سوی دیگر، اوراق مشارکت به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد در پروژه‌های مختلف سرمایه‌گذاری کنند بدون آن که مالکیت مستقیم دارایی‌ها را داشته باشند. در این نوع اوراق، سرمایه‌گذاران به‌عنوان شریک در سود و زیان پروژه‌ها مشارکت می‌کنند و معمولا در پایان پروژه، سودی مشخص به آن‌ها پرداخت می‌شود. در نتیجه، اوراق مشارکت بیشتر به جنبه‌های تجاری و اقتصادی پروژه‌ها مربوط می‌شود و از دارایی‌های مشخصی پشتیبانی نمی‌کند.

                  بیشتر بخوانید: اوراق مشارکت چیست؟

                  با هم مرور کنیم...

                  اوراق اجاره به‌عنوان یکی از ابزارهای مالی کارآمد در بازار سرمایه، به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهد که با تامین مالی دارایی‌های مشخص، از درآمد اجاره‌ای آن‌ها بهره‌برداری کنند. این اوراق براساس نوع عقد به دو دسته عادی و به شرط تملیک تقسیم می‌شوند و همچنین به لحاظ اهداف انتشار به انواع مختلفی از جمله تامین دارایی، تامین نقدینگی و اوراق رهنی تقسیم می‌شوند.

                  فرایند انتشار این اوراق شامل مراحل متعددی است که از مشاوره با نهاد واسطه تا عرضه اولیه و پرداخت سود به سرمایه‌گذاران را شامل می‌شود. با توجه به ریسک و بازدهی موجود در این نوع سرمایه‌گذاری، اوراق اجاره می‌توانند گزینه‌ای مناسب برای کسانی باشند که به دنبال تنوع بخشیدن به سبد سرمایه‌گذاری خود هستند.

                  مطالب مرتبط

                  کد PRX چیست؟ نحوه دریافت و مزایای آن
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  3 مرداد 1405

                  کد PRX چیست؟ نحوه دریافت و مزایای آن

                  تجزیه و تحلیل عمودی صورت‌های مالی چیست؟
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  31 تیر 1405

                  تجزیه و تحلیل عمودی صورت‌های مالی چیست؟

                  سوگیری دسترسی‌‌پذیری (Availability Heuristic) چیست و چگونه بر تصمیمات مالی تاثیر می‌گذارد؟
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  29 تیر 1405

                  سوگیری دسترسی‌‌پذیری (Availability Heuristic) چیست و چگونه بر تصمیمات مالی تاثیر می‌گذارد؟

                  بازار اولیه و بازار ثانویه در بورس چیست و چه تفاوتی با هم دارند؟
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  27 تیر 1405

                  بازار اولیه و بازار ثانویه در بورس چیست و چه تفاوتی با هم دارند؟

                  سوگیری زیان‌گریزی در بازارهای مالی چیست؟
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  24 تیر 1405

                  سوگیری زیان‌گریزی در بازارهای مالی چیست؟

                  صندوق نقره چیست؟ راهنمای کامل سرمایه‌گذاری در صندوق‌های نقره
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  23 تیر 1405

                  صندوق نقره چیست؟ راهنمای کامل سرمایه‌گذاری در صندوق‌های نقره

                   بازده حقوق صاحبان سهام یا ROE چیست؟
                  آرزو حاجی آخوندزاده
                  21 تیر 1405

                  بازده حقوق صاحبان سهام یا ROE چیست؟

                  پذیره‌نویسی صندوق نقره آگاه با نماد «نقراط»
                  هانیه تقی زاده
                  20 تیر 1405

                  پذیره‌نویسی صندوق نقره آگاه با نماد «نقراط»