کارمزد معاملات قراردادهای آتی کالا
فعالان بازارهای مالی، برای انجام معاملات ملزم به پرداخت هزینهای تحت عنوان کارمزد معاملات به نهادهای مربوطه هستند. در بازار آتی کالا هم معاملهگران باید برای معاملات خود کارمزد پرداخت کنند. در واقع کارمزد معاملات هنگام انجام معاملات از حساب معاملاتی معاملهگران کسر میشود. در این مطلب قصد داریم با ذکر چند مثال، نحوه محاسبه کارمزد معاملات قراردادهای آتی کالا را بررسی کنیم.
در بازار آتی کالا، ابتدا کارمزد به صورت ثابت بود؛ به نحوی که کارمزد معامله هر قرارداد آتی سکه برابر با 3000 تومان و آتی زعفران برابر با 300 تومان بود. در واقع معاملهگران به ازای هر خرید یا هر فروش (فارغ از این که با چه قیمتی خرید یا فروش انجام میشود) 3000 و 300 (به ترتیب برای سکه و زعفران) تومان کارمزد پرداخت میکردند اما طی دستورالعمل بورس کالا در سال 97، کارمزد معاملات آتی کالا به صورت درصدی از ارزش قرارداد تعیین شد. در مدل جدید، کارمزد به تناسب قیمت معامله تغییر میکند.
ثبت نام و دریافت کد آتی کالا
برای دریافت کد آتی کالا و شروع سرمایهگذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید:
نکات کلیدی:
- معاملهگران بازار آتی کالا برای هر خرید و فروش باید کارمزدی بپردازند که هنگام انجام معامله از حساب آنها کسر میشود.
- قبلا کارمزد معاملات آتی ثابت بود اما از سال 97 به صورت درصدی از ارزش قرارداد محاسبه میشود.
- کارمزد معاملات آتی کالا بین کارگزار، بورس کالا و سازمان بورس تقسیم میشود.
- برای محاسبه ارزش قرارداد باید قیمت معامله × اندازه قرارداد (۱۰۰) را محاسبه کرد؛ سپس کارمزد بر اساس آن به دست میآید.
- هرچه قیمت معامله بیشتر باشد، میزان کارمزد پرداختی افزایش مییابد.
- اگر اختلاف قیمت خرید و فروش بسیار کم باشد، ممکن است کارمزد از سود معامله بیشتر شود؛ بنابراین باید فاصله مناسبی بین قیمت خرید و فروش در نظر گرفت.
- نوسانگیران که در طول روز معاملات متعدد انجام میدهند باید به شکل دقیق کارمزد معاملات را مدیریت کنند تا سود خالصشان کاهش پیدا نکند.
کارمزد معاملات آتی چگونه محاسبه میشود؟
طبق دستورالعمل بورس کالا (مشخصات قراردادها) کارمزد معاملات آتی کالا، درصدی از ارزش قرارداد است. یعنی برای محاسبه کارمزد ابتدا باید ارزش قرارداد را محاسبه کرد. کارمزد پرداختشده توسط معاملهگران به نسبتی که در دستورالعملهای بورس کالا تعیین شده است بین کارگزار، بورس کالا و سازمان بورس تقسیم میشود. این نسبت در تصویر زیر نمایش داده شده است:
نکته1: بورس کالا و سازمان بورس در ابتدای راهاندازی قراردادهای آتی با داراییهای پایه جدید، معمولا از سهم خود از کارمزد صرفنظر میکنند. سپس با رونق آن قرارداد آتی، اقدام به دریافت سهم خود میکنند.
نکته2: همانطور که در تصویر بالا میبینید در حال حاضر کارمزد تمام داراییهای پایه در معاملات آتی 0.0006 است؛ به جز زعفران نگین که کارمزد آن برابر با 0.00068 است.
نکته3: برای مشاهده آخرین تغییرات در کارمزد معاملات قراردادهای آتی به صفحه کارمزد معاملات آتی در بورس کالا مراجعه کنید.
چگونه ارزش قرارداد را محاسبه کنیم؟
از آن جایی که اندازه قرارداد آتی کالا در حال حاضر 100 است، پس برای محاسبه ارزش قرارداد باید قیمتی که معاملهگر معامله انجام میدهد را در عدد 100 (اندازه قرارداد) ضرب کنیم.
مثال:
آقای احمدی یک قرارداد خرید آتی زعفران در سررسید بهمن نگین با قیمت 13000 تومان اخذ میکند. در این حالت ارزش قرارداد طبق فرمول زیر محاسبه میشود:
بنابر فرمول بالا:
ارزش قرارداد: 13000×100×1 = 1300000
ارزش قرارداد برابر با 1.300.000 تومان است؛ بنابراین برای محاسبه کارمزد معاملهای که آقای احمدی انجام داده، باید ارزش قرارداد را در 0.00068 ضرب کنیم.
در نتیجه:
کارمزد معامله خرید: 1.300.000×0.00068= 884 تومان
فرض کنید آقای احمدی موقعیت خود را با قیمت 13100 تومان به فروش برساند. برای انجام این معامله فروش نیز باید کارمزد بدهد.
کارمزد = ارزش قرارداد×0.00068= قیمت معامله فروش×100×0.00068= 13010×100×0.00068= 884.68
دقت کنید آقای احمدی از این معامله سودی به شرح زیر کسب میکند:
سود= (قیمت فروش – قیمت خرید)×100=(13010-13000)×100=1000
اما کارمزدی که او برای انجام این معامله میپردازد، برابر با (کارمزد خرید+کارمزد فروش)= 1768.68 تومان است.
در واقع اگر فردی تفاوت بین قیمت خرید و فروشش تنها 10 تومان (یک پله) باشد، کارمزد معاملاتش با این قیمتها از میران سودش بیشتر خواهد بود. پس آقای احمدی باید این نکته را در نظر داشته باشد و تفاوت بین قیمت خرید و فروش را مقداری در نظر بگیرد تا کارمزد معاملات را پوشش دهد.
نکته1: هر چه قیمت معامله (خرید یا فروش) بیشتر شود، میزان کارمزد نیز بیشتر خواهد بود.
نکته2: روش سریعتر محاسبه کارمزد برابر با حاصلضرب قیمت معامله ضربدر 0.068 است.
کارمزد تسویه و تحویل قراردادهای آتی کالا به چه میزان است؟
خریداران و فروشندگانی که موقعیت باز قرارداد آتی کالا دارند و وارد فرایند تحویل میشوند باید به ازای هر قرارداد به میزان ارزش قرارداد بر اساس قیمت تسویه ضربدر 0.0014 کارمزد تسویه و تحویل پرداخت کنند.
مثال:
آقای احمدی یک موقعیت باز خرید در سررسید اسفند نگین دارد و وارد فرآیند تحویل میشود. با فرض این که قیمت تسویه در آخرین روز معاملاتی زعفران اسفند برابر با 12500 تومان باشد، میزان کارمزد تسویه و تحویل به شرح زیر است:
کارمزد تسویه و تحویل: قیمت تسویه روز آخر×100×0.0014= 12500×100×0.0014= 1750
سخن آخر
عمده فعالان بازار آتی کالا، نوسانگیران هستند که معمولا طی یک جلسه معاملاتی به دفعات اقدام به اخذ موقعیت خرید و فروش میکنند. نوسانگیران برای مدیریت کارمزد معاملات و کسب سود بیشتر، باید توجه ویژهای به میزان کارمزد معاملات داشته باشند.
