کسب سود با ریسک پایین، هدف بسیاری از معاملهگران است. استراتژی اسپرد یکی از استراتژیهای کمریسک برای کسب سود در انواع بازارهای مالی است. برای مثال در صورت وجود تفاوت، بین دو قیمت، دو نرخ یا دو بازده و... با توجه به نوع بازار، میتوان از این استراتژی استفاده کرد. در ادامه شما را با مفهوم استراتژی اسپرد تقویمی در معاملات آتی و نحوه استفاده از آن در بازار آتی کالا آشنا میکنیم.
برای ورود به سامانه ابزارهای نوین کالایی آگاه و شروع سرمایهگذاری در بازار آتی روی لینک زیر کلیک کنید:
نکات کلیدی:
- اسپرد به معنی کسب سود با ریسک کمتر از اختلاف قیمت دو دارایی مشابه، دو نرخ، یا دو سررسید است.
- اسپرد درون کالایی، اسپرد درون بازاری و اسپرد میان بازاری از انواع استراتژیهای اسپرد هستند.
- در بازار آتی ایران از اسپرد درون کالایی (تقویمی) بیشتر استفاده میشود.
- اسپرد تقویمی منجر به کاهش نوسانات سود و زیان میشود چرا که زیان در یک قرارداد، اغلب با سود قرارداد دیگر جبران میشود.
- از جمله مزایای اسپرد تقویمی میتوان به نوسان و ریسک کمتر، کاهش وجه تضمین، انعطافپذیری بیشتر و پیشگامی در معاملات اشاره کرد.
انواع استراتژی اسپرد
پیش از این در مقاله اسپرد در بورس به معرفی مفهوم اسپرد پرداختیم. در ادامه انواع استراتژی اسپرد را برای شما توضیح میدهیم.
سه نوع استراتژی اسپرد در بازارهای مالی وجود دارند:
- اسپرد درون کالایی (Intra-Market Spread) از اختلاف قیمت یک دارایی با زمان سررسیدهای متفاوت استفاده میکند.
- اسپرد درون بازاری (Inter-Exchange Spreads) از اختلاف قیمت دارایی متفاوت اما نزدیک به هم با زمان سررسید یکسان استفاده میکند.
- اسپرد میان بازاری (Intermarket Spread) از اختلاف قیمت داراییهای مشابه اما در بازارهای متفاوت استفاده میکند.
استراتژی اسپرد در بازار مشتقه (قراردادهای آتی و اختیار) هم قابل استفاده است. اسپرد درون کالایی یا تقویمی (Intra-Market Spread) استراتژی رایج مورد استفاده معاملهگران در قراردادهای آتی در ایران است.
در ادامه به توضیح این استراتژی در قراردادهای آتی پرداخته میشود.
استراتژی اسپرد تقویمی در معاملات آتی کالا
در این نوع معاملات یک معاملهگر، دو قراداد آتی با سررسیدهای متفاوت، از یک دارایی پایه را به طور همزمان خرید و فروش میکند. به عنوان مثال، در بازاری که اختلاف قیمت تسویه بین دو سررسید از یک قرارداد آتی بسیار زیاد است، معاملهگر انتظار دارد برای جبران فاصله قیمتی به وجود آمده، قیمت قرارداد با سررسید نزدیک، افزایشی و قیمت قرارداد با سررسید دور، کاهشی شود. بنابراین برای خرید یک قرارداد آتی با سررسید شهریور ماه (سررسید نزدیک) و فروش یک قرارداد آتی با سررسید آبان ماه (سررسید دور) اقدام میکند. از طرف دیگر، در بازاری که اختلاف قیمت تسویه بین دو سررسید از یک قرارداد آتی بسیار کم است و انتظار میرود فاصله قیمتی دو قرارداد در آینده افزایش پیدا کند، معاملهگر میتواند یک قرارداد آتی با سررسید شهریور ماه (سررسید نزدیک) فروخته و یک قرارداد آتی با سررسید آبان ماه (سررسید دور) خریداری کند.
نکته: اسپرد تقویمی منجر به کاهش نوسانات سود و زیان میشود چرا که زیان در یک قرارداد، اغلب با سود قرارداد دیگر جبران میشود.
نحوه استفاده از روش اسپرد در قرارداد آتی کالا
با استفاده از فرمول زیر میتوان نرخ بهره معاملات در سررسیدهای مختلف قراردادهای آتی روی یک دارایی پایه را به دست آورد. در صورتی که نرخ بهره به دست آمده خیلی پایینتر یا بالاتر از نرخ بهره بدون ریسک باشد و همچنین بین قیمتهای تسویه دو سررسید، اختلاف قابل توجهی وجود داشته باشد؛ امکان استفاده از استراتژی اسپرد وجود دارد.
فرمول محاسبه ارزش ذاتی قرارداد آتی:
مثال:
اگر امروز 20 خرداد 1402 باشد و اطلاعات قراردادهای آتی صندوق طلا به صورت جدول زیر باشد، با استفاده از فرمول بالا، نرخ بهره هر یک از سررسیدها به دست میآید. برای محاسبه نرخ بهره در این فرمول، F قیمت تسویه و S0 قیمت تسویه سررسید قبلی قرارداد میشود.
| ردیف | نام قرارداد آتی | تاریخ سررسید | تعداد روز تقویمی باقیمانده تا سررسید | قیمت تسویه امروز | نرخ بهره | فاصله قیمتی |
| 1 | صندوق طلا خرداد 1402 | 31 خرداد | 11 | 187.217 | ||
| 2 | صندوق طلا مرداد 1402 | 25 مرداد | 67 | 196.191 | 29% | 8.974 |
| 3 | صندوق طلا مهر 1402 | 26 مهر | 130 | 207.831 | 34% | 11.640 |
| 4 | صندوق طلا آذر 1402 | 22 آذر | 186 | 221.091 | 39% | 13.260 |
| 5 | صندوق طلا بهمن 1402 | 11 بهمن | 235 | 239.506 | 47% | 18.415 |
از مقایسه نرخ بهرههای به دست آمده میتوان نتیجه گرفت که نرخ بهره سررسید بهمن، بالاتر از سایر سررسیدها است. اگر تفاوت قیمت بین قیمتهای تسویه برای هر دو قرارداد پشت سرهم را طبق ستون آخر جدول بالا محاسبه کنیم، بیشترین فاصله قیمتی بین دو سررسید آذر و بهمن (18415) است. بنابراین میتوان با اخذ موقعیت خرید در سررسید نزدیک (آذر) و موقعیت فروش در سررسید دور (بهمن) از این استراتژی بهره برد.
محاسبه سود استراتژی اسپرد و بستن موقعیت های باز
در حالت کلی، انتظار میرود فاصله نرخ بهره محاسبه شده در قراردادها به هم نزدیک شود یا تفاوت بین قیمت تسویه قراردادهای آتی دور و نزدیک کاهش پیدا کند. در این زمان، سود این استراتژی محقق میشود. به این ترتیب، هر یک از موقعیتها با اخذ موقعیت معکوس در همان سررسید بسته میشود. محاسبه سود و زیان موقعیتها مطابق جدول زیر است.
| اسپرد | صندوق طلا (بهمن) | صندوق طلا (آذر) | |
| 24.000 | 240.000 فروش | 222.000 خرید | قیمت وارد شدن به قرارداد |
| (10.000) | 230.000 خرید | 2290.000 فروش | قیمت خارج شدن از قرارداد |
| 10.000 | 7.000 | سود و زیان هر قرارداد | |
| 17.000 | سود کل استراتژی اسپرد | ||
با توجه به این که اندازه قرارداد 1000 است، سود به دست آمده در اندازه قرارداد ضرب میشود. با فرض این که وجه تضمین پرداختی برابر 7,300,000 تومان باشد، بازده حاصل از این استراتژی 23 درصد است.
در صورتی که فاصله قیمتی دو سررسید به یکدیگر نزدیک نشود، برای مثال در هر دو قرارداد، قیمتها افزایشی یا کاهشی باشند؛ معاملهگر میتواند از قراردادها خارج شود. در این حالت معمولا برآیند سود و زیان دو قرارداد مقدار کمی است.
مزایای استفاده از اسپرد تقویمی در قراردادهای آتی کالا
استفاده از اسپرد تقویمی در قراردادهای آتی کالا مزایای زیر را برای معاملهگران به همراه دارد:
1- نوسانپذیری و ریسک کمتر
در این روش سود و زیان یک موقعیت با موقعیت دیگر پوشش داده میشود که در نتیجه ریسک معاملات نیز کاهش پیدا میکند. نوسانات کمتر، مورد علاقه معاملهگران محافظهکار است. در مقایسه با وارد شدن به یک معامله عادی، معاملات اسپرد، معاملهگران را از نوسانات شدید بازار محافظت میکنند که با توجه به نوسانات شدید قیمتی ممکن است مجبور به خروج از بازار شوند.
2- کاهش وجه تضمین
با استفاده از استراتژی اسپرد، معاملهگر میتواند از تخفیف بین سررسید در وجوه تضمین استفاده کند. بنابراین برای معاملهگرانی که سرمایه محدودی دارند، میزان سرمایه مورد نیاز به طرز قابل ملاحظهایی کاهش پیدا میکند و در نتیجه اهرم معامله افزایش پیدا میکند. بنابراین اسپرد میتواند گزینه مناسبی برای معاملهگران خرد باشد. به عنوان مثال، با مبلغ وجه تضمین یک قرارداد آتی به راحتی میتوانید به جای تنها 1 قرارداد، 2 قرارداد (یک خرید و یک فروش در زمان سررسیدهای متفاوت) اخذ کنید.
3- انعطافپذیری بیشتر و پیشگامی در معاملات
معاملات اسپرد دورنمایی بیشتر از نمودارهای قیمتی ارائه میدهند و نیاز کمتری به رصد لحظهایی قیمت روی تابلو دارند. بنابراین اسپرد، انعطافپذیری بیشتری برای معاملهگران ایجاد میکند.
سخن پایانی
استراتژی معاملاتی اسپرد به طور کلی فرصتهای سودسازی متنوعی ارائه میدهد. معاملهگران اسپرد دائما از تجربه خود برای شناسایی فرصتهای معاملاتی جدید و به دست آوردن برتری در بازار استفاده میکنند. در این نوشتار به بررسی استراتژی اسپرد در قراردادهای آتی پرداخته شد. این استراتژی در بازارهای مختلفی قابل اجرا است. بنابراین تجزیه و تحلیل بازارها، مقایسه انواع مختلف دارایی و الگوهای اسپرد به منظور کسب سود به عهده معاملهگر است.
سوالات متداول
مطالب مرتبط
اخبار و اطلاعیه ها
