اندیکاتور میانگین متحرک در تحلیل تکنیکال چیست؟

اندیکاتور میانگین متحرک یا MA (Moving Average) یکی از ابزارهای تحلیل تکنیکال است که برای شناسایی روند یک سهم و مشخص کردن سطوح حمایت و مقاومت آن به کار می‌رود. این اندیکاتور به پیش‌بینی جهت حرکت سهام کمک می‌کند و چون بر اساس قیمت‌های گذشته ایجاد می‌شود، در دسته اندیکاتورهای پیرو یا دنباله‌روی روند قرار می‌گیرد. در این مقاله انواع اندیکاتور MA و کاربردهای آن را با هم بررسی خواهیم کرد. 

نکات کلیدی

اندیکاتور میانگین متحرک (Moving average) چیست؟ 

منظور از میانگین یا میانگین گرفتن این است که تعدادی داده را با هم جمع کنیم و عدد حاصل را بر تعداد داده‌ها تقسیم کنیم. با این کار ما به حد تعادلی از داده‌هایی که در اختیار داشتیم دست پیدا می‌کنیم و در جاهای مختلف می‌توانیم از این میانگین استفاده کنیم. اندیکاتور میانگین متحرک (اندیکاتور مووینگ اوریج) Moving Average یا MA همان‌طور که از نامش پیدا است، قیمت‌ها را به عنوان داده در نظر می‌گیرد و بر اساس بازه زمانی تعریف‌شده، یک میانگین از قیمت‌های گذشته را محاسبه می‌کند و از لحاظ بصری مانند یک خط روی نمودار اصلی نمایش داده می‌شود. بر این اساس می‌توان گفت که اندیکاتور میانگین متحرک به عنوان یک اندیکاتور دنباله‌روی روند محسوب می‌شود که حرکات آن مانند نمودار اصلی خواهد بود.

بررسی انواع میانگین متحرک

اندیکاتور میانگین متحرک (اندیکاتور مووینگ اوریج) Moving Average در تحلیل تکنیکال دو نوع مختلف دارد که با نام‌های میانگین متحرک ساده (میانگین متحرک حسابی) و میانگین متحرک نمایی شناخته می‌شوند. در این بخش به توضیح و بررسی این دو خواهیم پرداخت.

۱- میانگین متحرک ساده یا میانگین متحرک حسابی  (SMA)

در میانگین متحرک ساده SMA ( Simple Moving Average) به راحتی می‌توانید محاسبات خود را انجام دهید. در این روش، قیمت‌ها را در بازه زمانی مشخص را با یکدیگر جمع می‌بندید و بر تعداد دوره مدنظر تقسیم می‌کنید. در این فرآیند انتخاب نوع قیمت به استراتژی معاملاتی شما بستگی دارد و می‌توانید از آخرین قیمت معامله یا قیمت پایانی و … استفاده کنید. معمولا از این روش در تحلیل سهم‌ها بسیار استفاده می‌شود اما منتقدان خود را هم دارد. به عنوان مثال یکی از دغدغه‌های منتقدان این است که تحلیل‌گران، تفاوتی بین قیمت‌های گذشته سهم و قیمت‌های فعلی آن قائل نمی‌شوند.

مثلا اگر شما با این روش میانگین ساده ۱۰۰ روز اخیر سهم را بررسی کنید، تفاوتی بین قیمت روز اول و روز صدم قائل نمی‌شوید. در این مثال ممکن است قیمت یک سهم در روز اول ۱۰۰ تومان باشد اما در روز صدم به ۱۰۰۰ تومان رسیده باشد، یا بر عکس در روز اول ۱۰۰۰ تومان باشد و در روز صدم با افت قیمت شدید به ۱۰۰ تومان برسد. حال این جا برای به دست آوردن اندیکاتور میانگین متحرک ساده مشکلی وجود ندارد؛ چون در هر دو صورت شما به یک جواب خواهید رسید. این دغدغه و مشکل سبب شد تا روش دیگری در این زمینه مطرح شود که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم.

2- میانگین متحرک نمایی (EMA)

این روش در اصل برای رفع مشکلات احتمالی در روش میانگین متحرک ساده مطرح شد. در این روش برای گرفتن میانگین، به قیمت‌های انتهایی وزن بیشتری اختصاص داده می‌شود. به زبان ساده زمانی که شما با استفاده از روش میانگین متحرک نمایی قصد ارزیابی سهم را داشته باشید، قیمت‌های روزهای اخیر تاثیر بیشتری در محاسبات شما خواهد داشت. همین امر باعث شد که این روش به مرور برای تحلیل‌گران معقول‌تر شود و از آن برای گرفتن میانگین بیشتر استفاده کنند.

در نظر داشته باشید که در تحلیل تکنیکال از میانگین متحرک ساده با عنوان SMA و از میانگین متحرک نمایی با عنوان EMA یاد می‌شود. برای درک بهتر می‌توانید به تصویر زیر توجه کنید:

کاربرد‌های اندیکاتور میانگین متحرک

اندیکاتور میانگین متحرک در تحلیل تکنیکال دارای دو کاربرد مهم است که با استفاده از آن می‌توانید سیگنال خرید و فروش را شناسایی کنید:

• تعیین روند نمودار سهم
• تشخیص نقاط حمایت و مقاومتی

این کار از دو طریق امکان‌پذیر است. در روش اول باید جهت حرکت میانگین متحرک را بررسی کنید. برای نمونه دقت داشته باشید که وقتی خط نمودار متحرک رو به بالا باشد، روند نمودار سهم در حالت صعودی قرار گرفته است و برعکس.

در روش دوم از دو میانگین متحرک کوتاه‌مدت و بلندمدت باید استفاده کنید. در این روش زمانی که میانگین متحرک کوتاه‌مدت بالای میانگین متحرک بلند‌مدت در حال پیشروی باشد، روند صعودی را در نمودار سهم شاهد خواهیم بود. برای درک بهتر این تعریف به تصویر زیر دقت کنید:

نکات مهم درباره اندیکاتور میانگین متحرک

 برای استفاده از اندیکاتور میانگین متحرک باید بازه زمانی سرمایه‌گذاری خود را مد نظر داشته باشید، به این شکل که اگر شما سرمایه‌گذار بلندمدت هستید و با هر نوسان و هیجانی حاضر نیستید که سرمایه خود را نقد کنید، باید در ارزیابی‌های خود از دوره‌های زمانی بالاتری برای گرفتن میانگین استفاده کنید. برعکس حالت قبل اگر جزو سرمایه‌گذارانی هستید که با هر هیجان و نوسانی در بازار می‌خواهید سهم خود را بفروشید و فعالیت خود را روی سهم دیگر آغاز کنید، بهتر است برای فرآیند میانگین متحرک از بازه‌های زمانی کوچک‌تری استفاده کنید.

• دوره عددی ۹ یا ۱۰: این تنظیمات در فرآیند محاسبه میانگین متحرک بسیار استفاده می‌شود چون زمانی که بنا به هر دلیلی در روند قیمت سهم تغییراتی ایجاد شود، واکنش سریع از خود نشان می‌دهد. این اعداد اغلب در معاملات روزانه با لحاظ کردن تایم‌فریم‌های کوچک‌تر قابل استفاده است.
• دوره عددی ۲۰ یا ۲۱: از این دوره بیشتر برای سرمایه‌گذاری‌های میان‌مدت استفاده می‌شود که در تایم‌فریم‌های کوچک و بزرگ قابل استفاده است.
• دوره عددی ۵۰: این عدد برای تحلیل‌گران در روش میانگین متحرک از محبوبیت بالایی برخوردار است. از این دوره بیشتر برای تشخیص نقاط حمایت و مقاومت در نمودار سهم استفاده می‌شود.
• دوره عددی ۱۰۰ و ۲۰۰: از این دوره عددی بیشتر برای معامله‌گرانی که نوسان‌گیر هستند در تایم‌فریم‌های بزرگ‌تر استفاده می‌شود. در منابع خبری و تحلیل‌هایی که منتشر می‌شود اغلب بر اساس دوره زمانی ۱۰۰ و ۲۰۰ روزه است. اگر به نمودار زیر توجه کنید، متوجه خواهید شد که از این میانگین‌ها به عنوان نقاط حمایت و مقاومت در سهم استفاده شده است.

نحوه کار با اندیکاتور میانگین متحرک

استراتژی‌های زیادی برای معامله کردن با اندیکاتور میانگین متحرکت نمایی وجود دارد. شما می‌توانید این اندیکاتور را با اندیکاتورهای دیگر مثل VWAP، RSI، MACD و... ترکیب کنید یا از چند میانگین متحرک در کنار هم بهره ببرید و در نهایت از پرایس اکشن برای تایید استفاده کنید. از آنجایی که بررسی تمام حالات و استراتژی‌ها با این اندیکاتور ممکن نیست، ما به معروف‌ترین و پرکاربردترین استراتژی‌های معامله با اندیکاتور میانگین متحرک نمایی اشاره خواهیم کرد.

1. تقاطع طلایی (Golden Cross) و تقاطع مرگ (Death Cross)

استفاده از دو میانگین متحرک (معمولا از نوع نمایی) و تصمیم‌گیری بر اساس تقاطع‌ها، یکی از پرطرفدارترین روش‌های معامله با این اندیکاتور است. در این روش هنگامی که میانگین متحرک کوتاه‌مدت (مثلا 8 روزه: 8 ema ) از میانگین متحرک بلندمدت (مثلا 21 روزه: 21 ema) عبور کند و در بالای آن به حرکت ادامه دهد، یک فرصت و سیگنال خرید احتمالی به وجود می‌آید. در سمت مقابل، هنگامی که میانگین متحرک کوتاه‌مدت از میانگین متحرک بلندمدت عبور کند و در پایین آن حرکت کند، ممکن است نشان‌دهنده یک فرصت احتمالی فروش باشد. معامله‌گران معمولا از میانگین‌های 50 و 100 برای تایم‌فریم‌های بلند مدت و میانگین‌های 8 و 21 برای تایم‌فریم‌های کوتاه‌تر و معاملات روزانه استفاده می‌کنند.

2. شناسایی روند

میانگین متحرک ساده (SMA) و میانگین متحرک نمایی (EMA) می‌توانند برای شناسایی جهت روند بازار استفاده شوند. به طور خاص‌تر، بسیاری از معامه‌گران از میانگین متحرک نمایی 200 روزه (200 ema) به عنوان یک نشان‌دهنده روند استفاده می‌کنند. اگر قیمت بالای میانگین متحرک باشد، روند صعودی است و اگر قیمت پایین میانگین متحرک باشد، روند نزولی است. مهم است که بدانید، قیمت در اکثر مواقع نمی‌تواند به راحتی از یک 200 ema عبور کند و اینجاست که استراتژی دیگری ظهور می‌کند.

بیشتر بخوانید: بهترین اندیکاتور های تشخیص روند در تحلیل تکنیکال

3. حمایت و مقاومت

همانطور که در استراتژی بالا گفته شد، قیمت به طور مکرر از یک میانگین متحرک نمایی 200 روزه عمل نمی‌کند و این یعنی میانگین‌های متحرک می‌توانند به عنوان خطوط حمایت و مقاومت دینامیک عمل کنند. در روند صعودی، قیمت ممکن است به خط میانگین متحرک نزدیک شود یا به آن برخورد کند و سپس مجددا افزایش یابد. در چنین حالتی، خط EMA به عنوان یک منطقه مقاومت عمل کرده است. عکس این موضوع هم اتفاق می‌افتد و در روند نزولی، میانگین متحرک می‌تواند به عنوان مقاومت عمل کند و قیمت را از افزایش بیشتر باز دارد. 

اما اگر بعد از برخورد با یک 200 EMA، از آن عبور کند چه اتفاقی می‌افتد؟ در چنین شرایطی، احتمال ایجاد یک روند جدید بسیار محتمل است و به همین دلیل برخورد قیمت با خط EMA نباید معیار ورد شما به معامله باشد، چرا که قیمت ممکن است با آن به عنوان یک ناحیه حمایت/مقاومت برخورد کند یا از آن رد شود و یک روند جدید ایجاد کند.

4. میانگین متحرک سه‌گانه

یک استراتژی ساده دیگر استفاده از سه میانگین متحرک است. این استراتژی در حقیقت استراتژی اول و دوم ما را با هم ترکیب می‌کند تا معاملات محتاطانه‌تری داشته باشیم. در این استراتژی از سه میانگین متحرک (ترجیحا نمایی) استفاده می‌کنیم که ممکن است 25 و 50 و 100 باشند. زمانی که خط 25 در بالای خط 50 حرکت کند و هر دوی این خط‌ها بالاتر از خط 100 باشند به این معنی است که روند حال حاضر سعودی خواهد بود و به این ترتیب یک فرصت احتمالی برای خرید وجود دارد. در سمت دیگر، اگر خط 25 از خط 50 عبور کند و در پایین آن به حرکت ادامه دهد و هر دوی این خط‌ها پایین‌تر از خط 100 باشند، به این معنی است که در یک روند نزولی قرار داریم.

آیا اندیکاتور میانگین متحرک فقط در بازار سهام قابل استفاده است؟

میانگین متحرک علاوه بر بورس، طرفداران زیادی در دنیای ارزهای دیجیتال دارد. بسیاری از معامله‌گران ارزهای دیجیتال از این اندیکاتور در ترکیب با اندیکاتورهای دیگر و استراتژی پرایس‌اکشن استفاده می‌کنند. در حقیقت فلسفه و نحوه استفاده از این اندیکاتور در معاملات کریپتو، تفاوت زیادی با دیگر بازارهای مالی ندارد. بنابراین اگر شما در بازار ارزهای دیجیتال فعال هستید، می‌توانید از استراتژی‌ها و مفاهیم گفته شده در این مطلب بهره ببرید.

کلام آخر

در فرآیند سرمایه‌گذاری در بورس، می‌توان از ابزارهایی برای به حداکثر رساندن کسب سود و ایجاد حاشیه امن استفاده کرد. یکی از ابزارهای مهم و معروف برای تحلیل بازار، اندیکاتورها هستند. در این مقاله به آموزش اندیکاتور میانگین متحرک پرداختیم و انواع و کاربردهای آن را بررسی کردیم. با استفاده از این اندیکاتور می‌توانید به راحتی نقاط حمایت و مقاومت سهم را تشخیص دهید و سیگنال خرید و فروش دریافت کنید. البته در ابتدا باید افق زمانی سرمایه‌گذاری خود را مشخص کنید و سپس با انتخاب تایم‌فریم مناسب، نتایج دقیق‌تری از تحلیل خود به دست آورید.