سرمایه‌گذاری در بهترین صندوق اهرمی بورس

صندوق اهرمی به عنوان یکی از جذاب‌ترین و مورد استقبال‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری شناخته می‌شود؛ صندوقی که فرصت کسب سود مضاعف را برای سرمایه‌گذاران خود فراهم می‌کند. با این حال، سرمایه‌گذاری در این نوع صندوق ظرافت‌هایی دارد و برای انتخاب بهترین صندوق اهرمی، نکات مهمی را باید در نظر گرفت. در ادامه به بررسی این نکات می‌پردازیم و صندوق‌های اهرمی را عمیق‌تر بررسی می‌کنیم. با ما همراه باشید.

نکات کلیدی: 

صندوق اهرمی چیست؟

صندوق اهرمی نوعی صندوق سهامی است که با استفاده از ابزارهای مالی و استراتژی‌های خاص، امکان کسب بازدهی بیشتر نسبت به صندوق‌های سهامی عادی را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند. این صندوق‌ها معمولا دارای دو نوع واحد سرمایه‌گذاری هستند؛ واحدهای عادی با ریسک کم و بازه سود ثابت و واحدهای اهرمی که نوسان و ریسک بالاتری دارند اما در صورت رشد بازار، می‌توانند سود بیشتری ایجاد کنند. عملکرد صندوق‌های اهرمی به شرایط بازار وابسته است و به همین دلیل، بیشتر برای افرادی مناسب‌اند که ریسک‌پذیری بسیار بالایی دارند و به دنبال بهره‌برداری از فرصت‌های رشد در بازار سرمایه هستند.

صندوق‌های اهرمی در بورس ایران

پس از اتفاقات چند سال اخیر و به خصوص ریزشی که بورس از مرداد سال 1399 تجربه کرد، نیاز به حضور ابزارهای نوین در این بازار، بیش از پیش احساس شد. همین موضوع راه را برای رواج سرمایه‌گذاری غیر مستقیم و حضور انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری هموار کرد. اولین صندوق اهرمی بازار سرمایه در دی‌ماه سال 1400 و با نماد «اهرم » فعالیت خود را آغاز کرد. اکنون پس از گذشت کمتر از سه سال، شاهد حضور هفت صندوق اهرمی با دارایی تحت مدیریت بیش از 36 هزار میلیارد تومان هستیم که نشان از جایگاه قابل توجه این صندوق‌ها در سرمایه‌گذاری غیرمستقیم دارد.

صندوق‌های اهرمی در طول سه سال گذشته و به خصوص طی ماه‌های اخیر، بسیار مورد توجه اهالی بازار سرمایه بوده‌اند و سهم قابل توجهی از ارزش معاملات روزانه بازار را به خود اختصاص داده‌اند. نمودار زیر، میانگین ارزش معاملات شش ماهه و یک ساله صندوق‌های اهرمی را در مقایسه با ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی نمایش می‌دهد. چنان که مشاهده می‌کنید در طول شش ماه گذشته، نزدیک به 16 درصد از ارزش معاملات بازار سهام، به صندوق‌های اهرمی اختصاص یافته است.

صندوق‌ها چگونه از اهرم استفاده می‌کنند؟

بسیاری از فعالان بازار سرمایه این تصور را دارند که صندوق‌های اهرمی، به دلیل نوسانات بالایی که در دوره‌های صعودی و نزولی بازار دارند، فقط برای سرمایه‌گذاران بسیار ریسک‌پذیر مناسب هستند. با این حال، این صندوق‌ها به دلیل انواع واحدهای خود، می‌توانند پاسخگوی نیاز سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز نیز باشند. صندوق‌های اهرمی دو نوع واحد به نام ممتاز و عادی ارائه می‌دهند که کارکردهای متفاوتی دارند. به نوعی می‌توان گفت که دارندگان واحدهای ممتاز، از واحدهای عادی اعتبار می‌گیرند، در بازار سهام سرمایه‌گذاری می‌کنند و در ازای آن، هر روزه مبلغی را به عنوان بهره به آن‌ها پرداخت می‌کنند. بنابراین واحدهای ممتاز را می‌توان مانند صندوقی در نظر گرفت که با استفاده از مکانیزم اهرم در بازار سرمایه سهام می‌خرد و در روندهای صعودی و نزولی آن، با شتاب بیشتری حرکت می‌کند. واحدهای عادی نیز کارکردی مثل صندوق‌های درآمد ثابت دارند. شما می‌توانید با توجه به میزان ریسک‌پذیری خود، یکی از دو نوع واحد را انتخاب کنید.

فرض کنید که سرمایه‌گذار A قصد دارد مبلغ 100 میلیون تومان در بازار سهام سرمایه‌گذاری کند. او برای افزایش میزان سودآوری خود، 100 میلیون تومان نیز از سرمایه‌گذار B قرض می‌گیرد و به ازای آن، سالانه 30 درصد سود به او پرداخت می‌کند. با فرض بازدهی 100 درصدی در طول یک سال، حالا سرمایه 200 میلیون تومانی سرمایه‌گذار A به 400 میلیون تومان افزایش یافته است. او با پس دادن 100 میلیون تومان اصل سرمایه و 30 میلیون تومان سود به سرمایه‌گذار B، عملا 170 میلیون تومان سود کسب کرده است. این در حالی است که در صورت دریافت نکردن 100 میلیون تومان از سرمایه‌گذار B، سود سرمایه‌گذار A در انتهای این یک سال، 100 میلیون تومان می‌شد.

صندوق اهرمی در چه دارایی‌هایی سرمایه‌گذاری می‌کند؟

صندوق‌های اهرمی از زیرمجموعه‌های صندوق‌های سهامی محسوب می‌شوند و به همین دلیل، باید بخش عمده‌ای از دارایی خود را در سهام سرمایه‌گذاری کنند. طبق آخرین جدول حد نصاب ارائه‌شده توسط سازمان بورس، صندوق‌های اهرمی موظفند حداقل 70 درصد از دارایی تحت مدیریت خود را به سهام اختصاص دهند و مابقی را می‌توانند در دارایی‌هایی با نقدشوندگی بیشتر و ریسک کمتر سرمایه‌گذاری کنند.

ضریب اهرم و نحوه محاسبه آن

 یکی از مهم‌ترین متغیرها برای بررسی و انتخاب بهترین صندوق‌ اهرمی، ضریب اهرم است که نشان‌دهنده میزان اهرم دارندگان واحدهای ممتاز در زمان سرمایه‌گذاری است. برای مثال اگر ضریب اهرمی یک صندوق دو باشد، واحدهای ممتاز صندوق‌های اهرمی، با سه برابر سرمایه خود (به علاوه یک واحد سرمایه اولیه) در سود و زیان صندوق شریک می‌شوند. در صندوق‌های اهرمی، دو نوع ضریب اهرم وجود دارد که بیش از محاسبات دیگر مورد توجه قرار می‌گیرد و می‌توان تا حد خوبی به آن تکیه کرد.

نوع اول ضریب اهرم کلاسیک است که از تقسیم خالص ارزش دارایی واحدهای عادی به خالص ارزش دارایی واحدهای ممتاز به دست می‌آید. برای مثال اگر خالص ارزش دارایی واحدهای عادی یک صندوق اهرمی 2000 میلیارد تومان باشد و واحدهای ممتاز آن نیز خالص ارزش دارایی 1000 میلیارد تومانی داشته باشد، ضریب اهرم کلاسیک این صندوق عدد دو خواهد بود. این یعنی سرمایه‌گذار واحد ممتاز، دو برابر سرمایه خود را از واحدهای عادی قرض کرده است و با سه برابر سرمایه خود در بازار سهام سرمایه‌گذاری می‌کند.

از آن جا که صندوق‌های اهرمی تمامی دارایی تحت مالکیت خود را در سهام سرمایه‌گذاری نمی‌کنند و درصدی از این دارایی برای حفظ نقدشوندگی و مدیریت بهتر، در سپرده بانکی و اوراق سرمایه‌گذاری می‌شود، با در نظر گرفتن وزن سهام در پرتفوی آن‌ها می‌توانید دید بهتری از میزان اهرم‌پذیری این صندوق‌ها داشته باشید. در نمودار زیر، نقاطی که کاهش قابل توجهی در وزن سهام ایجاد شده، برابر با تاریخ ورود صندوق‌های اهرمی جدید به بازار است.

بنابراین سرمایه‌گذاران بهتر است از ضریب اهرم واقعی استفاده کنند. برای محاسبه ضریب اهرم واقعی، باید ضریب اهرم کلاسیک را در وزن سهام صندوق ضرب کرد. عددی که به دست می‌آید، محاسبه دقیق‌تری از میزان اهرم دارندگان واحدهای ممتاز را نمایش می‌دهد.

حباب صندوق‌های اهرمی به چه معنا است؟

یکی از نکاتی که در هنگام انتخاب بهترین صندوق اهرمی باید در نظر بگیرید، حباب آن صندوق است. صندوق‌های اهرمی به واسطه ماهیت پرنوسانی که دارند، همواره با حباب‌های مثبت و منفی بزرگی همراه می‌شوند و این ویژگی در میزان بازدهی ایجاد شده بسیار تاثیرگذار است. به طور کلی حباب به واسطه عرضه و تقاضای موجود در بازار ایجاد می‌شود و نشان‌دهنده فاصله قیمت یک دارایی از ارزش واقعی آن است. در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، ارزش واقعی یا NAV واحدها  بر اساس قیمت دارایی‌های موجود در پرتفوی صندوق محاسبه می‌شود. هر چه قیمت نماد صندوق‌ها از این ارزش فاصله بگیرد، صندوق با حباب مثبت یا منفی بیشتری مواجه می‌شود.

در نمودار زیر، حباب فعلی صندوق‌های اهرمی در کنار میانگین‌های یک ماهه، سه ماهه، شش ماهه و یک ساله نمایش داده شده است. همان طور مشاهده می‌کنید این صندوق‌ها که تا یک ماه اخیر با حباب‌های مثبت بسیار بالایی همراه بوده‌اند، پس از نزولی شدن کلیت بازار سهام، تغییر فاز داده‌اند. در زمان نگارش این گزارش (مردادماه 1403)، حباب تمامی این صندوق‌ها وارد محدوده منفی شده است.

صندوق اهرمی شتاب آگاه؛ پرشتاب در کسب بازدهی

آگاه در تاریخ هشت خرداد 1402 با پذیره‌نویسی صندوق «شتاب»، سومین صندوق اهرمی را روانه بازار کرد. این صندوق توانست در زمانی کمتر از 10 دقیقه، 500 میلیارد تومان جذب سرمایه داشته باشد که در نوع خود کم‌سابقه بود. صندوق شتاب آگاه در حال حاضر با گذشت حدود یک و نیم سال از شروع فعالیت، توانسته است خالص ارزش دارایی تحت مدیریت خود را به بیش از 3400 میلیارد تومان برساند که نشان از رشد 580 درصدی دارد. این صندوق با عملکرد خوب خود، توانسته است به یکی از پرمعامله‌ترین صندوق‌های سهامی بازار سرمایه تبدیل شود و در رتبه دوم بالاترین میانگین ارزش معاملات صندوق‌های اهرمی قرار گیرد.

از طرفی نسبت ارزش معاملات صندوق شتاب به خالص ارزش دارایی آن بسیار بالاتر از دیگر صندوق‌های اهرمی بوده است که باعث شده شتاب به نقدشونده‌ترین صندوق اهرمی بازار تبدیل شود. نمودار بالا، میانگین نسبت ارزش معاملات به خالص ارزش دارایی اهرمی‌ها را در بازه‌های زمانی شش ماهه و یک ساله نمایش می‌دهد. در صندوق شتاب به طور میانگین، روزانه بیش از 10 درصد از خالص ارزش دارایی صندوق معامله می‌شود که عدد بسیار قابل توجهی است.

همان طور که اشاره کردیم، حباب یکی از مهم‌ترین متغیرهای صندوق‌های اهرمی است که یک سرمایه‌گذار قبل از خرید صندوق اهرمی باید به صورت کامل آن را مورد بررسی قرار دهد. هرچه حباب بالاتر باشد، ریسک سرمایه‌گذاری افزایش می‌یابد و ممکن است در روندهای نزولی و در هنگام تخلیه حباب، زیان‌های سنگینی را به سرمایه‌گذار تحمیل کند. از طرفی حباب منفی می‌تواند به منزله پتانسیل رشد و فرصتی کمیاب برای خرید یک صندوق اهرمی باشد.

در نمودار زیر، حباب صندوق شتاب در مقایسه با میانگین صندوق‌های اهرمی نمایش داده شده است. چنان که مشاهده می‌کنید، این صندوق در حال حاضر با حباب منفی 4.4 درصدی، نسبت به میانگین صندوق‌های اهرمی حباب منفی بیشتری دارد و این می‌تواند به منزله یک فرصت برای کسب سود بالاتر در روند صعودی باشد. در میانگین‌های یک ماهه تا یک ساله نیز که این نوع از صندوق‌ها حباب‌های مثبت بالایی را تجربه کرده بودند، صندوق شتاب میانگین حباب کمتری داشت که نشان‌دهنده ریسک پایین‌تر این صندوق و بازارگردانی مناسب آن در دوره‌های صعودی و نزولی است.

صندوق‌های اهرمی به طور کلی به دلیل ماهیت سهامی، وزن بالایی از پرتفوی خود را به سهام اختصاص می‌دهند و برای توانایی در کسب بازدهی بهتر، نوسان کمی را در وزن سهام خود تجربه می‌کنند. در نمودار زیر که روند وزن سهام صندوق شتاب را در مقایسه با میانگین وزن سهام صندوق‌های اهرمی را نمایش می‌دهد، مشاهده می‌کنید که عموما این صندوق‌ها بیش از 80 درصد و در برهه‌هایی 90 درصد از دارایی خود را در سهام سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

برای سرمایه‌گذاری در واحدهای عادی و ممتاز شتاب، می‌توانید از طریق آساتریدر اقدام کنید:

ورود به آساتریدر

خرید صندوق شتاب آگاه از طریق آگاه من 

آگاه من، پلتفرم هوشمند آگاه، یک فرصت طلایی برای سرمایه‌گذاری سریع و هوشمند در صندوق شتاب آگاه فراهم کرده است. با قابلیت سرمایه‌گذاری آسان و ۲۴ ساعته، می‌توانید واحدهای این صندوق درآمد ثابت را در هر زمان دلخواه خریداری یا واگذار کنید و از بازدهی پایدار و کم‌ریسک آن بهره ببرید. علاوه بر این، دسترسی آسان به خدمات آگاه کارت و طرح سود به مانده (آسوده) به همراه گزارش‌گیری دقیق و رصد لحظه‌ای دارایی‌ها، یک تجربه مطمئن از مدیریت مالی‌تان را تضمین می‌کند. آگاه من با رابط کاربری خوب خود، سرمایه‌گذاری را به فرآیندی لذت‌بخش و کارآمد تبدیل کرده تا با اطمینان کامل، به رشد ثروت خود سرعت ببخشید.

ورود به آگاه من

سخن آخر

صندوق‌های اهرمی به دلیل داشتن ساختار متفاوت نسبت به دیگر صندوق‌ها، پیچیدگی بیشتری دارند. با این حال، اگر موارد ذکرشده در این مقاله را به صورت دوره‌ای رصد کنید، نگاهی جامع و درست به شرایط حاکم بر بازار داشته باشید و با توجه به شرایط بازار در واحدهای عادی و ممتاز سرمایه‌گذاری کنید، می‌توانید با انتخاب بهترین صندوق اهرمی بازدهی مناسبی را حتی بالاتر از شاخص بازار به دست آورید.