منظور از ورود و خروج پول حقیقی چیست؟

یکی از عوامل موثر بر استراتژی‌های معاملاتی و تصمیم‌گیری‌ها در بازار سرمایه، وضعیت ورود و خروج پول حقیقی است که می‌تواند سرنوشت سرمایه‌گذاری افراد را تغییر دهد. ممکن است ورود و خروج پول‌های حقیقی مسئله‌ای ساده به نظر برسد و با این حال، پتانسیل اثرگذاری بر روندهای یک نماد را دارد. اما اثر این ورود و خروج پول بر بازار چگونه است؟ چگونه می‌توان ورود و خروج این پول را شناسایی کرد؟ پول هوشمند و پول حقیقی یکی است؟ در این مقاله این عامل را بررسی می‌کنیم و به این سوالات پاسخ می‌دهیم.

نکات کلیدی

ورود و خروج پول حقیقی در بورس به چه معنا است؟

برای بررسی نقش ورود و خروج پول حقیقی، بهتر است ابتدا اشاره کوتاهی به تفاوت سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی داشته باشیم. همان‌طور که می‌دانید، سرمایه‌گذاران حقیقی، اشخاص حقیقی هستند که انفرادی معامله می‌کنند و به سازمان خاصی وابسته نیستند. در مقابل سرمایه‌گذاران حقیقی، اشخاص حقوقی مثل شرکت‌ها و سازمان‌ها هستند که بر اساس تصمیمات و اهداف آن شرکت یا سازمان معاملات خود را انجام می‌دهند. وضعیت ورود و خروج پول حقیقی و حقوقی در بورس با بررسی معاملات این دو گروه قابل تشخیص است.

معامله‌گران حرفه‌ای معمولا به موقعیت‌های خرید سرمایه‌گذاران حقیقی و فروش سرمایه‌گذاران حقوقی اهمیت بالایی می‌دهند. زیرا معمولا پرتفوی سرمایه‌گذاران حقوقی نسبت به سرمایه‌گذاران حقیقی بزرگ‌تر است و اگر تصمیم به فروش یک سهم بگیرند، می‌توانند عاملی در برابر رشد قیمت آن باشد. سرمایه‌گذاران حقیقی در باور عموم، دانش بیشتر و قوه تحلیل قوی‌تری دارند. تا جایی که اگر در لیست دارندگان یک سهام تعداد حقیقی‌ها بیشتر باشد، آن سهام را باارزش‌تر تلقی می‌کنند. اگر بخواهیم سود کسب شده پس از انجام معامله بین دو سرمایه‌گذار حقیقی را بررسی کنیم باید سود خالص فروشنده را محاسبه کنیم و پس از آن سود خریدار را تخمین بزنیم. پس از انجام معامله و انتقال پول، مالکیت سهام تغییر می‌کند و به شخص خریدار منتقل می‌شود. در طول یک روز معاملاتی در بازار سرمایه، تعدادی سرمایه‌گذار (حقیقی یا حقوقی) تعدادی سهام از دیگر سرمایه‌گذاران (حقیقی یا حقوقی) خریداری می‌کنند.

برای به دست آوردن خالص ارزش خرید سرمایه‌گذاران حقیقی، باید مجموع ارزش فروش حقیقی‌ها را از مجموع ارزش خرید آن‌ها کم کنیم. اگر عدد به‌دست آمده از این معادله یک عدد مثبت باشد، خالص خرید و اگر عددی منفی باشد، خالص فروش به دست خواهد آمد. در واقع، موقعیتی که معامله‌گران با عنوان ورود پول حقیقی می‌شناسند، خالص خرید مثبت اشخاص حقیقی است و به همین منوال خالص خرید منفی همان خروج پول حقیقی است. ورود و خروج پول، هم برای سرمایه‌گذاران حقیقی و هم برای سرمایه‌گذاران حقوقی قابل محاسبه است. معامله‌گران با تجربه بازار سرمایه، ورود پول حقیقی را نشانه‌ای مثبت برای یک سهام می‌دانند.

ورود و خروج پول حقیقی چه اهمیتی دارد؟

سرمایه‌گذاران در بازار بورس از ابزارهای متفاوتی برای رصد بازار استفاده می‌کنند. آن‌ها به وسیله این ابزارها اطلاعاتی که از بازار کسب می‌کنند، تصمیمات خود را برای به‌کارگیری استراتژی‌های معاملاتی اتخاذ می‌کنند اما تجزیه و تحلیل این اطلاعات فقط به یک عامل وابسته نیست. در واقع باید گفت که با کشف حجم مشکوک هر سهم و اتکا به تابلوخوانی، نمی‌توان تصمیمات مهم گرفت. بررسی آمار خرید و فروش حقیقی و تکیه کردن بر آن برای تصمیم‌گیری باور غلط دیگری است که در بازار سرمایه وجود دارد و ممکن است باعث به خطر افتادن سرمایه شود. آمارها تعداد زیادی سهام را نشان‌ می‌دهند که پس از فروش بالای سهام‌داران حقیقی، باز هم در مسیر افزایش قیمت بوده‌اند. بسیاری سهام دیگر هم هستند که با وجود خرید بالای سهام‌داران حقیقی در مسیر افت قیمت قرار گرفته‌اند.

با استناد به شرایطی که بررسی کردیم، می‌توان گفت بهتر است سهامداران در هنگام تصمیم‌گیری عواملی چون ارزش خالص خرید و فروش سهام‌داران حقیقی را بررسی کنند تا پیش‌بینی‌های بهتری از وضعیت فعلی و آینده آن سهم به دست آورند. ولی از این آمار تنها  می‌توان به عنوان یک اطلاعات مکمل استفاده کرد و نباید فقط با استفاده از آن تصمیمی برای خرید یا فروش یک سهام گرفت. این نوع آمارها ماهیتی بسیار گمراه‌کننده دارند و ممکن است باعث خطا در تصمیم‌گیری شوند.

عوامل موثر ورود و خروج پول حقیقی چیست؟

ورود و خروج پول حقیقی (سرمایه‌گذاران خرد و غیردولتی) در بورس تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارد:

• شرایط اقتصادی و تورم: تورم بالا اغلب باعث می‌شود سرمایه‌گذاران حقیقی برای حفظ ارزش پول خود وارد بازارهای سرمایه‌گذاری شوند. در مقابل، در شرایط تورم پایین و ثبات اقتصادی، افراد نیاز به سرمایه‌گذاری‌های پرریسک را کمتر احساس می‌کنند.
• نرخ بهره بانکی: افزایش نرخ بهره بانکی می‌تواند پول حقیقی را از بورس خارج و به سمت سپرده‌های بانکی هدایت کند زیرا افراد به دنبال سرمایه‌گذاری‌های کم‌ریسک با سود مطمئن‌تر هستند. در مقابل، کاهش نرخ بهره بانکی ورود پول حقیقی به بورس را تقویت می‌کند.
• اعتماد عمومی به بازار سرمایه: وجود اطمینان و اعتماد در بازار، سرمایه‌گذاران حقیقی را به سمت بورس جذب می‌کند. بی‌ثباتی‌های اقتصادی، مشکلات داخلی بازار و تغییرات ناگهانی قوانین می‌تواند باعث بی‌اعتمادی و خروج پول حقیقی شود.
• تحولات سیاسی و ریسک‌های سیستماتیک: هرگونه تغییرات سیاسی، اعم از داخلی یا خارجی که می‌تواند منجر به بروز بی‌ثباتی در اقتصاد کشور شود، ورود و خروج پول حقیقی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای مثال، افزایش تنش‌های سیاسی اغلب به خروج سرمایه منجر می‌شود.
• عملکرد شرکت‌ها و سودآوری آن‌ها: نتایج مالی و سودآوری شرکت‌ها عامل مهمی در جذب یا دفع پول حقیقی است. رشد سودآوری شرکت‌ها و توزیع سود خوب، سرمایه‌گذاران حقیقی را به بازار جذب می‌کند؛ در حالی که زیان‌ده بودن شرکت‌ها می‌تواند به خروج سرمایه منجر شود.
• شاخص‌های کلان بازار: صعود یا سقوط شاخص‌های اصلی بازار می‌تواند سرمایه‌گذاران حقیقی را تحت تاثیر قرار دهد. صعود شاخص‌ها و رشد بازار بورس اغلب منجر به ورود سرمایه می‌شود؛ در حالی که افت شاخص‌ها، منجر به خروج پول حقیقی خواهد شد.
• شایعات و اخبار رسانه‌ای: اخبار رسانه‌ها و شایعات مرتبط با وضعیت شرکت‌ها یا کل بازار به شدت بر تصمیمات سرمایه‌گذاران حقیقی تاثیر می‌گذارد. گاهی شایعات منفی منجر به خروج پول و شایعات مثبت منجر به ورود سرمایه به بازار می‌شود.
• ورود نقدینگی از سوی سهامداران عمده: ورود یا خروج سهامداران حقوقی و عمده نیز بر رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی اثرگذار است. زمانی که حقوقی‌ها در حال خرید هستند، اطمینان نسبی به بازار ایجاد می‌شود و سرمایه‌گذاران حقیقی نیز ورود می‌کنند. در مقابل، خروج حقیقی‌ها از بازار به سرمایه‌گذاران حقیقی سیگنال فروش می‌دهد.
• عوامل روانی و رفتار گله‌ای (Herd Behavior): عوامل روانی و رفتارهای قبیله‌ای یا هیجانی به‌ ویژه در بین سرمایه‌گذاران حقیقی نقش بزرگی در ورود و خروج سرمایه دارد. افزایش نگرانی‌ها یا تمایل به سود سریع می‌تواند باعث تصمیمات غیرمنطقی برای خرید یا فروش سهام شود.
• تغییرات قوانین و سیاست‌های اقتصادی: هرگونه تغییر در قوانین مالیاتی، قوانین بورس، یا سیاست‌های پولی کشور که شرایط سرمایه‌گذاری را تغییر دهد، می‌تواند منجر به تغییرات در ورود و خروج پول حقیقی شود. برای مثال، اعلام تخفیف‌های مالیاتی یا قوانین حمایتی، می‌تواند سرمایه‌گذاران حقیقی را به بورس جذب کند.

چگونه ورود و خروج پول حقیقی را تشخیص دهیم؟

اهداف مختلفی می‌تواند یک فرد را به مسیر سرمایه‌گذاری سوق دهد که مهم‌ترین آن‌ها «کسب سود» است اما کسب سود در معاملات بازار سرمایه کار راحتی نیست و به عوامل مختلفی چون زمان‌سنجی، دانش کافی، به‌کارگیری تجربه و... وابسته است. در بین این عوامل، می‌توان با تشخیص موقعیت‌های ورود و خروج پول سرمایه‌گذاران حقیقی به عنوان یک داده باارزش، زمان مناسب معامله را تعیین کرد. سرمایه‌گذاران پس از بررسی سهام، با به‌کارگیری اندیکاتورها، اسیلاتورها و فیلترهای مختلف معامله خواهند کرد. زمان ورود یا خروج پول معامله‌گران حقیقی با بررسی ارزش روزانه معاملات قابل تشخیص است. به راحتی و با استفاده از فرمول زیر هم می‌توانید ارزش واقعی معاملات انجام‌شده را محاسبه کنید:

حجم معاملات روزانه × قیمت = ارزش واقعی معاملات

به همین طریق می‌توان ارزش معاملات حقیقی و حقوقی را در سمت خرید یا فروش محاسبه کرد، مثلا:

حجم خرید حقیقی × قیمت = ارزش خرید حقیقی

حال اگر در یک نماد فرضی، ارزش خرید سهامداران حقیقی از ارزش فروش آن‌ها بیشتر باشد و درواقع حقیقی‌ها به طور خالص خرید بیشتری انجام داده باشند اصطلاحا ورود پول حقیقی به آن نماد اتفاق افتاده است و اگر ارزش فروش بیشتر باشد، خروج پول حقیقی اتفاق افتاده است. علاوه بر این فرمول می‌توانید با به‌کارگیری فیلترهای مختلف در سامانه معاملاتی خود از موقعیت‌های ورود و خروج پول حقیقی باخبر شوید. این فیلترها را می‌توانید برای بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت و بلندمدت به کار بگیرید.

آیا پول هوشمند و پول حقیقی با هم تفاوت دارند؟

در کنار اصطلاحاتی مثل ورود و خروج پول حقیقی، اصطلاحات دیگری مانند «پول هوشمند» نیز به گوش سرمایه‌گذاران می‌رسد. ممکن است برخی سرمایه‌گذاران به اشتباه این دو عامل را یکی در نظر بگیرند اما ماهیت و اثر این دو عامل کاملا متفاوت است. پول هوشمند در بازار بورس، پولی است که در اختیار سهام‌داران عمده و بازیگران اصلی بازار است.این افراد به وسیله پول هوشمند می‌توانند روند نمادهای مختلف را پیش‌بینی و حتی ایجاد کنند. تشخیص موقعیت‌های ورود یا خروج پول هوشمند در بازار سرمایه معمولا با نشانه‌هایی همراه است. این دو نشانه ممکن است جداگانه یا هم‌زمان در بازار سرمایه قابل مشاهده باشند.

• ارزش معاملات یک نماد و حجم آن به شکل قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد.
• قدرت خریداران نسبت به قدرت فروشندگان تغییر می‌کند. این تغییر می‌تواند به شکل کاهش یا افزایش دیده شود.

البته بررسی این نشانه‌ها در حجم بالای معاملات انجام‌شده در یک روز معاملاتی کار ساده‌ای نیست. سرمایه‌گذاران دو روش برای بررسی این نشانه‌ها در دست دارند:

1-به راحتی می‌توان تغییرات حجم معامله یک نماد را در وبسایت tsetmc.com مشاهده کرد.

2-با استفاده از فیلترنویسی در سامانه‌های معاملاتی نیز می‌توان از این گونه تغییرات پیرامون یک نماد مطلع شد.

سخن آخر

در این مقاله عامل ورود و خروجی پول حقیقی را مورد بررسی قرار دادیم. این عامل یکی از نشانه‌هایی است که سرمایه‌گذاران می‌توانند از آن در استراتژی‌های معاملاتی خود استفاده کنند اما نکته مهم این است که سیگنال‌های صادر شده توسط بررسی میزان ورود و خروج پول حقیقی به یک نماد به تنهایی مبنای مناسبی برای اتخاد تصمیمات سرمایه‌گذاری نیست و باید در کنار شیوه‌های دیگر و در قالب یک استراتژی معاملاتی مورد استفاده قرار گیرد.