قرارداد آپشن یا اختیار معامله، یکی از ابزارهای مالی نوین است که در آذرماه سال 1395 در بورس ایران راه‌اندازی شد. به دنبال رشد و توسعه بورس اوراق بهادار طی سال‌های اخیر، این نوع از معاملات مورد استقبال سرمایه‌گذاران قرار گرفتند. در این مطلب به این پرسش پاسخ می‌دهیم که چرا بازار آپشن سکه طلا می تواند گزینه مناسب و جذابی برای سرمایه‌گذاران باشد.
ثبت نام و دریافت کد آتی کالا
برای دریافت کد آتی (بورس) کالا و شروع سرمایه‌گذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید:
- قرارداد آپشن سکه طلا می‌تواند به عنوان یک ابزار مالی پوشش‌دهنده ریسک توسط سرمایه‌گذاران استفاده شود.
- داشتن اهرم مالی، ریسک اندک، امکان کسب سود از مزایای بازار آپشن سکه طلا است.
- با خرید قراردادهای آپشن سکه طلا، حداکثر زیان، مقداری ثابت به میزان پرمیوم پرداختی خواهد بود.
- خرید آپشن سکه به سرمایه کمتر نسبت به خرید نقدی سکه نیاز دارد و برای کسانی که نقدینگی کم دارند، مناسب است.
- قرارداد آپشن می‌تواند به عنوان ابزار پوشش‌دهنده ریسک نوسانات قیمت سکه استفاده شود.
مزایای بازار آپشن سکه طلا چیست؟
قراردادهای اختیار معامله (آپشن) از سال 1973 میلادی در بازارهای مالی دنیا آغاز به کار کردند. اگرچه قراردادهای آپشن به دلیل پیچیده‌تر بودن نسبت به معاملات نقدی، بیشتر به معاملهگران خبره پیشنهاد می‌شود؛ با این حال این نوع از معاملات برای هر معامله‌گری مفید است. در واقع قراردادهای آپشن با داشتن ویژگی‌های زیر میتوانند ارزش پورتفوی سرمایه گذاران را افزایش بدهند:
- 1- داشتن اهرم مالی
- 2- ریسک اندک (در صورت استفاده صحیح)
- 3- امکان کسب سود
در ادامه با ذکر مثال‌های ساده و کاربردی، بیشتر با مزایای قراردادهای اختیار معامله یا آپشن سکه طلا آشنا می‌شویم.
مثال اول:
فرض کنید آقای احمدی پیش‌بینی می‌کند قیمت سکه طلا در روزهای آینده افزایش پیدا می‌کند؛ دو انتخاب متفاوت برای کسب سود از این پیش‌بینی وجود دارد:
انتخاب اول: خرید سکه در بازار نقدی و سپس فروش آن
انتخاب دوم: خرید قرارداد کال آپشن و سپس فروش آن
مفروضات انتخاب اول:
قیمت سکه در روز 7 دی ماه: 11700000 تومان
قیمت فروش سکه در روز 10 دی ماه (3 روز بعد): 12500000
میزان سود آقای احمدی از خرید سکه در روز 7 دی ماه و فروش سکه در روز 10 دی ماه، برابر با:
(12500000-11700000) =800000
بنابر فرمول بالا بازده این معامله برابر است با 800000/11700000= 6.8%
در واقع آقای احمدی با انتخاب روش اول، بازده حدودا 7 درصدی را کسب می‌کند.
حال شرایطی را در نظر بگیرید که آقای احمدی در روز 7 دی ماه وجه لازم برای خرید یک سکه طلا (11700000 تومان) را نداشته باشد؛ در نتیجه او نمی‌تواند انتخاب اول را عملی سازد اما اگر به جای خرید سکه طلا در بازار نقدی، برای خرید کال آپشن سکه طلا (با وجه نقد مورد نیاز کمتر) در بازار آپشن اقدام کند، این مشکل رفع خواهد شد.
مفروضات انتخاب دوم:
پرمیوم خرید کال آپشن در روز 7 دی: 1790000
پرمیوم فروش کال آپشن در روز 10 دی: 2300000
*پرمیوم: مبلغ مورد نیاز برای خرید کال (پوت) آپشن
آقای احمدی می‌تواند به جای خرید یک سکه طلا به قیمت 11700000 هزار تومان، برای خرید یک قرارداد آپشن اقدام کند.
همان طور که (در تصویر فوق) تابلو معاملات آپشن با قیمت اعمال 10200000 نشان داده شده، فروشنده کال آپشن، سفارش فروشی با قیمت 1790000 تومان در سیستم ثبت کرده است. در واقع فروشنده کال آپشن، حاضر است حق خرید سکه 10 میلیون و 200 هزار تومانی را برای 30 دی ماه (روز سررسید قرارداد آپشن) با دریافت پرمیوم 1790000 تومانی به آقای احمدی واگذار کند.
به این ترتیب، آقای احمدی می‌تواند با پرداخت تنها 1790000 تومان (نه به اندازه قیمت یک سکه در بازار نقدی) اختیار خرید سکه را بخرد.
آقای احمدی می‌تواند با شارژ حساب آپشنِ خود، به میزان پرمیوم (1790000 تومان) و ثبت سفارش خرید در کال آپشن 10200 برای خرید کال آپشن اقدام کند.
فرض کنید 3 روز بعد سکه طلا در بازار نقدی به قیمت 12500000 برسد (با افزایش قیمت سکه در بازار نقدی، پرمیوم قراردادهای اختیار خرید نیز در بازار افزایش پیدا می‌کند).
آقای احمدی می‌تواند اختیار خریدی که با قیمت 1790000 تومان خریده بود را با قیمت 2500000 تومان به فروش برساند. (با ثبت سفارش فروش در کال آپشن 10200000)
سود آقای احمدی از این معامله برابر با:
(قیمت خرید – قیمت فروش) =2500000-1790000=710000
بنابراین بازده معامله در بازار آپشن برابر است با 710000/1790000= 39%
بنابراین آقای احمدی در شرایطی که امکان خرید سکه طلا در بازار نقدی را نداشت، با خرید و فروش در بازار آپشن می‌توانست بازده حدودا 40 درصدی کسب کند؛ در حالی که با خرید و فروش در بازار نقد، تنها حدود 7 درصد سود کسب می‌کرد. این ویژگی در قراردادهای آپشن مربوط به وجود اهرم مالی است.
حداکثر زیان خرید قراردادهای آپشن چقدر است؟
چنانچه پیش‌بینی آقای احمدی در خصوص افزایش قیمت سکه طلا برای روزهای آینده صحیح نباشد، میزان زیان آقای احمدی به چه میزان خواهد بود؟
انتخاب اول:
در حالتی که آقای احمدی از بازار نقدی سکه طلا را بخرد و با قیمتی پایین‌تر در بازار به فروش برساند، میزان زیان او برابر با تفاوت قیمت خرید سکه طلا و فروش آن خواهد بود. در واقع هر چه قیمت سکه طلا در بازار نقدی، بیشتر کاهش یابد، میزان زیان آقای احمدی در بازار نقدی افزایش پیدا می‌کند.
مفروضات انتخاب اول:
قیمت سکه در روز 7 دی ماه: 11700000 تومان
قیمت فروش سکه در روز 10 دی ماه (3 روز بعد) : 10900000
میزان زیان = (10900000-11700000)=800000-
هر چه قیمت سکه طلا در بازار بیشتر کاهش پیدا کند، این مقدار زیان بیشتر خواهد شد.
انتخاب دوم:
با خرید قراردادهای آپشن سکه طلا، حداکثر زیان آقای احمدی مقداری ثابت (به میزان پرمیوم پرداختی) خواهد بود. چرا که کل مبلغ پرداختی آقای احمدی، برای این قرارداد برابر با مقدار پرمیوم است. با فرض ثابت بودن شرایط، با کاهش قیمت سکه طلا در بازار نقدی، ارزش قراردادهای آپشن نیز کاهش خواهد یافت و ممکن است نزدیک به صفر بشود. با این حال حداکثر زیانی که آقای احمدی متحمل می‌شود برابر با میزان پرمیوم خواهد بود.
در واقع حداکثر زیان خریداران کال آپشن، فارغ از این که قیمت چه میزان کاهش می‌یابد، از همان لحظه معامله کاملا مشخص و برابر با پرمیوم پرداختی است.
سخن آخر
قرارداد آپشن سکه طلا به عنوان یک ابزار مالی پوشش‌دهنده ریسک می‌تواند توسط سرمایه‌گذاران استفاده شود. با وجود اهرم مالی در این نوع از قراردادها، معاملهگران میتوانند با صرف سرمایه‌ای اندک و با ریسک محدود، سود قابل توجهی را از آن خود کنند. علاوه بر این فعالان بازار سرمایه، میتوانند با استفاده از این ابزار مالی در بازارهای نزولی نیز سود به دست آورند. نحوه کسب سود از ریزش قیمت‌ها از طریق قرارداد آپشن، در مطالب بعدی تشریح خواهد شد.
