چگونه از وضعیت کال مارجین خارج شویم؟

در مطلب قبلی «کال مارجین چیست؟» به توضیح وضعیت‌های مختلف حساب عملیاتی معامله گران بازار آتی، به ویژه وضعیت کال مارجین پرداختیم. در آن مطلب، ضمن تشریح وضعیت حساب عملیاتی، نحوه خروج معامله گران از وضعیت کال مارجین به صورت تیتروار بیان شد. در این مطلب قصد داریم با ذکر مثال‌های ساده و کاربردی، راه‌های خروج از وضعیت کال مارجین را شرح دهیم.

نکات کلیدی: 

همان‌طور که قبلا اشاره کردیم، افرادی که مارجین کال می‌شوند از سه طریق می‌توانند از وضعیت کال مارجین خارج شوند.

۱ - واریز وجه
۲- بستن موقعیت‌های باز
۳- ترکیب واریز بخشی از وجه مورد نیاز و بستن تعداد موقعیت باز

وقتی معامله‌گری کال مارجین می‌شود، برای خروج از وضعیت کال مارجین، طی مهلتی که کارگزاری به او داده است، باید از طریق یکی از راه‌های فوق، اقدام به خروج از وضعیت کال مارجین کند. حالا سوالی که مطرح می‌شود این است که چگونه میزان وجه لازم و یا تعداد موقعیت لازم برای بستن و خروج از وضعیت کال مارجین را محاسبه کنیم. در ادامه با ذکر مثال، به این سؤال پاسخ می‌دهیم.

چه میزان وجه، برای خروج از وضعیت مارجین کال لازم است؟

فردی که مارجین کال می‌شود، موجودی حسابش به کمتر از حداقل وجه تضمین (70 درصد وجه تضمین اولیه) رسیده است. وی باید موجودی حساب عملیاتی خود را به ازای هر موقعیت، به وجه تضمین اولیه برساند.

مثال:

آقای احمدی 4 موقعیت خرید در سررسید نگین اردیبهشت دارد. موجودی حساب عملیاتی او برابر با 500 هزار تومان است. با فرض وجه تضمین 200 هزار تومانی، میزان وجهی که باید به حسابش واریز کند تا از کال مارجین خارج شود را، محاسبه کنید.
وجه تضمین اولیه: 200000
حداقل وجه تضمین: 70% وجه تضمین اولیه = وجه تضمین اولیه * 7/0 = 140000
وجه تضمین اولیه برای 4 موقعیت: 4*200000= 800000
حداقل وجه تضمین برای 4 موقعیت: 4*140000= 560000

با توجه به این که موجودی حساب آقای احمدی 500 هزار تومان است (از حداقل وجه تضمین560 هزار تومانی کمتر است) بنابراین وضعیت حساب وی کال مارجین است. در این شرایط او باید موجودی حساب خود را تا 4 وجه تضمین اولیه تکمیل کند.

وجه تضمین اولیه برای 4 موقعیت، 800 هزار تومان است. در واقع آقای احمدی 300 هزار تومان باید به حساب خود واریز کند تا موجودی حساب وی به 800 هزار تومان برسد و از وضعیت کال مارجین خارج شود.

چنانچه آقای احمدی تنها 60 هزار تومان به حساب عملیاتی خود واریز می‌کرد (یا هر مقداری کمتر از 300 هزار تومان) حساب وی از وضعیت کال مارجین خارج نمی‌شد. در واقع اگر فرد کال مارجین حتی یک ریال کمتر از مبلغ مورد نیاز برای رسیدنِ موجودی حساب به وجه تضمین اولیه واریز کند، وضعیت حساب وی «ات ریسک سه ستاره» (At Risk***) خواهد بود که به معنای مارجین ماندن وضعیت حساب است.

نکته: فرد کال مارجین، باید به ازای هر قرارداد به میزان یک وجه تضمین اولیه (کامل) در حساب عملیاتی خود داشته باشد. افزایش موجودی تا حداقل وجه تضمین، برای خروج از وضعیت مارجین کال، کافی نیست.

برای خروج از وضعیت مارجین کال چه تعداد موقعیت باید بسته شود؟

اگر فرد کال مارجین شده، نخواهد و یا نتواند، وجه لازم برای خروج از وضعیت کال مارجین را تا مهلت تعیین‌شده توسط کارگزاری، واریز کند باید به تعداد لازم، موقعیت‌های خود را ببندد. به نحوی که به ازای هر موقعیت باز، یک وجه تضمین اولیه (نه حداقل وجه تضمین) در حساب وی موجودی باشد.
در مثال فوق، اگر آقای احمدی نخواهد، حساب خود را شارژ کند باید بخشی از موقعیت‌های خود را ببندد.

تعداد موقعیتی که آقای احمدی می‌تواند نگه دارد= 500000/200000= 2.5

با توجه به این که حاصل تقسیم موجودی حساب بر وجه تضمین اولیه، عددی اعشاری است، جز صحیح عدد فوق تعداد موقعیتی است که فرد کال مارجین با توجه به موجودی حساب خود می‌تواند نگه دارد.

پس آقای احمدی از 4 موقعیت بازی که دارد، با توجه به موجودی حسابش تنها 2 موقعیت می‌تواند نگه دارد و 2 موقعیت دیگر را باید در مهلت تعیین‌شده توسط کارگزار ببندد.

نکته: فردکال مارجین، باید به ازای هر قرارداد به میزان یک وجه تضمین اولیه (کامل) در حساب عملیاتی خود داشته باشد. بستن تعداد موقعیت‌های باز، تا رسیدن موجودی حساب به حداقل وجه تضمین، برای خروج از وضعیت مارجین کال، کافی نیست.

روش سوم

افراد کال مارجین می‌توانند برای خروج از وضعیت کال مارجین، ترکیبی از روش اول و دوم را در پیش بگیرند.

در مثال فوق، آقای احمدی، بر اساس روش اول باید 300 هزار تومان واریز نماید و بر اساس روش دوم باید دو موقعیت ببندد. او می‌تواند یکی از موقعیت‌های خود را ببندد و مبلغ باقیمانده تا وجه تضمین اولیه 3 موقعیت، را واریز کند.

وجه تضمین اولیه برای 3 موقعیت = 200000*3= 600000

اگر آقای احمدی 1 موقعیت ببندد، باید برای 3 موقعیت باقیمانده، 600 هزار تومان موجودی داشته باشد. با توجه به موجودی حساب فعلی (500 هزار تومان) وی می‌بایست 100 هزار تومان به حساب عملیاتی خود واریز کند تا از وضعیت کال مارجین خارج شود.

نکته: وقتی اختلاف موجودی حساب تا وجه تضمین کامل اندک است، معامله گران روش واریز وجه را انتخاب می‌کنند.

گر معامله‌گر کال شده، هیچ یک از اقدامات فوق جهت خروج از وضعیت کال مارجین را انجام ندهد چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر فرد کال شده، طی مهلت تعیین‌شده توسط کارگزاری، اقدامی انجام ندهد و یا اقدام وی جهت خروج از وضعیت کال مارجین کافی نباشد، کارگزار موظف است به تعداد لازم از موقعیت‌های وی را ببندد.
در این شرایط، کارگزاری با محاسبه تعداد موقعیتی که هر معامله‌گر با توجه به موجودی حسابش می‌تواند نگه دارد، اقدام به بستن موقعیت‌های اضافه با قیمت سرخط تابلو می‌کند.

نکته: طبق دستورالعمل بورس کالا، کارگزار موظف به بستن موقعیت‌های فرد کال مارجین شده طی مهلت تعیین‌شده از سوی بورس است.
در واقع کارگزار جهت بستن موقعیت‌های فرد کال شده، خود اقدام به ثبت سفارش در سیستم معاملاتی می‌نماید. هنگامی که سفارش کارگزار برای فرد، منجر به معامله شود، فرد کال شده از وضعیت کال مارجین خارج می‌شود. اما اگر کارگزار با وجود ثبت سفارش، به دلیل وجود صف، نتواند موقعیت فرد کال شده را ببندد، سفارش تا پایان جلسه معاملاتی در سیستم باقی می‌ماند.

اگر تا پایان جلسه معاملاتی سفارش منجر به معامله گردد، فرد از وضعیت کال مارجین خارج می‌شود، در غیر این صورت فرد کال شده همچنان کال مارجین باقی می‌ماند. در این شرایط، که پس از اتمام جلسه معاملاتی همچنان فرد، کال مارجین است می‌بایست، طبق دستورالعمل بورس کالا، بازار جبرانی تشکیل شود. در بازار جبرانی، دوره‌های معاملاتی آنقدر ادامه می‌یابد تا موقعیت‌های اضافی فرد، جهت خروج از وضعیت کال مارجین بسته شود.

سخن آخر

هنگامی که معامله‌گران نتوانند طی مهلت تعیین‌شده توسط کارگزار، از وضعیت کال مارجین خارج شوند، کارگزار خود اقدام به بستن موقعیت‌های مازاد معامله‌گر می‌کند. با توجه به اینکه سفارش کارگزار با قیمت سرخط است، بهتر است معامله گران، خود مدیریت سرمایه خود را در دست گرفته و تا قبل از اتمام مهلت تعیین‌شده، وضعیت حساب خود را از کال مارجین خارج نمایند. در مطلب بعدی، شرایط بازار جبرانی، فرآیند معاملات در بازار جبرانی، معایب و مزایای ورود به این بازار به تفصیل بیان می‌شود.

ثبت نام و دریافت کد آتی کالا

برای دریافت کد آتی کالا و شروع سرمایه‌گذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید: