سهام دفاعی یا تدافعی چیست؟

بازار بورس همیشه تحت تاثیر اخبار، رویدادهای اقتصادی و هیجانات سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد و دچار نوسان می‌شود. سرمایه‌گذاران هم گاهی احساسات را در معاملاتشان دخیل می‌کنند و تصمیمات شتاب‌زده می‌گیرند که ممکن است منجر به زیان شود. در میان این نوسانات، بعضی از سهم‌ها ثبات بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر شرایط بازار قرار می‌گیرند. به این دسته از سهم‌ها، سهام دفاعی یا تدافعی گفته می‌شود. در این مقاله به بررسی مفهوم سهام دفاعی، ویژگی‌های آن و دلیل اهمیت این سهم‌ها در سرمایه‌گذاری می‌پردازیم.

نکات کلیدی:

منظور از سهام دفاعی یا تدافعی چیست؟

سهام دفاعی به سهم‌هایی گفته می‌شود که در شرایط مختلف بازار، از نظر سوددهی و ارزش سرمایه‌گذاری، وضعیت نسبتا ثابتی دارند. این سهم‌ها معمولا به شرکت‌هایی تعلق دارند که کالاها و خدمات ضروری ارائه می‌کنند، از نوسانات شدید بازار تاثیر زیادی نمی‌گیرند و معمولا سود مستمری را نصیب سهامداران خود می‌کنند.

نکته مهم: سهام دفاعی را نباید با سهام صنایع دفاعی (مانند شرکت‌های تولید تجهیزات نظامی) اشتباه گرفت. این دو دسته از سهام فقط از نظر اسمی مشابه هستند.

نکته: سهام دفاعی در مقابل سهام چرخه‌ای قرار دارد و عملکرد آن‌ها با یکدیگر متفاوت است.

ویژگی‌های سهام دفاعی

سهام دفاعی ویژگی‌های مشخصی دارد که آن را از سایر سهم‌ها متمایز می‌کند.

سهام دفاعی برای چه افرادی مناسب است؟

سهام دفاعی به دلیل ماهیت باثباتی که دارد، می‌تواند درصدی از پرتفوی همه فعالان بورس را به خود اختصاص دهد. در حقیقت، همه سرمایه‌گذاران، با توجه به سطح ریسک‌پذیری خود، می‌توانند بخش کوچک یا بزرگی از پرتفوی خود را به سهام دفاعی و البته سایر ابزارهای مدیریت ریسک (مثل صندوق‌ها یا اوراق درامد ثابت) اختصاص دهند. در یک نگاه جزئی‌تر، می‌توانیم بگوییم سهام دفاعی برای گروه‌های زیر مناسب است:

• سرمایه‌گذاران کمتر ریسک‌پذیر که ترجیح می‌دهند از نوسانات شدید بازار در امان بمانند.
• افراد تازه‌وارد به بازار بورس که به دنبال سرمایه‌گذاری نسبتا کم‌ریسک هستند.
• سرمایه‌گذارانی که رویکرد بلندمدت دارند و به‌ دنبال بازدهی پایدار هستند.
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری که بخشی از سبد خود را به این سهم‌ها اختصاص می‌دهند تا تعادل ریسک-بازدهی ایجاد کنند.

مزایا و معایب سرمایه‌گذاری در سهام دفاعی

سهام دفاعی از مزایای متعددی برخوردار است که آن را به گزینه‌ای جذاب برای سرمایه‌گذاری تبدیل می‌کند. یکی از مهم‌ترین مزایای این نوع سهام، ثبات و پایداری آن در شرایط مختلف اقتصادی است. این نوع سهام در دوران رکود نیز عملکرد مناسبی دارد و سود تقسیمی آن‌ معمولا ثابت باقی می‌ماند. علاوه بر این، نرخ شارپ این سهم‌ها در مقایسه با بسیاری از سهام دیگر بالاتر است؛ به این معنا که نسبت بازدهی به ریسک آن‌ها مطلوب‌تر است. با این حال، سهام دفاعی معایبی نیز دارد. مهم‌ترین نقطه‌ضعف این سهم‌ها این است که در بازارهای صعودی، رشد آن‌ها کندتر از سایر سهم‌ها خواهد بود. برخی سرمایه‌گذاران به دلیل بازدهی پایین‌تر در چنین شرایطی، ممکن است این سهم‌ها را رها کنند و به سراغ سهام پربازده‌تر بروند.

نمونه‌هایی از سهام دفاعی در بورس

• سهام شرکت‌های تولیدکننده کالاهای ضروری: شرکت‌هایی که در زمینه تولید و فروش مواد غذایی، نوشیدنی‌ها، محصولات بهداشتی و شوینده‌ها فعالیت می‌کنند، معمولا در گروه سهام دفاعی قرار دارند. مردم در هر شرایط اقتصادی به این محصولات نیاز دارند، بنابراین درآمد این شرکت‌ها کمتر دچار نوسان می‌شود.
• سهام شرکت‌های درمانی و دارویی: شرکت‌های تولیدکننده دارو و تجهیزات پزشکی معمولا در دسته سهام دفاعی قرار می‌گیرند. نیاز همیشگی به محصولات این شرکت‌ها، باعث ثبات در درآمد و سودآوری آن‌ها می‌شود.
• سهام شرکت‌های خدمات عمومی: شرکت‌هایی که خدماتی مانند آب، برق و گاز ارائه می‌دهند، تقاضای پایداری دارند و حتی در دوران رکود نیز درآمدشان کاهش چشمگیری ندارد.
• سهام شرکت‌های املاک و مستغلات: مسکن یکی از نیازهای اساسی است و شرکت‌های سرمایه‌گذاری در بخش املاک معمولا درآمد پایداری دارند. البته باید دقت کرد که بعضی شرکت‌های فعال در املاک تجاری یا صنعتی ممکن است در دوره‌های رکود، دچار افت شوند.

چرا سرمایه‌گذاری روی سهام دفاعی توصیه می‌شود؟

با سرمایه‌گذاری در سهام تدافعی می‌توانید ریسک کلی پرتفوی خود را کاهش دهید. ترکیب این سهم‌ها با سهم‌های پرریسک‌تر، تعادل مناسبی در سرمایه‌گذاری ایجاد می‌کند. همچنین این نوع سهام، در دوران رکود و شرایط اقتصادی نامساعد، کمتر دچار افت می‌شوند. نکته دیگر، سود تقسیمی سهام دفاعی است که به صورت منظم پرداخت می‌شود و جذابیت این سهم‌ها را افزایش می‌دهد.

سخن پایانی

سهام دفاعی یا تدافعی یکی از گزینه‌های کم‌ریسک و پایدار در بازار بورس است که برای سرمایه‌گذارانی که به دنبال ثبات و سوددهی مداوم هستند، گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شود. اگرچه این سهام در بازارهای صعودی رشد سریعی ندارد، نقش مهمی در متعادل‌سازی ریسک سبد سرمایه‌گذاری ایفا می‌کند. در نهایت، ترکیب سهام تدافعی با دیگر انواع سهم‌ها، می‌تواند به یک استراتژی سرمایه‌گذاری مناسب منجر شود.