مرحله معاملات پایانی (TAL) چیست و شامل چه نمادهایی می‌شود؟

معاملات پایانی به ۱۵ دقیقه پایانی جلسه معاملاتی (از ساعت 12:45 تا 13:00) گفته می‌شود که در آن، ثبت سفارش و معامله با قیمت پایانی سهم انجام می‌شود. امکان معامله در این مرحله، تا تاریخ 20 آبان 1404 برای فعالان بازار بورس وجود نداشت. طی اطلاعیه سازمان بورس در تاریخ 13 آبان ماه 1404، مرحله معاملاتی پایانی از روز سه‌شنبه مورخ 20 آبان 1404 به صورت محدود و روی تعدادی از نمادها اعمال می‌شود.

در این مطلب به توضیح مرحله معاملات پایانی (TAL)، جزئیات این مرحله و نمادهایی که قابلیت معامله در این مرحله را دارند، می‌پردازیم.

نکات کلیدی:

فازهای معاملاتی در بورس اوراق بهادار کدامند؟

در حالت کلی، مراحل انجام معاملات در بازار بورس ایران به ترتیب زیر هستند:

• پیش گشایش
• گشایش
• حراج پیوسته
• حراج ناپیوسته پایانی
• معاملات پایانی

تا زمان نگارش این مطلب (19 آبان 1404)، تنها سه مرحله پیش گشایش، گشایش و حراج پیوسته در بازار بورس ایران انجام می‌شوند. این در حالی است که مرحله معاملات پایانی برای فعالان حرفه‌ای بازار، مرحله‌ای کاربردی و جذاب است. معاملات پایانی به خصوص برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سبدگردانان و مدیران سرمایه‌گذاری که برای مشتریان خود خرید و فروش می‌کنند، اهمیت زیادی دارد.

مرحله معاملات پایانی (TAL) چیست؟

مرحله معاملات پایانی یا Trading At Last که به صورت اختصار TAL هم نامیده می‌شود یکی از فازهای معاملاتی پنجگانه در بورس است. این مرحله در بورس ایران از ساعت 12:45 آغاز و تا ساعت 13:00 ادامه پیدا می‌کند. در این مرحله، معامله‌گران می‌توانند در ساعت مقرر، نماد مورد نظرشان را با قیمت پایانی (مشخص‌شده در ساعت 12:30) معامله کنند.

جزئیات اجرای طرح مرحله معاملات پایانی در بورس

بنابر اطلاعیه منتشر شده توسط سازمان بورس و اوراق بهادار در تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۴، از روز سه‌شنبه مورخ ۲۰ آبان ماه، مرحله معاملات پایانی در خصوص اوراق سهام پذیرفته‌شده در تابلوی اصلی بازار اول بورس تهران آغاز می‌شود. همان‌طور که اشاره کردیم، معاملات پیوسته نمادهای مربوطه در این مرحله از ساعت ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰ و با قیمت پایانی انجام می‌شود.

نکات مربوط به مرحله معاملات پایانی

• قیمت مبنا در این معاملات، قیمت پایانی نماد در بازار عادی در ساعت ۱۲:۳۰ است.
• در صورت تغییر قیمت پایانی نماد به دلیل اقدامات نظارتی، قیمت مبنای مرحله پایانی تغییر نمی‌کند.
• ایجاد، حذف و ویرایش سفارش بین ساعات ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰ در نمادهای مشمول و در مرحله پایانی امکان‌پذیر است.
• در این مرحله، پیش‌گشایش وجود ندارد.
• سفارش‌ها صرفا با اعتبار روز (Day) قابل ثبت هستند.
• ثبت سفارش‌ها روی تابلوی عمده (تابلوی ۴) انجام می‌گیرد و در آساتریدر هم با نشانه «نماد (TAL)» نمایش داده می‌شود. به عنوان مثال، نماد فولاد در مرحله معاملات پایانی در آساتریدر با نماد «فولاد (TAL)» قابل معامله خواهد بود.

نکته مهم: امضای بیانیه ریسک برای خرید و فروش در مرحله معاملات پایانی ضروری است. بنابراین معامله‌گرانی که در آساتریدر برای اولین بار اقدام به ثبت سفارش در این مرحله می‌کنند، با پیامی مبنی بر الزام امضای بیانیه ریسک مواجه می‌شوند. با تایید آنلاین این پیام، فرآیند امضای بیانیه ریسک به طور کامل انجام می‌شود.

امکان معامله چه نمادهایی در مرحله معاملات پایانی وجود دارد؟

در حال حاضر امکان معامله نمادهای موجود در جدول زیر در مرحله معاملات پایانی وجود دارد:

نمادها پس از اعمال مرحله معاملات پایانی چه تغییری می‌کنند؟

توجه کنید که از تاریخ 20 آبان ماه، دو گونه نماد برای تمام نمادهای مذکور در جدول بالا، در سامانه‌های معاملاتی قابل مشاهده خواهد بود که به شکل زیر هستند:

• نماد
• نماد + (TAL)

برای درک بهتر این نکته به مثال زیر توجه کنید:

از تاریخ مذکور، نماد «حفاری» در سامانه‌های معاملاتی با دو نام «حفاری» و «حفاری (TAL)» قابل مشاهده است. نماد «حفاری» در ساعات 09:00 تا 12:30 و نماد «حفاری (TAL)» از ساعت 12:45 تا 13:00 قابل معامله هستند.

توجه کنید که پس از انجام معامله در نمادهای مشمول، تغییری در پرتفوی معامله‌گران ایجاد نمی‌شود و هر دو نماد در پرتفوی، با همان نماد قبلی نمایش داده می‌شوند. به عنوان مثال، یک معامله‌گر می‌تواند در مرحله گشایش، تعداد 100 سهم فولاد و در مرحله معاملات پایانی تعداد 20 سهم فولاد (TAL) بخرد. در پایان ساعت کاری، در پرتفوی او تعداد 120 سهم فولاد نمایش داده می‌شود.

برای بررسی وضعیت نمادها و مشاهده اطلاعات معاملاتی آن‌ها در مراحل مختلف بازار، به آساتریدر مراجعه کنید:

ورود به آساتریدر

کلام آخر

مرحله معاملات پایانی (TAL) یکی از مراحل پنجگانه معاملات در بازارهای بورس جهانی است که تا 20 آبان ماه در بازار بورس ایران اجرایی نشده بود. از روز سه شنبه مورخ 20 آبان ماه 1404، امکان معامله اوراق سهام پذیرفته‌شده در تابلوی اصلی بازار اول بورس تهران در مرحله معاملات پایانی برای معامله‌گران بورس ایران فراهم شده است. به این ترتیب فعالان بورسی می‌توانند نمادهای مشمول را بین ساعات 12:45 تا 13:00 و با قیمت پایانی معامله کنند.