اوراق اختیار فروش تبعی هم وطن چیست و چه کسانی می‌توانند آن را بخرند؟

بورس تهران با هدف حمایت از سهامداران حقیقی، از عرضه اوراق اختیار فروش تبعی سبد سهام با نماد هم وطن خبر داده است. این اوراق که توسط صندوق تثبیت بازار سرمایه منتشر می‌شود، نوعی ابزار حمایتی برای تضمین بازدهی سرمایه‌گذاران خرد در بازار سهام محسوب می‌شود.

بر اساس اطلاعیه رسمی بورس تهران، عرضه اوراق هم وطن از روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت تا سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ از ساعت 9 تا 1:30 انجام خواهد شد و سرمایه‌گذاران واجد شرایط می‌توانند تنها با خرید یک ورقه از این اوراق، از مزایای طرح بهره‌مند شوند.

در ادامه بررسی می‌کنیم اوراق اختیار فروش تبعی هم وطن دقیقا چیست، چه شرایطی دارد، چه کسانی مشمول آن هستند و نحوه محاسبه سود تضمینی آن چگونه است.

اوراق اختیار فروش تبعی هم وطن چیست؟

اوراق اختیار فروش تبعی نوعی ابزار مالی در بورس است که نقش بیمه سهام را ایفا می‌کند. در این ابزار، منتشرکننده اوراق متعهد می‌شود در سررسید، بازده مشخصی را برای سبد سهام سرمایه‌گذار تضمین کند؛ مشروط بر این که سرمایه‌گذار شرایط تعیین‌شده را رعایت کرده باشد.

بیشتر بخوانید: اوراق اختیار فروش تبعی چیست؟

در طرح هم وطن، صندوق تثبیت بازار سرمایه متعهد شده است بازده ۳۰ درصدی را برای سبد سهام مشمول سرمایه‌گذاران تضمین کند.

به بیان ساده، اگر بازده سبد سهام فرد تا سررسید کمتر از ۳۰ درصد باشد، مابه‌التفاوت آن توسط صندوق تثبیت بازار سرمایه پرداخت می‌شود اما اگر بازده سبد بیشتر از ۳۰ درصد باشد، سرمایه‌گذار سود کامل بازار را دریافت می‌کند و مبلغی از محل اوراق پرداخت نخواهد شد.

چه کسانی مشمول اوراق هم وطن هستند؟

مطابق اطلاعیه بورس تهران، تنها اشخاص حقیقی می‌توانند از این طرح استفاده کنند. شرط اصلی نیز این است که ارزش سبد سهام آن‌ها در تاریخ ۶ اسفند ۱۴۰۴ حداکثر معادل ۱۰ میلیارد ریال (یک میلیارد تومان) بوده باشد. همچنین کدهای سبدگردانی اشخاص حقیقی (PRX) نیز مشمول طرح هستند.

ارزش سبد سهام، بر اساس قیمت پایانی نمادها در تاریخ ۶ اسفند ۱۴۰۴ محاسبه می‌شود.

سبد پایه در طرح هم وطن چیست؟

منظور از سبد پایه، مجموعه سهامی است که در پایان روز ۶ اسفند ۱۴۰۴ در پرتفوی سرمایه‌گذار وجود داشته و شرایط زیر را داشته باشد:

• سهام قابل معامله در بورس تهران یا فرابورس
• به جز صندوق‌های سهامی
• به ‌جز بازار پایه و بازار توافقی فرابورس
• بدون لحاظ حق تقدم، سهام جایزه ثبت‌نشده، سهام توثیقی و توقیفی
• بدون در نظر گرفتن سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت
• سهامی که در کل دوره ۱۸ ماهه طرح، متوقف نبوده باشد.

مهم‌ترین شرط استفاده از بیمه سهام هم وطن

اصلی‌ترین شرط اعتبار این اوراق، نگهداری سبد پایه تا سررسید (5 شهریور 1406) است.

یعنی سرمایه‌گذار نباید تعداد سهام موجود در سبد پایه خود را کاهش دهد. در پایان هر روز معاملاتی، تعداد سهام هر نماد در پرتفوی فرد باید حداقل برابر با تعداد همان سهم در تاریخ ۶ اسفند ۱۴۰۴ باشد.

بنابراین اگر فرد بخشی از سهام سبد پایه را بفروشد، اوراق اختیار فروش تبعی او فاقد اعتبار خواهد شد و دیگر مشمول تضمین بازده نمی‌شود.

البته خرید سهم بیشتر مانعی ندارد و فقط کاهش تعداد سهام نسبت به سبد پایه ممنوع است.

بازده تضمین‌شده اوراق هم وطن چقدر است؟

طبق اطلاعیه بورس تهران، ارزش اعمال اوراق برای هر کد معاملاتی معادل ۱.۳ برابر ارزش سبد پایه خواهد بود.

این یعنی:

ارزش سبد پایه × 1.3

در نتیجه، بازده ۳۰ درصدی برای سبد سهام سرمایه‌گذار تضمین می‌شود؛ مشروط بر رعایت شرایط طرح.

نحوه محاسبه مبلغ پرداختی در سررسید

مبلغ تسویه نقدی بر اساس عملکرد واقعی سبد سهام هر فرد محاسبه می‌شود.

فرآیند محاسبه به این صورت است:

۱.  محاسبه بازده هر سهم: بازده هر نماد بر اساس تغییرات شاخص آن سهم از تاریخ ۶ اسفند ۱۴۰۴ تا سررسید محاسبه می‌شود.

۲. محاسبه بازده کل سبد: بازده کل سبد به‌ صورت میانگین وزنی بازده نمادها محاسبه می‌شود. وزن هر سهم نیز متناسب با ارزش آن در سبد پایه است.

۳. مقایسه با نرخ تضمین: اگر بازده کل سبد کمتر از ۳۰ درصد باشد، اختلاف آن با نرخ تضمین محاسبه و به سرمایه‌گذار پرداخت می‌شود.

اگر بازده سبد بیشتر از ۳۰ درصد باشد، مبلغ تسویه صفر خواهد بود؛ زیرا سرمایه‌گذار از رشد بازار سود بیشتری کسب کرده است.

فرمول کلی مبلغ پرداختی به این صورت است:

(30% −بازده سبد) × ارزش سبد پایه = مبلغ تسویه

برای استفاده از طرح باید چند ورق اوراق هم وطن خریداری شود؟

هر سرمایه‌گذار واجد شرایط فقط باید یک ورقه اوراق «هم وطن» خریداری کند. خرید بیش از یک ورقه برای هر کد معاملاتی مجاز نیست و کارگزاری‌ها موظف‌اند این محدودیت را در سامانه‌های معاملاتی اعمال کنند.

تسویه اوراق هم وطن چگونه انجام می‌شود؟

تسویه این اوراق به‌ صورت نقدی خواهد بود. یعنی در صورت تعلق مبلغ حمایتی، وجه آن از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و از طریق اطلاعات حساب بانکی ثبت‌شده در سامانه سجام، به حساب سرمایه‌گذار واریز می‌شود.

همچنین بررسی شرایط مشمولین و محاسبات مربوط به بازده سبدها برعهده شرکت مدیریت فناوری بورس تهران است.

نحوه خرید اوراق هم وطن چگونه است؟

خرید این اوراق از طریق سامانه‌های معاملاتی کارگزاری‌ها انجام می‌شود. سرمایه‌گذاران باید در بازه زمانی مشخص‌شده (دوشنبه 1405/02/28 تا سه‌شنبه 1405/03/05 از ساعت 9 تا 1:30) به سامانه مراجعه و نماد «هم وطن» را جست‌وجو کنند. با پرداخت یک ریال و خرید اوراق، سبد سهام در بازه زمانی مشخص‌شده با تضمین سود 30 درصد بیمه می‌شود.

ورود به آساتریدر

جمع‌بندی

اوراق اختیار فروش تبعی هم وطن مناسب سرمایه‌گذارانی است که قصد دارند در میان‌مدت سهام خود را نگهداری کنند اما نگران بازدهی بازار هستند. در واقع هم‌ وطن نوعی بیمه برای سبد سهام محسوب می‌شود و می‌تواند بخشی از نگرانی سرمایه‌گذاران خرد را درباره نوسانات بازار را کاهش دهد. بر اساس اطلاعیه رسمی بورس تهران، این اوراق از روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت تا سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ عرضه می‌شود و سرمایه‌گذاران (با رعایت شرایط ذکرشده) می‌توانند فقط با خرید یک ورقه از این اوراق با قیمت یک ریال، سبد سهام خود را بیمه کنند.