فلز مس یکی از فلزات ارزشمند در صنایع گوناگون است که در بازههای زمانی مختلف در بازار آتی کالا قبال معامله بوده است. این فلز به دلیل رسانایی و انعطافپذیری بالا، پس از فولاد رتبه دوم فلزات اصلی را از لحاظ ایجاد ارزش افزوده، در جهان به خود اختصاص داده است.
از همان ابتدای راهاندازی قراردادهای آتی کالا در ایران، فلز مس همواره مورد توجه بورس کالا بوده است. در این مطلب قصد داریم ضمن مروری بر تاریخچه این فلز در بورس کالا، به معرفی مشخصات جدیدترین قرارداد مس آتی کالا بپردازیم.
برای ورود به سامانه ابزارهای نوین کالایی آگاه و شروع سرمایهگذاری در این بازار روی لینک زیر کلیک کنید:
نکات کلیدی:
مس یکی از فلزات ارزشمند در بازار ایران و جهان است که در بازار بورس کالا هم معامله میشود.
در حال حاضر امکان معامله قرارداد آتی کاتد مس در بازار مشتقه وجود دارد.
حداقل اندازه تحویل کالا در معامله آتی کاتد مس، حداقل یک قرارداد (معادل 10 کیلوگرم مس یا 10 گواهی سپرده مس کاتد) است.
معاملات تمام قراردادهای آتی، مخصوصا قرارداد آتی مس کاتد معاف از مالیات است.
تاریخچه قراردادهای آتی مس در بورس کالا
پس از راهاندازی قراردادهای آتی کالا در بورس، فلز مس چندین مرتبه و به اشکال مختلف، وارد بازار آتی کالا شده است. با این حال به دلیل نوپا بودن قراردادهای آتی کالا و همچنین اطلاع نداشتن فعالان بازارهای مالی از این نوع قرارداد، قرارداد آتی مس نتوانست جایگاه ویژهای در بازار آتی کالا برای خود کسب کند.
در ادامه به صورت خلاصه با تاریخچه خرید مس در بورس کالا آشنا میشویم:
1- در 22 مرداد ماه سال 1387 قرارداد آتی کاتد مس برای اولین بار، مورد پذیرش بورس کالا قرار گرفت اما این قرارداد، علی رغم پذیرش، راه اندازی نشد.
2- قرارداد آتی روی مفتول مس، در تاریخ 2 شهریور 1387 مورد پذیرش قرار گرفت و از تاریخ 25 شهریور 1387 راهاندازی شد. اندازه قرارداد برابر با یک تن تعیین شد. با این وجود؛ به دلیل استقبال نشدن از قرارداد آتی مس مفتول، معاملات قابل توجهی روی آن انجام نشد و این قرارداد کمتر از 6 ماه (تا 21 اسفند 1387) میهمان تابلو بورس کالا بود.
3- مجددا در تاریخ 17 آذر 1388 قرارداد آتی مفتول مس به شکل جدید و با اندازه قرارداد 5 تنی، راهاندازی شد و همانند قرارداد مس 1 تنی، چندان مورد استقبال قرار نگرفت.
4- آذر ماه سال 1400 قرارداد آتی مس کاتد که به دلیل نبود گواهی سپرده و مشکلات مشابه قبل متوقف شد.
پس از گذشت بیش از 14 سال از راهاندازی بازار آتی کالا و با تجربه موفق قراردادهای آتی سکه طلا و قراردادهای آتی زعفران، بورس کالا در آذر ماه سال 1404، پس از گشایش انبارهای مس کاتد و راهاندازی گواهی سپرده مس کاتد، مجددا اقدام به راهاندازی قرارداد آتی این فلز کرده است.
مشخصات قرارداد آتی کاتد مس
مشخصات قرارداد آتی کاتد مس، طبق دستورالعمل بورس کالای ایران به شرح زیر است:
| ردیف | موضوع | توضیحات |
|---|---|---|
| ۱ | قرارداد آتی پذیرششده | قرارداد آتی گواهی سپرده مس کاتد |
| ۲ | دارایی پایه | گواهی سپرده کاتد مس |
| ۳ | استاندارد تحویل | مطابق مشخصات گواهی سپرده کالایی مس کاتد |
| ۴ | واحد قیمت | ریال به ازای هر کیلوگرم (ریال به ازای هر گواهی سپرده مس کاتد) |
| ۵ | اندازه قرارداد | 10 گواهی سپرده مس کاتد (معادل 10 کیلوگرم مس کاتد) |
| ۶ | حد قیمت روزانه | حداکثر تا %5± (با توجه به قیمت تسویه روز قبل) |
| ۷ | ماه قرارداد | تمامی ماههای سال به تشخیص شرکت بورس کالای ایران |
| ۸ | دوره معاملات | دوره معاملاتی در هر یک از نمادها در اطلاعیه معاملاتی مربوطه اعلام خواهد شد. |
| ۹ | تاریخ تحویل | مطابق تاریخ اعلامشده در اطلاعیه تحویل |
| ۱۰ | محل تحویل | تحویل مطابق با ضوابط دستورالعمل اجرایی معاملات قراردادهای آتی |
| ۱۱ | حداقل تغییر قیمت سفارش | 10 ریال به ازای هر گواهی سپرده مس کاتد (100 ریال به ازای هر قرارداد) |
| ۱۲ | وجه تضمین اولیه | وجه تضمین اولیه با توجه به فرمول محاسباتی بورس کالا اخذ خواهد شد که با توجه به آن، تضامین طی زمان ثابت نیست و به صورت پویا در حال تغییر خواهد بود. مبنای محاسبه وجه تضمین در فرمول میانگین قیمتهای تسویه روزانه در تمامی سررسیدهای قراردادهای آتی در دارایی پایه مربوطه تعیین شده است. وجه تضمین در پایان هر روز معاملاتی بر اساس فرمول زیر تعدیل و پس از دو روز کاری اعمال میشود، مراتب تغییرات از طریق سامانه معاملاتی ابزار مشتقه اطلاعرسانی خواهد شد. |
| ۱۳ | حداقل وجه تضمین | ۷۰ درصد وجه تضمین اولیه |
| ۱۴ | حداکثر حجم هر سفارش | حداکثر تا 100 قرارداد |
| ۱۵ | ساعات و روزهای معامله | شنبه تا چهارشنبه: پیش گشایش از 11:45 تا 12:00 حراج پیوسته از 12:00 تا 18:00 |
| ۱۶ | نماد معاملاتی | COPMMYY (نماد اختصاری ماه قرارداد MM و سال YY است.) |
| ۱۷ | سقف مجاز موقعیتهای تعهدی بازار | اشخاص حقیقی و حقوقی: 5000 موقعیت در هر نماد معاملاتی بازارگردان و صندوق های کالایی: 15000 موقعیت در هر نماد معاملاتی و قابل افزایش تا 10 درصد موقعيتهای تعهدی باز در آن نماد در بازار |
| ۱۸ | قیمت تسویه | ۳۰% حجم معاملات انجامشده منتهی به پایان آخرین جلسه معاملاتی هر روز |
| ۱۹ | نحوه محاسبه قیمت تسویه نهایی | قیمت تسویه نهایی، قیمت تسویه روزانه در آخرین روز معاملاتی هر قرارداد است. |
| ۲۰ | مهلت ارائه گواهی آمادگی تحویل | تا ۱۵ دقیقه پس از اتمام جلسه معاملاتی آخرین روز معاملاتی |
| ۲۱ | جریمهها | الف) جریمه نکول قراردادها، شامل جریمه ارائه ندادن گواهی آمادگی تحویل مشتریان خریدار و فروشنده، جریمه نبود گواهی سپرده مس کاتد مشتریان فروشنده و جریمه واریز نکردن وجه ارزش قرارداد بر اساس قیمت تسویه روزانه آخرین روز معاملاتی از طرف مشتریان خریدار، یک درصد ارزش قرارداد بر اساس قیمت تسویه روزانه آخرین روز معاملاتی است که به نفع مشتری طرف مقابل از مشتری نکول کننده کسر میشود. ب) در خصوص تمام جرایم ذکر شده، در صورتی که قیمت بازار نقدی دارایی پایه از قیمت تسویه روزانه آخرین روز معاملاتی بیشتر باشد تفاوت این دو نرخ به نفع مشتری خریدار از فروشنده اخذ میشود و همچنین در صورتی که قیمت بازار نقدی دارایی پایه از قیمت تسویه روزانه آخرین روز معاملاتی کمتر باشد تفاوت این دو نرخ به نفع مشتری فروشنده از خریدار اخذ میشود. ج) در تمامی موارد فوق کارمزد تسویه و تحویل هر دو سر معامله به نفع بورس از مشتری نکول کننده دریافت خواهد شد. |
همانطور که در جدول بالا مشاهده کردید، قیمت قرارداد آتی کاتد مس، کاملا به قیمت کاتد مس در بورس کالا (در قالب گواهی سپرده کالایی) وابسته است.
نکات قابل توجه در قراردادهای آتی مس کاتد
1- حداقل اندازه تحویل برای ورود به فرآیند تحویل، حداقل یک قرارداد (معادل 10 کیلوگرم مس یا 10 گواهی سپرده مس کاتد) است.
2- معاملات تمام قراردادهای آتی و همچنین قرارداد آتی مس کاتد معاف از مالیات است.
3- انجام فرایند تسویه و تحویل قراردادهای آتی هم مشمول مالیات نیست.
4- کارمزد معاملات آتی برای خرید و فروش با فرمول زیر محاسبه میشود:
سخن آخر
طبق وعدههایی که بورس کالا در خصوص تنوع و توسعه قراردادهای آتی کالا اعلام داده بود، قرارداد آتی کاتد مس مجددا پس از معرفی گواهی سپرده مس کاتد به بازار آتی کالا بازگشت. به نظر میرسد بورس کالا با جدیت هرچه بیشتر سعی در افزایش جذابیت بازار آتی کالا و رونق آن دارد. انتظار میرود با ورود کالاهای پر و مبتنی بر قیمتهای جهانی، روز به روز بر عمق و کارایی این بازار افزوده شود.
