تحلیل صنعت داروسازی در بورس

در این مقاله به تحلیل صنعت داروسازی در بورس می‌پردازیم. صنعت داروسازی ایران با وجود فراز و نشیب‌هایی که پشت سر گذاشته است، امروز در جایگاه قابل قبولی قرار دارد. این صنعت تحت تاثیر شرایط سیاسی و اقتصادی مختلف، مثل جنگ 8 ساله ایران عراق، تحریم‌ها، افزایش نرخ ارز و... همواره با چالش روبه‌رو بوده است و از طرف دیگر، اهمیت جان انسان‌ها باعث شده است که تلاش محققان و پزشکان این حوزه هر روز بیشتر از قبل باشد. صنعت داروسازی علاوه بر اهمیتی که برای سلامت افراد جامعه دارد، می‌تواند نقش موثری در توسعه اقتصادی و روابط بین‌الملل داشته باشد و حتی درآمد خوبی را برای کشور حاصل کند. در این مطلب به تحلیل صنعت داروسازی از چند دیدگاه‌ مختلف خواهیم پرداخت و عوامل موثر بر این صنعت را بررسی می‌کنیم.

شناخت عوامل تاثیرگذار بر قیمت سهام صنایع حاضر در بورس، باعث می‌شود خرید و فروش‌های آگاهانه و هوشمندانه‌تری داشته باشید و استراتژی‌های بهتری برای معاملات خود تدوین کنید. 

نکات کلیدی

تاریخچه داروسازی در ایران

تاریخچه داروسازی در ایران به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. در کتاب اوستا از شخصی به نام «تریتا» (پدر گرشاسب پهلوان) به عنوان اولین طبیب یاد شده است. طبق آن چه در اوستا نوشته شده است، تریتا از خواص گیاهان مطلع بوده و داروهایی تهیه می‌کرده که توانایی بهبود امراض را داشتند و مردم در آن زمان او را فردی با توانایی باطل کردن جادو می‌دانستند. در کتاب «تحفة العجایب» جمشید را مکتشف خمر نامیده‌اند. در شاهنامه فردوسی به استفاده از می برای بیهوشی رودابه در جراحی سزارین اشاره شده است.

همچنین در «مکتب اکباتان» که مربوط به صد سال پس از زرتشت است، طب و داروسازی به صورت شاگرد و استاد آموزش داده می‌شد. در زمان شاپور دوم در خوزستان امروزی دانشگاه جندی شاپور تاسیس شد. در دوران پس از اسلام نیز اندیشمندان بسیاری در حوزه طب و داروسازی به تحقیق پرداختند که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان محمد بن زکریای رازی، بوعلی حسین ابن سینا و شیخ صیدلانی را نام برد. در دوران خلافت عباسی طبابت و داروفروشی تحت نظارت حکومت قرار گرفت و در دوران صفویه مغازه‌های عطاری به صورت رسمی تاسیس شدند. در دوران قاجار در مدرسه مدرسه دارالفنون طب، جراحی و تا حدودی داروسازی تدریس می‌شد و در سال 1313 برای نخستین بار رشته داروسازی به شکل آکادمیک در دانشگاه تهران تدریس شد. این زمان را می‌توان آغاز صنعت داروسازی مدرن به حساب آورد.

بیشتر بخوانید: تحلیل بنیادی در بورس

صنعت داروسازی در ایران

شکل‌گیری صنعت داروسازی مدرن ایران، به دهه 20 شمسی باز می‌گردد. دکتر غلامعلی عبیدی فردی بود که اولین کارخانه داروسازی را در کشور با نام لابراتوار داروسازی دکتر عبیدی (دعبید) تاسیس کرد. پس از آن به ترتیب شرکت‌های داروسازی ابوریحان (دابور)، کیمیدارو (دکیمی) و اسوه (داسوه) تاسیس شدند. در این زمان صنعت داروسازی ایران به شکل جدی‌تری مورد توجه واقع شد.

در ابتدا تعدادی از این شرکت‌ها به عنوان نماینده شرکت‌های داروسازی خارجی به فعالیت پرداختند و کم‌کم تولید داروهای ایرانی آغاز شد و نمونه‌های داخلی جایگزین داروهای خارجی شدند. این روند تا سال‌ها ادامه داشت، در دهه 60 و دوران جنگ تحمیلی، شرکت‌های دارویی با وجود تمام فشارها به فعالیت خود ادامه دادند. در دهه 70 شمسی و دوران سازندگی، توجه ویژه‌ای به صنعت داروسازی ایران شد و این صنعت در دهه 80 شمسی توانست وارد بازار بورس شود.

تاثیر خصوصی‌سازی بر صنعت داروسازی

در دهه 80 و با شروع طرح خصوصی‌سازی، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دارویی شکل جدیدی به خود گرفت. در واقع تاثیر خصوصی‌سازی بر صنعت داروسازی با تاسیس هلدینگ‌های دارویی و پیوستن شرکت‌های دارویی به بورس، نمود پیدا کرد. در فروردین 1380 بیش از 10 شرکت دارویی با نمادهایی چون «درازک»، «دکوثر»، «دجابر»، «دامین»، «دالبر»، «والبر»، «دعبید»، «دپارس»، «وپخش» و... پذیرش بورسی گرفتند.

در سال 1382 شرکت سرمایه‌گذاری دارویی تامین (تیپیکو)، در سال 1383 شرکت سرمایه‌گذاری شفادارو و در سال 1389 دو هلدینگ دارویی برکت و بهفار فعالیت خود را آغاز کردند. این هلدینگ‌های دارویی با تجمیع سرمایه و هدایت آن به سمت زیرمجموعه مد نظر، باعث رفع نیازهای مالی شرکت‌های دارویی می‌شوند.

از طرفی عرضه سهام شرکت‌های دارویی در بورس، باعث ورود سرمایه مردم به صنعت داروسازی شد. این روند از طرفی رونق بیشتر صنعت داروسازی را در پی داشت و از طرف دیگر مسیر جدیدی را برای سرمایه‌گذاری افراد فراهم کرد.

صنعت داروسازی در بورس

معاملات سهام مربوط به صنعت داروسازی در بورس، برای نخستین بار در خرداد 1384 انجام شد. این رویداد که هم‌زمان با انتخابات سال 1384 بود، بسیار تحت تاثیر وقایع سیاسی قرار گرفت و برای بیش از یک سال در رکود به سر برد. ابتدا نگاهی بر سهام گروه دارویی از زمان اولین عرضه تا پایان سال 1385 در بازار بورس داشته باشیم. سپس به سراغ رخدادهای تاثیرگذار بر این روند می‌رویم.

اولین پیک صنعت داروسازی

اولین پیک صنعت داروسازی ایران در نیمه دوم دهه 80 شمسی و پس از یک رکود طولانی اتفاق افتاد. برای بررسی این موضوع لازم است کمی به عقب باز گردیم. در دوران جنگ تحمیلی تمرکز ایران بر تولید داروهای داخلی بود که با توجه به شرایط آن زمان، کاملا قابل درک است. معاونت غذا و دارو (که امروز آن را با نام سازمان غذا و دارو می‌شناسیم) کنترل تمام موارد از جمله کیفیت، اجازه تولید و قیمت را بر عهده داشت. شرکت‌ها نمی‌توانستند نام برند را بر تولیدات خود درج کنند، همچنین از آن جایی که میزان و نوع تولید دارو از طرف دولت تعیین می‌شد، رقابتی بین شرکت‌ها وجود نداشت و به عبارتی بازار دارو 100 درصد تحت کنترل دولت بود.

در دهه 80 این سخت‌گیری‌ها به تدریج کم و شرکت‌های دارویی وارد مسیری تازه‌ شدند اما از آن جایی که یارانه دولتی مشمول دارو‌ها می‌شد، همچنان رقابتی برای سهام شرکت‌های بورسی گروه دارو وجود نداشت. در سال 1385 با روی کار آمدن دولت نهم، صحبت‌هایی در رابطه با حذف یارانه‌ها از دارو، آب، برق و... مطرح شد. حذف یارانه از داروها به معنای بالا رفتن قیمت دارو بود و همین موضوع، اولین پیک صنعت داروسازی را رقم زد. در تصویر زیر روند صعودی سهام گروه دارویی را در حد فاصل سال 1385 تا 1387 مشاهده می‌کنید.

تاثیر تحریم‌ها بر صنعت داروسازی

تحریم‌ها در ایران، از زمان مقاومت کشور در برنامه هسته‌ای آغاز شد و تاثیر آن به مرور در صنایع مختلف نمود پیدا کرد. تاثیر تحریم‌ها بر صنعت داروسازی را نیز می‌توان از دو جنبه بررسی کرد:

• عدم ادامه همکاری داروسازهای خارجی با ایران، مثلا تولید هورمون رشد در داروسازی ثامن مشهد که به دلیل خودداری شرکت استرالیایی از تحویل مواد اولیه، در زمان تحریم‌ها متوقف شد.
• وضعیت سهام این صنعت که البته موضوع سهام گروه دارویی در بورس بسیار متفاوت از بازار فیزیکی است.

همان طور که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، سهام گروه دارویی از اوایل 1387 تا اواخر 1388 در رکود به سر می‌برد و از نیمه 1388 با وجود تحریم‌ها، توانست مجددا وارد روند صعودی شود اما در این زمان چه اتفاقاتی رخ داد؟ نخستین اتفاق خبر ورود دو هلدینگ دارویی جدید (برکت و بهفار) به این صنعت بود. همان طور که می‌دانید ورود هلدینگ به یک صنعت، به معنای ورود سرمایه به آن است، پس هلدینگ‌های دارویی هم می‌توانستند موجب افزایش قیمت سهام گروه مواد دارویی شوند. البته تاثیر اصلی مربوط به قیمت دلار بود. افزایش نرخ ارز در سال 1388 بیشترین تاثیر را بر سهام دارویی گذاشت. در ادامه این موضوع را به صورت کامل بررسی خواهیم کرد.

تاثیر قیمت ارز بر صنعت داروسازی

برای درک تاثیر قیمت ارز بر صنعت داروسازی، بهتر است ابتدا نگاهی بر روند حرکت سهام آن در زمان افزایش قیمت ارز داشته باشیم.

تا سال 1388 سوبسیت دولت از بیشتر داروها حذف شد. واردات دارو با نرخ آزاد افزایش یافت و در کنار آن روند صعودی نرخ ارز آغاز شد. همچنان که قیمت دلار بالا می‌رفت، دارو با قیمت بیشتری در بازار عرضه می‌شد. از طرفی تولیدکنندگان داخلی ادعا می‌کردند که بخش زیادی از موارد اولیه را نمی‌توانند با ارز دولتی وارد کنند و قیمت دارو را افزایش می‌دادند، از طرف دیگر متاسفانه برخی افراد به احتکار دارو می‌پرداختند و در نهایت نیاز مردم به داروهای خارجی برای بیماری‌های خاص به این روند صعودی دامن می‌زد.

همان طور که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید تا سال 1392 هیچ رکودی در بازار سهام گروه دارویی رخ نداد. البته فراز و نشیب کمی در آن مشاهده می‌شود که اصلا قابل توجه نیست و می‌توان آن را جزو روال عادی «اصلاح بازار» در نظر گرفت.

ارز چندنرخی

موضوع دیگری که در رابطه تاثیر قیمت ارز بر صنعت داروسازی مطرح می‌شود، ارز چند نرخی است. سیاست‌گذاری وزارت بهداشت در رابطه با میزان و قیمت واردات «دارو» یا «مواد اولیه ساخت دارو» بسیار چالش برانگیز است! از طرفی ارز دولتی به این بخش اختصاص داده می‌شود و از طرف دیگر، مبلغ آن کافی نیست و در نهایت واردات تا حدودی با ارز آزاد صورت می‌گیرد و ورود ارز چندنرخی به صنعت دارو، موجب فساد و رانت در آن می‌شود. در همین راستا پیشنهاد استفاده از ارز تک‌نرخی و برابر با قیمت حقیقی دارو مطرح شده است. به این صورت که مابه‌التفاوت ماده اولیه و داروهای ساخته‌شده، در انتها از طرف بیمه‌گران پرداخت شود اما متاسفانه این پیشنهاد چندان مورد پسند بیمه‌گران واقع نشد.

شرکت‌های داخلی تولید دارو مدعی شده‌اند که ارز 4200 تومانی تنها مشمول واردات برای «ماده موثره دارو» می‌شود و مابقی واردات (مثلا موادی که در حال حاضر واردات آن‌ها منطقی‌تر از تولید است) با ارز آزاد صورت می‌گیرد اما در نهایت قیمت دارو بر مبنای ارز 4200 تومانی تعیین می‌شود و ادامه این روند موجب سقوط سهام شرکت‌های دارویی و حتی ورشکستکی شرکت‌های کوچکتر خواهد شد. البته برخی کارشناسان این ادعا را رد کرده‌اند و آن را تنها در رابطه با موارد خاص صحیح می‌دانند. بنابراین اگرچه گفته‌ها در این ‌باره بسیار ضد و نقیض است، اما همه مدعیان درباره زیان‌بار بودن ارز چند نرخی برای صنعت داروسازی توافق دارند.

صادرات دارو

صادرات دارو یکی از مهم‌ترین موضوعات این صنعت است که تا حد زیادی می‌تواند مشکلات ارزی صنعت داروسازی را پوشش دهد. گفته می‌شود که ایران به حدود 50 کشور دارو، مواد موثره و... صادر می‌کند اما همچنان کشورهای عراق، افغانستان، گرجستان، ازبکستان، سوریه و یمن مشتریان ثابت و مستقیم ایران هستند. در رابطه با صادرات دارو چالش‌هایی برای شرکت‌های داروسازی وجود دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

• مافیای دارو در ایران، شرکت‌های دارویی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر قرار باشد در ایران داروهایی با کیفیت و در حجم بالا تولید شود و صادرات آن به کشورهای پیشرفته صورت بگیرد، وارد کردن همان دارو به ایران معنایی ندارد! در این حالت مافیای دارو که سود خود را از واردات و فروش داروی خارجی کسب می‌کند،‌ متضرر خواهد شد. پس این مافیا تمام تلاش خود را برای جلوگیری از گسترش صادرات دارو می‌کند.
• این که همه کشورها تمام مواد اولیه را داشته باشند، موضوعی بعید است! پس برای تولید دارو لازم است برخی موارد موثره وارد شوند و تحریم‌ها مانعی جدی بر سر واردات موارد اولیه به حساب می‌آیند. اگر چه واردات این مواد تا حدودی صورت می‌گیرد اما برای تولید انبوه، مواد اولیه باید در حجم قابل توجهی وارد شوند و این موضوع وابستگی شدیدی به رفع تحریم‌ها دارد.
• تحریم‌ها بر دستگاه‌ها و تجهیزات هم تاثیر زیادی دارند. شرکت‌های داروسازی نمی‌توانند با دستگاه قدیمی یا حتی با دستگاه‌های جدیدی که تامین قطعات آن‌ها دشوار است، دست به تولید انبوه بزنند! حل این مشکل وابسته به تصمیمات دولت‌ها و ارتباطات بین‌المللی است.
• مسئله بعدی در رابطه با صادرات دارو، قوانین وزارت بهداشت است. سیاست‌گذاران صادرات دارو، «سازمان غذا و دارو» و «سازمان توسعه تجارت» نیستند و این موضوع به صورت مستقیم به تصمیمات وزارت بهداشت وابسته است. وزارت بهداشت نگرانی‌های جدی در رابطه با توجه به بازار خارجی و عدم تمرکز بر بازار داخلی دارد اما تولیدکنندگان مدعی هستند که این نگرانی بی‌مورد است و شرکت‌های داخلی همواره نیاز کشور را تامین کرده‌اند. از طرف دیگر کمبود داروهایی چون انسولین همواره در بازار داخلی مشاهده می‌شود که بر نگرانی‌های وزارت بهداشت صحه می‌گذارد.

تاثیر برجام بر صنعت داروسازی

یکی از صنایعی که پس از برجام بسیار مورد توجه قرار گرفت، داروسازی بود. چرا که با توجه به تغییرات نرخ دلار از 1000 تومان در سال 1388 تا 3600 تومان در سال 1394، قیمت دارو مدام افزایش می‌یافت. در این زمان اوضاع بازار فیزیکی دارو چندان جالب نبود و سهام گروه دارویی دارای ثباتی نسبی بود. در واقع فراز و فرود ضعیفی در آن مشاهده می‌شد اما تغییرات فاحش نبود. 

در دی ماه سال 1394 و پس از اجرایی شدن برجام، سهام گروه دارویی دومین پیک خود را تجربه کرد. همان طور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید این سهام تا پایان سال 1396 همچنان در وضعیت خوبی به سر می‌برد، اما با انتشار خبرهای مربوط به تغییر ریاست جمهوی آمریکا، کاندید شدن ترامپ، انتخاب وی و خروج این کشور از برجام، سهام دارویی برای بار دیگر مسیر نزولی را در پیش گرفت.

خروج آمریکا از برجام

پس از رخ دادن برجام، شرکت‌های دارویی در رابطه با به روزرسانی تجهیزات و واردات دستگاه‌های جدید و انجام امور تحقیقاتی در مسیر خوبی قرار گرفتند اما متاسفانه با خروج آمریکا از برجام، این روند متزلزل شد. اگرچه با توجه به جدید بودن دستگاه‌ها و تجهیزات، روند تحقیقاتی همچنان ادامه دارد اما ورود قطعات دستگاه‌ها و مواد اولیه مورد نیاز، چالش جدیدی برای داروسازان رقم زد.

خروج آمریکا از برجام به معنای تحریم مجدد ایران و مختل شدن روابط با کشورهای دیگر بود. حال محققان برای تولید دارو باید از طریق چند کشور محدود اقدام می‌کردند. مثلا تاکنون از ماده اولیه آلمانی برای تحقیق خاصی استفاده می‌شد، اکنون باید از نمونه چینی آن استفاده شود. بنابراین نتیجه ممکن است متفاوت باشد و لازم است آزمایش‌ها از ابتدا روی ماده اولیه انجام شود. پس خروج آمریکا از برجام، علاوه بر مسائل مالی، صنعت داروسازی را از نظر زمانی هم به عقب بازگرداند و حتی روند تحقیقاتی آزمایشگاه‌های کوچکتر متوقف شد.

وضعیت سهام گروه دارویی زمان خروج آمریکا از برجام بسیار جالب است. ترامپ در اردیبهشت 1397 خبر خروج این کشور از برجام را اعلام کرد. این خبر همچنان که باعث افزایش نرخ ارز، طلا و سکه می‌شد، تاثیر قابل توجهی هم بر بازار بورس داشت. طبق آن چه در تصویر زیر مشاهده می‌کنید، در اولین تاریخ (اریبهشت 1397) سهام گروه دارویی همچنان در روال ثابت و رکود ناشی از تاثیر تغییر ریاست جمهوری آمریکا به سر می‌برد اما چندی پس از اعلام خبر خروج آمریکا از برجام (در نیمه 1397)، سهام گروه دارویی وارد روند صعودی شد. این روند نه تنها معکوس نشد، بلکه افت و خیز چندانی هم در آن رخ نداد و طبق آخرین تاریخ (یعنی نیمه 1398) به اوج خود رسید! برای بررسی دلیل موضوع، یابد به سراغ رخدادهای داخلی و پیوستن مردم به بورس برویم.

تاثیر پیوستن مردم به بورس بر صنعت دارو

پس از خروج آمریکا از برجام و به وجود آمدن مشکلات ارزی و واردات، پیش‌بینی می‌شد شرکت‌های دارویی دچار رکود و افت ارزش سهام شوند اما دعوت دولت برای پیوستن مردم به بورس اوضاع را تغییر داد. از نیمه دوم سال 1397 تبلیغات بورسی آغاز شد و از ابتدای 1398 دولت به صورت رسمی مردم را برای پیوسن به بورس دعوت کرد. در این زمان حجم قابل توجهی از کدهای بورسی صادر شد، درخواست برای خرید سهام مختلف افزایش یافت و از آن جایی که بازار بورس، بازاری مبتنی بر عرضه و تقاضا است، افزایش درخواست به معنای افزایش قیمت سهام و رونق بازار خواهد بود؛ بنابراین در سال 1398 افزایش تقاضا منجر به رشد بسیاری از سهم‌ها شد.

همان طور که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، روند صعودی سهام دارویی که ناشی از پیوستن مردم به بورس بود، تقریبا تا نیمه 1399 ادامه داشت و کارشناسان بورسی در آن زمان، قیمت‌ها را کاملا غیر واقعی می‌دانستند. در اواخر تابستان 1399 با اصلاح بازار، قیمت سهام دارویی تعدیل شد و طبق تصویر کمی افت کرد. اما این افت در مقایسه با رشدی که طی یک سال قبل رخ داده بود، ناچیز به حساب می‌آید. به عبارت دیگر سهامداران گروه دارویی همچنان در سود به سر می‌بردند. پس از تعدیل قیمت‌ها در میانه 1399، رخدادهای جدید یعنی برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برکناری ترامپ و خبر بازگشت آمریکا به برجام، بر صنعت داروسازی و مسیر سهام آن تاثیر گذاشت.

تاثیر بازگشت آمریکا به برجام بر صنعت داروسازی

حتما می‌توانید حدس بزنید تاثیر بازگشت آمریکا به برجام بر صنعت داروسازی تا چه اندازه چشم‌گیر است. داروسازی صنعتی نیست که بتوان تنها با دیدگاه اقتصادی به آن نگریست. تحریم‌ها و مشکلات ارزی و عدم تامین دارو، تاثیر مستقیمی بر سلامت مردم دارد و اخبار مثبت در این زمینه (چه داخلی و چه خارجی) از اهمیت بالایی برخوردار است.

همان طور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید، هم‌زمان با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا (آبان 1399) بورس ایران دچار افت شدیدی شد. پس از برکناری ترامپ و انتخاب بایدن، روند حالت معکوس به خود گرفت و تا دی ماه (زمان آغاز ریاست جمهوری بایدن) این روند به اوج خود رسید. در اواخر سال اخبار مربوط به بازگشت آمریکا به برجام منتشر شد. در ابتدای 1400 اخبار انتخابات ریاست جمهوری ایران و البته رکود مسکن در سه ماه ابتدایی سال، بازار بورس را تحت تاثیر قرار داد و در این زمان نوسان و روند نزولی در بازار به چشم می‌خورد. در نهایت پس از آغاز دولت سیزدهم، اوضاع بازار کمی بهبود پیدا کرد و امید است تصمیمات و سیاست‌گذاری‌های این دولت بتواند تاثیر مثبتی بر صنایع مختلف از جمله صنعت داروسازی داشته باشد.

تاثیر بازگشت آمریکا به برجام بر صنعت داروسازی

نمادهای بورسی صنعت داروسازی همگی در گروه «مواد و محصولات دارويی» و در دو زیر گروه « تولید داروهای شیمیایی و گیاهی» و «تولید سایر محصولات دارویی» قرار می‌گیرند. در ادامه این نمادها را مشاهده می‌کنید.

سخن آخر

در این مقاله به تحلیل صنعت داروسازی در بورس پرداختیم. با هر دیدگاهی که به صنعت داروسازی بنگریم، به اهمیت انجام تحقیقات در آن پی می‌بریم. با دیدگاه اقتصادی هر تحقیقی که نتیجه آن بتواند هزینه تحقیقات را پوشش دهد و سودی حاصل کند، مثبت تلقی می‌شود. حال این سود می‌تواند ناشی از صادرات، عدم نیاز به واردات یا ... باشد. با دیدگاه علمی، تحقیقات عامل اصلی پیشرفت است که متاسفانه در حال حاضر در خیلی از صنایع، حلقه گم شده به حساب می‌آید. با دیدگاه سیاسی، نتیجه تحقیقات، پیشرفت، خودکفایی و عدم نیاز به کشورهای دیگر است. پس هر چقدر وابستگی ما به دیگر کشورها کمتر شود، نگرانی‌های سیاسی نیز کمتر خواهد شد. در نهایت از دیدگاه انسانی، هر عملی که موجب نجات انسان‌ها شود، شریف و لایق گسترش است و این موضوع در رابطه با تحقیقات صنعت داروسازی به خوبی صدق می‌کند. امید است که حمایت‌های دولت بتواند مسیر تحقیق و پیشرفت را برای صنعت داروسازی هموار سازد.