نسبت PEG (قیمت به درآمد به نرخ رشد) در بورس چیست؟

نسبت PEG یا همان نسبت P/E به نرخ رشد سود، معیاری است که برای ارزیابی ارزش سهام با در نظر گرفتن نرخ رشد سود شرکت به کار می‌رود. این نسبت از تقسیم نسبت قیمت به درآمد (P/E) بر نرخ رشد سالانه سود شرکت به دست می‌آید. نسبت PEG کمک می‌کند تا بفهمیم که یک سهم با توجه به رشد سود خود، تا چه حد ارزنده است. به‌طور کلی اگر PEG نزدیک به ۱ باشد، نشان می‌دهد قیمت سهم با نرخ رشد آن متناسب است؛ PEG کمتر از ۱ ممکن است به معنای ارزنده بودن سهم و PEG بیشتر از ۱ نشانه گران بودن آن باشد. این معیار در مقایسه با  P/E، دید کامل‌تری از وضعیت بنیادی شرکت ارائه می‌دهد.

نکات کلیدی:

اهمیت نسبت قیمت به درآمد به نرخ رشد یا همان PEG

نسبت PEG، نسبت قیمت به درآمد (P/E) یک شرکت را با نرخ رشد مورد انتظار آن مقایسه می‌کند. این نسبت نشان می‌دهد که سرمایه‌گذار برای هر واحد رشد درآمد شرکت، چه مبلغی پرداخت می‌کند. اگر P/E شرکتی بالا باشد اما رشد آن سریع باشد، ممکن است همچنان سهام شرکت برای سرمایه‌گذاری ارزشمند باشد. برعکس، P/E بالا همراه با رشد کم می‌تواند نشانه بالاتر از ارزش ذاتی بودن قیمت هر سهم باشد. بنابراین PEG ابزاری است برای تشخیص اینکه قیمت فعلی سهم با پتانسیل رشد آن هماهنگ است یا سرمایه‌گذار هزینه‌ای بیش از حد برای آن پرداخت می‌کند. در واقع PEG نسخه کامل‌تری از نسبت P/E است و در تحلیل بنیادی شرکت‌ها برای افرادی که با دیدگاه بلندمدت سرمایه‌گذاری می‌کنند، معیار مناسبی محسوب می‌شود.

مزایای استفاده از نسبت PEG

این نسبت مزایای متعددی دارد اما مزیت مهم PEG این است که فقط به سود فعلی شرکت توجه نمی‌کند و نرخ رشد آینده آن را هم در نظر می‌گیرد. به همین دلیل، می‌تواند تصویری دقیق‌تر از ارزندگی سهام ارائه دهد. یکی دیگر از مزایای نسبت PEG این است که امکان مقایسه بهتر بین شرکت‌ها را فراهم می‌کند. برای مثال اگر دو شرکت P/E برابری داشته باشند اما یکی از آن‌ها نرخ رشد بالاتری داشته باشد، نسبت PEG آن کمتر خواهد بود و نشان می‌دهد که ممکن است گزینه بهتری برای سرمایه‌گذاری باشد. به طور کلی، PEG پایین‌تر (مثلا کمتر از ۱) معمولا به این معناست که سهم نسبت به رشد سود خود، قیمت مناسبی دارد.

معایب استفاده از نسبت PEG

به طور کلی استفاده از نسبت‌های مالی برای ارزیابی وضعیت شرکت‌ها مزیت‌های زیادی دارد و نسبت PEG هم از این مسئله مستثنی نیست اما پیچیدگی‌های محاسبه نرخ رشد و وابستگی به آن اولین محدودیت استفاده از این نسبت به حساب می‌آید. اگر در محاسبه نرخ رشد کمی خطا داشته باشیم، استفاده از این نسبت در فرآیند سرمایه‌گذاری، گمراه کننده خواهد بود.

یکی دیگر از معایب نسبت PEG غیر قابل استفاده بودن برای شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. همچنین نسبت PEG برای شرکت‌هایی که رشد سود مشخص یا پایداری ندارند چندان مناسب نیست. برای مثال، شرکت‌های با سود نوسانی یا شرکت‌هایی که هنوز به سوددهی نرسیده‌اند، نمی‌توانند نسبت PEG معناداری داشته باشند. علاوه بر این، این نسبت معمولا عوامل کیفی مانند ریسک‌های صنعت یا تغییرات اقتصادی را در نظر نمی‌گیرد.

نحوه محاسبه نسبت PEG

خوشبختانه نحوه محاسبه ریاضی نسبت PEG بسیار ساده است. برای به دست آوردن این نسبت می‌توانید با تقسیم نسبت P/E شرکت بر نرخ رشد مورد انتظار آن، به سادگی نتیجه عددی را به دست آورید. فرمول محاسبه نسبت PEG را در تصویر زیر مشاهده می‌کنید. در این فرمول نسبت P/E را می‌توانیم از تابلوی معاملات سهم داشته باشیم. همچنین نرخ رشد در فرمول PEG معمولا میانگین نرخ رشد سود هر سهم (EPS) در سال‌های آینده است. برای محاسبه میانگین رشد سود سال‌های آینده برخی افراد از میانگین رشد چند سال اخیر استفاده می‌کنند و برخی افراد با تحلیل وضعیت بنیادی، سعی می‌کنند سود هر سهم را برای سال‌های آینده تخمین بزنند و میانگین تغییرات آن را در مخرج کسر قرار دهند.

خوشبختانه نحوه محاسبه ریاضی نسبت PEG بسیار ساده است. برای به دست آوردن این نسبت می‌توانید با تقسیم نسبت P/E شرکت بر نرخ رشد مورد انتظار آن، به سادگی نتیجه عددی را به دست آورید.

برای مثال شرکتی را در نظر بگیرید. اگر عدد P/E این شرکت ۳۰ و نرخ رشد مورد انتظار در آینده ۱۰ درصد باشد، نسبت PEG برای این شرکت ۳ است که از طریق تقسیم P/E بر نرخ رشد مورد انتظار به دست می‌آید. البته این سادگی را به معنی پیش پا افتاده بودن در نظر نگیرید. نسبت PEG با وجود محاسبات ساده، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. برای محاسبه این نسبت، یک سرمایه‌گذار به سه آیتم قیمت سهم، سود هر سهم و نرخ رشد مورد انتظار نیاز دارد. پیچیدگی‌های نسبت PEG به تخمین زدن سود هر سهم و رشد آن مربوط می‌شود.

نسبت PEG چه عددی باشد بهتر است؟  

با وجود این که عدد حاصل از نسبت PEG  می‌تواند برای شرکت‌های مختلف با توجه به شرایط آن‌ها متفاوت باشد اما می‌توان قاعده‌ای برای تعیین عدد خوب برای این نسبت تعریف کرد. نسبت قیمت به درآمد به نرخ رشد که برابر با عدد ۱ یا پایین‌تر از این عدد باشد، نشان می‌دهد که سهم مورد نظر قیمت مناسبی برای خرید دارد و کمتر از ارزش واقعی خود ارزش‌گذاری شده است. نسبت PEG بالاتر از ۱ نشان از قیمت بالای سهم و به عبارتی ارزش‌گذاری بیش از ارزش واقعی است. بنابراین اگر به عنوان یک سرمایه‌گذار به دنبال خرید سهام شرکتی هستید که در آینده رشد قیمتی را تجربه کند، باید به دنبال سهامی باشید که PEG کمی دارند. البته این اعداد یک قاعده کلی است و بسته به شرایط اقتصادی و وضعیت بازار و خصوصیات هر صنعت، این اعداد می‌تواند متفاوت باشد.

توجه داشته باشید که نباید معاملات خود را تنها به نتایج این تحلیل وابسته کنید. شیوه درست برای معامله‌گری استفاده از چندین معیار در کنار یکدیگر برای به دست آوردن بهترین نتیجه است. علاوه بر این باید دقت داشته باشید که فقط به این دلیل که عدد به دست آمده از نسبت PEG  شرکت کمتر یا بیشتر از عدد ۱ است، نمی‌توان نسبت به خوب یا بد بودن سرمایه‌گذاری تغییر عقیده داد. نسبت PEG برای مقایسه رشد شرکت‌هایی که وضعیت مشابه با یکدیگر دارند، می‌تواند مفید باشد. با این حال، تخمین‌های مورد استفاده در PEG و مسئله قطعی نبودن عملکرد شرکت در آینده، لزوم استفاده از نسبت PEG را در کنار دیگر عوامل بیش از پیش یادآوری می‌کند.

نسبت PEG منفی نشان دهنده چیست؟

نسبت PEG منفی می‌تواند بیانگر دو حالت باشد. حالت اول یعنی اینکه میانگین نرخ رشد شرکت منفی بوده است و سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در این شرکت باید بررسی بیشتری داشته باشند. حالت دوم اما به زیان‌ده بودن شرکت مربوط می‌شود که این مورد اصلا اتفاق خوبی نیست اما در صورتی که یک شرکت مثلا برای ۵ سال متوالی، زیان‌ده بوده اما مسیر این زیان در حال کمرنگ شدن و رسیدن به سود باشد، سرمایه‌گذاران می‌توانند با پذیرش ریسک‌های آن شرکت درصد کمی از دارایی خود را در آن سرمایه‌گذاری کنند.

تفاوت نسبت PEG با نسبت P/E چیست؟

تا این جای مطلب به این نتیجه رسیدیم که چرا این نسبت اهمیت ویژه‌ای برای تحلیلگران دارد. همان‌طور که پیش از این اشاره کردیم، برخی از تحلیلگران نسبت PEG را به نسبت  P/E ترجیح می‌دهند. چرا که می‌تواند تصویر کامل‌تر و روشن‌تری از این که قیمت فعلی سهام ارزش بیشتر یا کمتری نسبت به ارزش واقعی خود دارد، ارائه دهد. بنابراین می‌توان گفت که نتایج نسبت قیمت به درآمد به نرخ رشد در مقایسه با نسبت P/E اهمیت بیشتری در تحلیل دارد اما با وجود اهمیت بیشتر این نسبت، استفاده از آن در میان تحلیلگران کمتر دیده می‌شود. این موضوع می‌تواند به دلیل شناخت کمتر سرمایه‌گذاران نسبت و همچنین پیچیدگی‌های مربوط محاسبه آن باشد.

به این ترتیب با وجود شباهت میان نسبت PEG با نسبت P/E نمی‌توان از تفاوت‌های آن‌ها چشم‌پوشی کرد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین تفاوت این دو نسبت استفاده از رشد پیش‌بینی‌شده در آینده، برای محاسبه نسبت PEG است که باعث می‌شود این نسبت تصویر کامل و واضح‌تری از ارزش ذاتی سهام ایجاد کند. 

نسبت PEG در تحلیل شرکت‌های کدام صنایع کاربرد بیشتری دارد؟

در صنایع با رشد بالا، نسبت PEG معیار واقع‌بینانه‌تری نسبت به P/E برای ارزش‌گذاری شرکت‌ها است زیرا هم قیمت فعلی سهم و هم نرخ رشد پیش‌بینی شده سود را در نظر می‌گیرد. برای مثال فرض کنید دو شرکت داریم. شرکت الف که P/E آن 40 است و نرخ رشد EPS پیش‌بینی شده 40٪، و شرکت ب که P/E آن 20 ولی نرخ رشد EPS آن تنها 5٪ است. اگر فقط به P/E نگاه کنیم، شرکت الف جذاب به نظر نمی‌رسد اما با محاسبه PEG متوجه می‌شویم که PEG شرکت الف برابر 1 و PEG شرکت ب برابر 4 است. این نشان می‌دهد که با در نظر گرفتن نرخ رشد، شرکت الف ارزش سرمایه‌گذاری بیشتری دارد.

آیا نسبت قیمت به درآمد به نرخ رشد برای همه شرکت‌ها قابل استفاده است؟

نسبت PEG برای تحلیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مناسب نیست زیرا سود این شرکت‌ها وابسته به وضعیت بازار است. البته اگر یک پله عقب‌تر برویم، اصولا نسبت P/E ابزار مناسبی برای ارزش‌گذاری شرکت‌های سرمایه‌گذاری و صندوق‌های سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود و در این زمینه تقریبا کاربردی ندارد. بر همین اساس برای تحلیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری باید از نسبت قیمت به ارزش خالص دارایی یا همان P/NAV استفاده کنیم. در یک نگاه کلی، این نسبت برای شرکت‌هایی که تولید و فروش در آن‌ها نقش اصلی را ایفا می‌کند، مناسب است.

سخن آخر

نسبت PEG یا نسبت قیمت به درآمد به نرخ رشد، معیاری است که به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا ارزش سهام را ارزیابی کنند. برای محاسبه ارزش سهام، نسبت P/E هم وجود دارد که یکی از شناخته‌شده‌ترین نسبت‌های مورد استفاده تحلیلگران برای تعیین ارزش واقعی سهام است. با این وجود این نسبت شامل رشد درآمدهای آتی نشده و از این نظر محدودیت‌هایی دارد. بنابراین نسبت PEG با پیش‌بینی نرخ رشد آتی سود سهام و استفاده از نرخ رشد تاریخی آن، روشی کامل‌تر برای ارزش‌گذاری سهام است که تصویر واضح‌تری از ارزش سهام به تحلیلگر ارائه می‌کند.