صندوق پالایشی یکم (دارا دوم)

مدتی پس از عرضه سهام صندوق دارا یکم، صحبت از دومین صندوق سرمایه‌گذاری دولتی با نام  صندوق پالایشی یکم (دارا دوم)  به میان آمد و با توجه به اعلام دولت از محتوای سهام این صندوق که تشکیل شده از نمادهای پالایشی است، برای مدتی کوتاه سهام نفت و پالایشی رونق خوبی در بازار بورس یافتند.

طبق صحبت‌های اولیه قرار بود که سهام آن در اواخر تیر ماه 1399 عرضه شود؛ اما پس از مدتی جدال ناشران سهام با دولت آغاز شد و خبرهای متعددی در رابطه با عدم عرضه این سهام دولتی نیز پخش شد. موج خبرها تاثیر خود را برای بار دوم روی سهام شرکت های نفتی و پالایشی در بازار بورس گذاشت، ولی اینبار تاثیر منفی بود.
طی حدودا دو ماه که خبرهای صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) مکررا پخش و تکذیب یا تایید می‌شد، بازار بورس نوسان بالایی را بر روی نمادهای مربوط به این صندوق تجربه کرد تا سرانجام خبر عرضه صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) در 21 مرداد 1399 به صورت رسمی اعلام شد.

اما صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) چیست؟ از چه سهامی تشکیل شده است؟ به چه صورت عرضه می‌شود و آیا برای تهیه آن نیاز به کد بورسی داریم؟ حداقل و حداکثر مبلغ مورد نیاز برای تهیه این سهام چقدر است؟ چه کسانی می‌توانند آن را تهیه کنند؟ و در آخر چطور می‌توانیم آن را بفروشیم؟

برای خرید کلیک کنید‌

در ادامه به توضیح کامل صندوق دارا دوم و پاسخ به سوالات بالا می‌پردازیم.

نکات کلیدی:

صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) چیست؟

صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) از نوع «صندوق‌های سرمایه‌گذاری ETF دولتی» است. ETF مخفف عبارت " EXCHANGE TRADED FUND" است که به معنای قابل معامله بودن دارایی‌های صندوق است. ساختار این صندوق مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک است و در مجموع سرمایه‌گذاری در صندوق‌های مشترک، مناسب کسانی است که دانش بورسی چندانی ندارند و البته از قابلیت ریسک‌پذیری کمتری برخوردار هستند.
اما مزیت صندوق‌های ETF نسبت به صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، قابلیت نقدشوندگی بالاتر آن‌ها است. در واقع دارایی این صندوق‌ها مانند دیگر سهم‌ها در ساعات بازار بورس قابل معامله هستند.

نحوه خرید صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) از آگاه

پذيره‌نويسی واحدهای صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) از امروز 5 شهریور آغاز شده و به مدت 15روز در بازه زمانی 12:30 الی 14 ادامه خواهد داشت. امکان ویرایش و حذف سفارش، تنها در روزی که خرید انجام می‌شود فراهم است و پس از آن تا حداقل به مدت 1ماه امکان فروش واحدهای صندوق فراهم نخواهد بود.
مبلغ هر سهم 10.000 تومان است و سقف خرید صندوق‌های دارا یکم و دوم می‌تواند در مجموع 5 ملیون تومان یا 500 واحد باشد. به عبارتی اگر در صندوق مالی دارا یکم، مبلغ 2 ملیون تومان خرید انجام داده باشید، سقف خرید صندوق سرمایه‌گذاری پالایشی یکم (دارا دوم) برای شما 3 ملیون تومان خواهد بود؛ و اگر صندوق مالی دارا یکم را تهیه نکرده باشید، می‌توانید تمام مبلغ 5 ملیون تومان را سهام پالایشی یکم (دارا دوم) خریداری کنید.
دقت کنید اگر مجموع مبلغ خرید شما برای صندوق‌های یکم و دوم بیش از 5 ملیون تومان باشد، تا سقف این رقم خرید انجام شده و مابقی وجه تا زمان تخصیص واحدهای صندوق مسدود باقی خواهد ماند و پس از آن به حساب شخص مسترد می‌شود.
واحدهای این صندوق، شامل 15 درصد از سهام شرکت‌های: پالایش نفت اصفهان (شپنا)، پالایش نفت بندرعباس (شبندر)، پالایش نفت تبریز (شبریز)، پالایش نفت تهران (شتران) است و پس از اتمام دوره پذیره نویسی، تخصیص آن آغاز خواهد شد؛ و در صورتی‌که درخواست‌های خرید بیش از ارزش سهام‌ منتشر شده باشد، واحدهای صندوق به روش تسهيم به نسبت به متقاضيان اختصاص مي‌يابد.
برای خرید از طریق آگاه، وارد آساتریدر به آدرس online.agah.com شوید، سپس نام صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) را جست‌وجو کنید. با کلیک روی نام صندوق، می‌توانید خرید خود را انجام دهید. توجه داشته باشید که پس از خرید صندوق پالایشی یکم (دارا دوم)، شما سهام خود را در سبد دارایی‌تان مشاهده نخواهید کرد و پس از اتمام دوره پذیره‌نویسی و تخصیص واحدها، سهام این صندوق به دارایی‌های شما اضافه خواهد شد.

صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) از چه سهامی تشکیل شده است؟

همانطور که در ابتدای مقاله ذکر شد، سهام صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) مربوط به صنعت نفت و پالایشی است و به طور دقیق نمادهای شبریز، شپنا، شتران و شبندر دارایی صندوق مذکور را تشکیل می‌‎دهند.
طبق اعلام قبلی دولت، سه صندوق سرمایه‌گذاری ETF با نام‌های: دارا یک، دارا دوم و دارا سوم عرضه می‌شوند که محتوای صندوق اول مربوط به حوزه «واسطه‌گری مالی» بود و عرضه آن مدتی پیش به اتمام رسید. نمادهای صندوق دارایکم: وتجارت، وبصادر، وبملت، البرز و اتکام بود که هم‌اکنون در بازار بورس قابل معامله هستند.

محتوای صندوق دارا سوم نیز مربوط به گروه خودروسازی و صنایع فلزی است و از نمادهای: فولاد، فملی، خودرو و خساپا تشکیل خواهد شد. زمان دقیقی برای عرضه صندوق دارا سوم اعلام نشده است.

صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) به چه صورت عرضه می‌شود؟

پذیره‌نویسی صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) از دو طریق انجام می‌شود: بانک و کارگزاری‌های بورسی؛ البته ممکن است امکان خرید آن (مانند دارا یکم) از طریق تعدادی اپلیکیشن نیز فراهم شود که در این صورت لیست اپلیکیشن‌ها اعلام خواهد شد.
هر شخص می‌تواند با کارت ملی خود به یکی از بانک‌هایی که از طرف سازمان بورس اعلام می‌شود مراجعه کند و صندوق مربوطه را تهیه نماید. همچنین افرادی که دارای کد بورسی هستند، می‌توانند از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری خود، اقدام به خرید کنند.
دقت داشته باشید که نداشتن کد بورسی محدودیتی برای تهیه صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) ایجاد نمی‌کند و هر کد ملی می‌تواند این صندوق را خریداری کند. اگرچه برای فروش آن نیاز به دریافت کد بورسی است، ولی زمان خرید این موضوع ضرورتی ندارد.
مزیت خرید از طریق سایت کارگزاری، عدم نیاز به مراجعه حضوری، صرفه‌جویی در وقت و در کل سهولت تهیه آن است.

حداقل و حداکثر مبلغ مورد نیاز برای تهیه این سهام چقدر می‌باشد؟

برای صندوق دارا یکم 200 سهم 10.000 تومانی عرضه شد که هر شخصی می‌توانست یک سهم تا 200 سهم خریداری کند. هنوز مقدار حداقل، حداکثر و مبلغ هر سهم پالایشی یکم (دارا دوم) به صورت قطعی از جانب سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام نشده است، ولی قطعا این تعداد نامحدود نبوده و تا چند روز آینده جزئیات خرید صندوق مشخص خواهد شد.
توجه کنید زمانی که در صندوق دارا یکم، حداکثر 200سهم اعلام شد، منظور این بود که 200سهم به هر کد ملی تعلق می‌گیرد. شخص می‌توانست 100سهم را از طریق بانک، 50سهم را از طریق سایت کارگزاری و 50 سهم مابقی را از طریق اپلیکیشن تهیه کند و در کل محدودیتی در این زمینه وجود نداشت؛ اما امکان اینکه شخص 200سهم را از طریق سایت کارگزاری تهیه کند و 200 سهم دیگر از طریق بانک فراهم نبود؛ چراکه معیار تعلق سهم، کد ملی بود.

چه کسانی می‌توانند صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) را تهیه کنند؟

دارایی صندوق‌های دارا یکم، دوم و سوم تنها به افراد حقیقی تعلق می‌گیرد و افراد حقوقی حق خرید سهام مذکور را ندارند.
همانطور که افراد حقیقی کد بورسی دارند و به عنوان سهامدار در بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند، افراد حقوقی نیز شرایط حضور در بازار بورس و خرید و فروش سهام را دارند. در سایت tsetmc.com با جستجوی نام هر نماد، اطلاعات مربوط به آن نماد نمایش می‌یابد و یکی از این اطلاعات میزان سهامداران حقیقی و حقوقی سهم مربوطه است.
اما از آنجایی‌که صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) با تخفیفی ویژه از جانب دولت و با هدف کمک به اقتصاد کشور و حضور یافتن خانواده‌ها با درآمد کمتر در این سرمایه‌گذاری عرضه می‌شود، لذا محدودیت‌هایی مانند حداکثر تعداد و امکان خرید، تنها برای افراد حقیقی در آن اعمال شده است.

چطور می‌توانیم سهام صندوق پالایشی یکم (دارا دوم) را بفرشیم؟

همانطور که در صندوق دارا یکم امکان فروش دارایی تا مدتی فراهم نبود،  پالایشی یکم (دارا دوم) هم برای مدتی پس از پذیره نویسی متوقف می‌گردد. در این زمان اقداماتی صورت خواهد گرفت که در ادامه به اختصار به توضیح آن می‌پردازیم.
ابتدا پس از توقف پذیره نویسی صندوق پالایشی یکم (دارا دوم)، عملیات تخصیص آن صورت می‌گیرد؛ با توجه به اینکه تعداد سهامداران صندوق‌های مذکور بسیار بالا است و تقسیم‌بندی با توجه به ارزش سهام هر نماد به صورت مساوی بین افراد مختلف باید انجام شود؛ لذا این عملیات مدتی زمان‌بر خواهد بود.
پس از تخصیص سهام، معاملات بر اساس ارزش روز سهم آغاز می‌شود، اما احتمالا بسیاری از افراد امکان فروش آن را ندارند؛ این مورد به دلایل مختلفی اتفاق می‌افتد:
اول اینکه برای فروش سهام صندوق پالایشی یکم (دارا دوم)، داشتن کد بورسی الزامی است. اگر فردی کد بورسی ندارد و این صندوق را از طریق بانک خریداری کرده است، ابتدا باید کد بورسی دریافت کند، پس از دریافت کد معاملاتی، سهام مربوطه را به کارگزاری انتخاب شده انتقال دهد و در نهایت می‌تواند آن را بفروشد (آگاه امکان دریافت کد بورسی را به صورت رایگان و همچنین ثبت‌نام همزمان و یک مرحله‌ای در سامانه سجام و سایت کارگزاری را برای کاربران خود فراهم می‌کند).

دریافت کدبورسی‌

اگر شخصی کد بورسی دارد، ولی سهام را از طریق بانک و یا اپلیکیشن خریداری کند، حتما باید وارد سامانه معاملاتی کارگزاری مربوطه شده و با انتخاب گزینه «تغییر کارگزار ناظر»، سهام خود را از بانک به کارگزاری انتقال دهد؛ پس از گذشت یک روز امکان فروش برای وی فراهم می‌شود.
اگر شخص دارایی صندوق را از چند راه مختلف خریداری کند، تمام دارایی تنها از طریق اولین فروشنده قابل دسترسی است؛ بنابراین اگر ابتدا از طریق کارگزاری خرید را انجام دهد، زمان فروش هم به راحتی می‌تواند تمامی دارایی را معامله کند.
اما اگر ابتدا از طریق بانک و اپلیکشن خرید انجام شده باشد، فرد باید مانند حالت قبل در سامانه معاملاتی کارگزاری خود گزینه «تغییر کارگزار ناظر» را انتخاب کند تا کلیه دارایی به پرتفوی او در کارگزاری افزوده شده و قابل معامله شوند.
البته کل این فرآیندها در زمان انجام، پیچیدگی خاصی ندارد و تقریبا تمام روال به صورت آنلاین اتفاق می‌افتد. ثبت‌نام در سامانه سجام و سایت کارگزاری، تغییر کارگزار ناظر و انتقال سهام، همگی آنلاین بوده و تنها بخش احراز هویت (برای افرادی که کد بورسی ندارند) باید به صورت حضوری و با مراجعه به یکی از مراکز احراز هویت صورت گیرد.

سخن آخر

صندوق سرمایه‌گذاری پالایشی یکم (دارا دوم) همانطور که از نام آن پیداست، در گروه صندوق‌های سرمایه‌گذاری قرار دارد. دارایی صندوق‌ها تشکیل شده از سهام شرکت‌های مختلفی است و اگرچه سهامدار از این موضوع مطلع است، اما نمی‌تواند مدیریتی بر مقدار هر سهم در صندوق خود داشته باشد. همین موضوع گاهی افراد را برای تهیه صندوق مردد می‌کند و شخص نمی‌تواند از میزان نقدشوندگی دارایی خود مطمئن باشد. در رابطه باصندوق پالایشی یکم (دارا دوم) موضوع متفاوت است و این صندوق اتفاقا قابلیت نقدشوندگی بسیار خوبی دارد. سهولت در خرید و سادگی و سرعت در فروش، معافیت مالیاتی معاملات واحدها و تخفیف ویژه‌ای که دولت در تهیه صندوق درنظر گرفته است، همگی موجب محبوبیت بیشتر آن می‌گردد.