مفهوم نسبت P/NAV در بازار بورس چیست؟
نسبت P/NAV یکی از معیارهای مهم برای تحلیل شرکتها و صندوقهای سرمایهگذاری است. این نسبت از تقسیم قیمت روز سهم یا واحد صندوق بر ارزش خالص داراییهای آن به دست میآید. با استفاده از این نسبت میتوانیم بررسی کنیم که آیا یک صندوق یا سهم، بالاتر یا پایینتر از ارزش واقعی داراییهایش در بازار معامله میشود. کمتر از یک بودن این نسبت ممکن است نشان دهنده یک فرصت مناسب برای سرمایهگذاری باشد. در حالی که بالاتر بودن آن میتواند به دلیل حباب قیمتی مثبت باشد. همچنین برای یک تحلیل دقیقتر بهتر است که P/NAV را نسبت به میانگین تاریخی خود مقایسه کنیم.
نکات کلیدی:
- نسبت P/NAV از تقسیم قیمت بازار سهم بر ارزش خالص داراییها (NAV) به دست میآید.
- این نسبت معمولا برای تحلیل و ارزشگذاری شرکتهای سرمایهگذاری و صندوقهای سرمایهگذاری استفاده میشود.
- اگر P/NAV کمتر از ۱ باشد، نشان میدهد که قیمت هر واحد صندوق کمتر از ارزش داراییهای آن صندوق در حال معامله است.
- نسبت بالاتر از ۱ ممکن است نشاندهنده تقاضای بالا، انتظارات مثبت یا هیجانات بازار باشد.
- برای افزایش دقت در تحلیل، بهتر است این نسبت با میانگین تاریخی خود در همان سهم یا صندوق بررسی شود.
در تصویر زیر، نگاهی کلی به مفهوم P/NAV انداختهایم:
عوامل تاثیرگذار بر نسبت P/NAV
بهطور کلی هر چیزی که بر قیمت بازار یا ارزش داراییها اثر بگذارد، میتواند باعث تغییر نسبت P/NAV شود. برای مثال هرگونه تغییر در روند معاملات، بر قیمت یا همان صورت کسر اثرگذار است. همچنین هر اتفاقی که منجر به تغییر در ارزش داراییهای یک شرکت یا صندوق شود هم میتواند بر مخرج این نسبت یعنی، خالص ارزش داراییها اثرگذار باشد.
بیشتر بخوانید: تحلیل بنیادی در بورس
انواع حالتهای P/NAV
به نظر تحلیلگران چگونه از این نسبت برای برنامهریزی مالی استفاده میکنند؟ در ادامه، به تحلیل سه حالتی که پس از محاسبه نسبت P/NAV با آن مواجه خواهیم شد، میپردازیم:
- نسبتP/NAV بیشتر از ۱ باشد: در این حالت، خالص ارزش داراییهای شرکت به ازای هر سهم، کمتر از قیمت آن است و احتمال کاهش قیمت سهم در آینده وجود دارد زیرا سهم در حال حاضر با قیمتی بالاتر از ارزش ذاتی معامله میشود. به همین دلیل، سرمایهگذاری در چنین سهمهایی ممکن است ریسک بالاتری داشته باشد. البته این اتفاق میتواند به دلیل انتظارات مثبت سرمایهگذاران از آینده آن شرکت باشد.
- نسبتP/NAV برابر با 1 باشد: در این حالت، خالص ارزش داراییهای شرکت به ازای هر سهم و قیمت آن برابر هستند. این وضعیت نشان میدهد که قیمت سهم با ارزش ذاتیاش همخوانی دارد.
- نسبتP/NAV کمتر از 1 باشد: در این حالت، خالص ارزش داراییهای شرکت به ازای هر سهم بیشتر از قیمت آن است و سهم به قیمتی کمتر از ارزش ذاتی خود معامله میشود و احتمال رشد قیمت در آینده وجود دارد. به همین دلیل، سرمایهگذاری در چنین سهمهایی گاهی اوقات کمریسکتر به نظر میرسد. البته ممکن است دلیل این اتفاق انتظارات منفی سرمایهگذاران نسبت به آینده شرکت باشد.
نکته مهم در تفسیر وضعیت P/NAV این است که به تنهایی تحلیل دقیقی ارائه نمیدهد و باید در کنار سایر معیارها و تحلیلها از آن استفاده شود.
روش محاسبه P/NAV
ابتدا این را همباید بگوییم که عبارت کامل این نسبت P/NAVPS است اما در عامیانه این نسبت به P/NAV شناخته شده است. برای محاسبه نسبت P/NAV باید قیمت و ارزش خالص دارایی هر سهم را بهدست آوریم. در ادامه فرمول محاسبه این نسبت را بررسی میکنیم.
فرمول P/NAV:
برای محاسبه ارزش خالص دارایی یا همان مخرج کسر از فرمول زیر استفاده کنید:
لازم است بدانید که قیمت هر سهم در وبسایت Tsetmc.com و اطلاعات مربوط به NAV هر شرکت، هم در تابلوی معاملات و هم در صورتهای مالی موجود در سامانه کدال (Codal.ir) قابل مشاهده است. پس از به دست آوردن اطلاعات مربوط به قیمت و ارزش خالص دارایی آن، میتوانید برای محاسبه نسبت P/NAV اقدام کنید.
به عنوان مثال اگر ارزش خالص دارایی یک شرکت به ازای هر سهم ۵۰۰۰ تومان و قیمت بازار آن ۲۰۰۰ هزار تومان باشد P/NAV سهم مورد نظر که از تقسیم ۵۰۰۰ تومان بر ۲۰۰۰ بهدست میآید، ۴۰ درصد است.
نسبت P/NAV برای کدام شرکتها قابل استفاده است؟
نسبت P/NAV برای شرکتهای سرمایهگذاری و صندوقهای سرمایهگذاری قابل استفاده است زیرا عملکرد و ارزش گذاری این دو گروه به خالص ارزش دارایی آنها وابسته است. در واقع هرچه قدر یک صندوق در سرمایهگذاری خود موفقتر عمل کند؛ میزان دارایی آن افزایش پیدا میکند و این دو مورد با هم ارتباط مستقیم دارند. از طرفی دیگر برای شرکتها تولیدی یا خدماتی اگرچه میزان دارایی یک عامل اثرگذار است و اهمیت زیادی دارد اما نمیتوان از آن به عنوان عاملی برای تعیین نحوه عملکرد شرکت استفاده کرد.
برای مثال دو شرکت داریم که هردو سیمان تولید میکنند و قیمت سهام هر دوی آنها 400 تومان است. ارزش خالص دارایی شرکت اول با 20 سال سابقه و 400 نیروی انسانی، حدودا 800 میلیارد تومان است اما این شرکت در یک سال اخیر نسبت به میانگین 5 سال گذشته خود، حدودا 50 درصد کاهش فروش داشته و وضعیت درآمد و سود آن نگران کننده است. در شرکت دوم وضعیت متفاوت است. کمتر از 5 سال از آغاز فعالیت این شرکت میگذرد، تنها 100 نیروی انسانی دارد و خالص ارزش داراییهای آن حدودا 300 میلیارد تومان است. با بررسی صورتهای مالی متوجه میشویم که میزان فروش این شرکت نسبت به سال گذشته حدود 30 درصد بیشتر شده است و وضعیت درآمد و سود خالص آن نیز قابل قبول است.
به نظر شما کدام شرکت برای سرمایهگذاری مناسب است؟ در مثال بالا اگر برای مقایسه این دو شرکت از نسبت P/NAV استفاده کنیم و به صورتهای مالی و سایر نسبتهای مالی توجهی نداشته باشیم، احتمالا شرکت اول بسیار جذابتر است اما اگر سایر جزئیات مانند میزان فروش، درآمد و سود را در نظر بگیریم، انتخاب ما شرکت دوم خواهد بود.
کاربردهای نسبت P/NAV:
تا اینجا با برخی جزئیات و ویژگیهای نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی آشنا شدیم. در ادامه به طور مشخص به بررسی کاربردهای این نسبت میپردازیم.
تشخیص حباب مثبت یا منفی:
اگر نسبت P/NAV خیلی بیشتر از ۱ باشد، ممکن است نشانهای از حباب قیمتی و ارزشگذاری بیش از حد باشد. همچنین نسبت پایینتر از ۱ میتواند بیانگر فرصت احتمالی خرید باشد.
مقایسه بین صندوقها یا شرکتها:
با مقایسه نسبت P/NAV بین چند صندوق یا شرکت سرمایهگذاری مشابه، میتوان گزینههای ارزندهتر را شناسایی کرد.
تحلیل رفتار بازار:
تغییرات این نسبت در بازههای زمانی مختلف، میتواند نشان دهد که سرمایهگذاران چه دیدگاهی نسبت به آینده صندوق یا شرکت دارند.
نکات مهم در مورد نسبت P/NAV
در بررسی نسبت P/NAV همواره به نکات زیر دقت کنید:
- از نسبت قیمت به خالص ارزش داراییها (P/NAV) هر شرکت برای تشخیص ارزنده بودن سهام آن شرکت استفاده میشود.
- در صورتی که یک صندوق یا شرکت به قیمتی بسیار بالاتر از خالص ارزش داراییهای خود معامله شود، امکان ریزش قیمت آن وجود دارد. بنابراین توصیه میشود با دقت و احتیاط بیشتری آنها را تحلیل و معامله کنید.
- استفاده از مفهوم P/NAV برای سنجش ارزندگی شرکتهای صنایع مختلف کاربرد دارد اما به طور معمول برای تحلیل شرکتهای سرمایهگذاری مرسوم است.
- شما میتوانید برای مشاهده NAV شرکتهای سرمایهگذاری به گزارشهای ماهیانه آنها مراجعه کنید. شرکتهای سرمایهگذاری در این گزارشها بعضی از اطلاعات مهم مالی و حسابرسی خود را در اختیار سهامداران قرار میدهند.
عدد مناسب برای نسبت P/NAV چند درصد است؟
شاید در نگاه اول به نظر برسد که هرچه نسبت P/NAV پایینتر باشد، با یک فرصت سرمایهگذاری بهتر روبهرو هستیم اما واقعیت این است که عدد پایین لزوما به معنای ارزندگی نیست. ممکن است یک صندوق با نسبت ۰٫۹۵ ارزش خرید داشته باشد، در حالی که یک شرکت سرمایهگذاری با نسبت ۰٫۴۰ به دلیل ضعف مدیریتی، شفاف نبودن داراییها یا نبود تقاضا در بازار، گزینه مناسبی برای سرمایهگذاری نباشد. بنابراین این نسبت باید در کنار عوامل دیگری مثل نوع داراییها، وضعیت صندوق یا شرکت و شرایط بازار بررسی شود.
بررسی تاریخچه نسبت P/NAV میتواند در تحلیل دقیقتر کمک کند. اگر این نسبت معمولا در محدوده مشخصی نوسان داشته و اکنون پایینتر از میانگین تاریخی خود قرار دارد، ممکن است نشاندهنده یک فرصت مناسب باشد. همچنین اگر همیشه پایین بوده، احتمال دارد دلیلی برای آن وجود داشته باشد. پس نگاه به گذشته و مقایسه با حال، دید بهتری برای تصمیمگیری به ما میدهد.
کلام آخر
در این مطلب درباره نسبت P/NAV صحبت کردیم. همچنین توضیح دادیم که هرچه نسبت P/NAV یک سهم کمتر باشد احتمالا برای سرمایهگذاری مناسبتر است. تحلیلگران حرفهای بازار بورس برای خرید و فروش سهام به نسبت P/NAV شرکتها و صندوقهای سرمایهگذاری توجه میکنند. به همین علت توصیه میشود که تمامی فعالان بازارهای مالی پیش از قرار گرفتن در جایگاه خریدار یا فروشنده به این نسبت توجه کنند. امیدواریم مطالب گفته شده در این مقاله مورد توجه شما قرار گرفته باشند. در پایان از شما تقاضا میکنیم تا سوالات خود را در رابطه با نسبت P/NAV از طریق بخش ارسال دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.
