ارزش اسمی سهم چیست؟

اگر تا به حال مشخصات یک شرکت بورسی را بررسی کرده باشید، احتمالا با عبارت ارزش اسمی هر سهم: ۱۰۰۰ ریال مواجه شده‌اید. ممکن است در نگاه اول تصور کنید این عدد همان قیمت یا ارزش واقعی سهم است اما ارزش اسمی با قیمتی که سهم در بازار معامله می‌شود تفاوت دارد.

ارزش اسمی مبلغی است که برای هر سهم در ساختار سرمایه شرکت در نظر گرفته می‌شود و یکی از مفاهیم پایه در شناخت سهام و سرمایه شرکت‌ها محسوب می‌شود. برای مثال، ممکن است ارزش اسمی یک سهم ۱۰۰۰ ریال باشد، در حالی که همان سهم در بورس با قیمتی چند برابر این مبلغ معامله شود.

در این مقاله بررسی می‌کنیم ارزش اسمی سهام چیست، چگونه محاسبه می‌شود، چه کاربردی دارد و چه تفاوتی با ارزش بازار، ارزش دفتری و ارزش ذاتی سهام دارد.

نکات کلیدی:

منظور از ارزش یا قیمت اسمی سهام چیست؟

ارزش اسمی سهام، مبلغی است که شرکت برای هر سهم موقع ثبت و انتشار تعیین می‌کند. این عدد روی برگه سهم نوشته می‌شود و معمولا با قیمت بازار فرق دارد. مثلا ممکن است ارزش اسمی یک سهم ۱۰۰۰ تومان باشد، اما در بازار با قیمت خیلی بالاتر یا پایین‌تر معامله شود. ارزش اسمی بیشتر در حسابداری کاربرد دارد. این ارزش باتوجه به عملکرد شرکت تغییر نمی‌کند و در تحلیل سهام از آن استفاده نمی‌شود. 

ارزش اسمی چگونه محاسبه می‌شود؟

برای محاسبه ارزش اسمی هر سهم، باید تعداد کل سهام منتشرشده توسط شرکت را در نظر گرفت. برای این کار کافی است کل سرمایه ثبت شده شرکت را بر تعداد سهام منتشرشده تقسیم کنید. این محاسبه اهمیت زیادی دارد، چون مشخص می‌کند هر سهام‌دار، بر اساس تعداد سهم‌هایی که دارد، چه میزان سود نقدی دریافت می‌کند.

در یک نگاه ساده، فرمول محاسبه ارزش اسمی سهم این‌طور است:

مثال: اگر شرکتی سرمایه ثبت شده ۵۰۰,۰۰۰ تومان داشته باشد و مجاز به انتشار ۱۰۰,۰۰۰ سهم باشد:

نکته مهم این است که ارزش اسمی (Face Value) نشان‌دهنده قیمت بازار یا ارزش واقعی سهم نیست؛ بلکه بیشتر یک عدد حسابداری است که در امور مالی شرکت کاربرد دارد.

کاربرد ارزش اسمی سهام 

ارزش اسمی عددی پایه برای تعریف سرمایه ثبت‌شده شرکت است و برخی زمان‌ها کاربرد مهمی دارد. برای مثال در فرآیند افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، مبلغ واریزی برای تبدیل حق‌تقدم به سهام معمولا معادل ارزش اسمی هر سهم است (مگر در افزایش سرمایه از محل صرف سهام که مبلغ بالاتری تعیین می‌شود). سهامداران با واریز ارزش اسمی سهام به حساب اعلام شده شرکت، می‌توانند اوراق حق تقدم خود را به سهام تبدیل کنند. 

تفاوت ارزش اسمی با ارزش بازار 

همان‌طور که اشاره کردیم، ارزش اسمی حاصل تقسیم کل سرمایه شرکت بر تعداد سهام است. از طرفی ارزش بازار، همان قیمت سهم در بازار بورس است. قیمت سهم تحت تاثیر عواملی مانند وضعیت عرضه و تقاضا، فعالیت‌ها و مواردی از این قبیل است. بهتر است بدانید که از حاصل‌ضرب ارزش اسمی در تعداد سهام منتشرشده، سرمایه قانونی شرکت به‌دست می‌آید. حاصل‌ضرب ارزش بازار در تعداد سهام، نشان‌دهنده ارزش بازاری سهام شرکت یا همان مارکت کپ است. 

تفاوت ارزش اسمی با ارزش ذاتی

ارزش ذاتی سهم به عوامل بنیادی اثرگذار مانند فعالیت‌های شرکت، سوددهی، وضعیت بازار و شرایط کلان اقتصادی بستگی دارد و می‌تواند اختلاف زیادی با ارزش اسمی داشته باشد اما ارزش اسمی عدد ثابتی است که معمولا در زمان ورود شرکت به بورس تعیین می‌شود. ارزش ذاتی به پیش‌بینی قیمت سهم در آینده می‌پردازد. تعیین ارزش ذاتی به تخصص و استفاده از تحلیل بنیادی نیاز دارد. برای مثال فرض کنید مبلغ اسمی یک سهم ۱۰۰۰ ریال باشد. این سهم با مبلغ ۳۰۰۰ ریال در بازار معامله می‌شود. حال فرض کنید متخصصان این حوزه همچنان در حال خرید این سهم هستند و این‌گونه بیان می‌کنند که این سهم ارزش ذاتی بالاتری دارد و برای سرمایه‌گذاری مناسب است. در واقع ارزش ذاتی بدون توجه به ارزش بازار و قیمت اسمی، می‌گوید که براساس تحلیل‌ها و بررسی شرایط، قیمت هر سهم واقعا چه‌قدر ارزش دارد.

تفاوت ارزش اسمی، ارزش بازار، ارزش دفتری و ارزش ذاتی

در جدول زیر، تفاوت‌های این سه مفهوم را با هم بررسی می‌کنیم.

فرض کنید ارزش اسمی یک سهم ۱۰۰۰ ریال و قیمت آن در بازار ۶۰۰۰ ریال باشد و بر اساس صورت‌های مالی، ارزش دفتری هر سهم ۳۵۰۰ ریال محاسبه شود و یک تحلیلگر نیز ارزش ذاتی آن را ۷۰۰۰ ریال برآورد کند. هر چهار عدد درباره یک سهم هستند اما هر کدام مفهوم و کاربرد متفاوتی دارند.

کلام آخر

بدون آشنایی با مفاهیم و اصطلاحات مالی و سرمایه‌گذاری، نمی‌توانیم به یک سرمایه‌گذار حرفه‌ای باشیم. شاید برای افرادی که با مفاهیم مالی آشنایی ندارند، ارزش اسمی مفهوم بسیار مهمی به نظر آید اما این مفهوم، کاربردی در تحلیل و انتخاب سهام مناسب برای سرمایه‌گذاری ندارد. برای سرمایه‌‌گذاری و انتخاب سهام می‌توانید از ارزش ذاتی و مقایسه آن با ارزش بازاری شرکت‌ها استفاده کنید.