دارایی نقدپذیر به داراییهایی گفته میشود که در لحظه نقد میشوند. پول نقد، طلا و هر ارزی که بتوان به سرعت آن را به پول نقد تبدیل کرد، در این دسته جای میگیرند؛ در حالی که نقدینگی، میزان دارایی نقدپذیر شما را نشان میدهد. احتمالا شما هم این جمله را در هنگام معامله و خرید کالاهای مختلف شنیدهاید که در حال حاضر چقدر نقدینگی دارید. این جمله یعنی این که میزان دارایی نقدپذیر شما چقدر است.
دو مفهوم دارایی نقدپذیر و نقدینگی هر دو در دنیای سرمایهداری و حتی زندگی عادی اهمیت زیادی دارند. درک مفهوم و تفاوت این دو اصطلاح به شما کمک میکند در اقتصاد و حسابداری به مشکل نخورید. برای درک این دو مفهوم با مثال و به صورت ملموس در ادامه با ما همراه باشید.
نکات کلیدی:
- نقدینگی (Liquidity) به معنای توانایی تبدیل شدن اموال به پول نقد است.
- برای اندازهگیری نقدینگی از روشهایی مانند نسبت فعلی، نسبت نقدی و نسبت سریع استفاده میشود.
- دارایی نقدپذیر (Liquid asset) به انواعی از دارایی مانند طلا و ارز گفته میشود که قابلیت نقدشوندگی دارند و میتوان آنها را در لحظه به پول تبدیل کرد.
- از مهمترین تفاوتهای نقدینگی و دارایی نقدپذیر میتوان به نحوه محاسبه و دامنه گستردگی آنها اشاره کرد.
- ارتباط این دو مفهوم به این صورت است که هر چه نقدینگی بیشتر باشد، تقاضای مردم برای خرید کالا بیشتر میشود. درنتیجه ارزش داراییهای نقدپذیر هم افزایش پیدا میکند.
تعریف دارایی نقدپذیر و نقدینگی
نقدینگی نشان میدهد که فرد، پول کافی برای پرداخت هزینههای خود در یک ماه را دارد. این پول معمولا از طریق درآمد فعال یا غیر فعال به دست میآید.
داراییهای نقدپذیر معمولا به پولی که در حساب بانکیتان دارید اشاره دارد. اگر مجبور شوید هزینهای پیشبینینشده را پرداخت کنید، باید از پول موجود در حساب خود که به نوعی ذخیره کرده بودید استفاده کنید.
طلا، سهامی که در لحظه نقد میشود، دلار و هر چیز دیگری را که بتوانید در لحظه به پول نقد تبدیل کنید، در دسته دارایی نقدپذیر قرار میگیرند. پس پول نقدی که در کیف پول یا حساب بانکی خود دارید دارایی نقدپذیر است. همچنین شما نقدینگی دارید چون میتوانید هزینههای خود را پرداخت کنید. در ادامه این مفاهیم را بهتر برای شما توضیح میدهیم.
نقدینگی چیست و چگونه اندازه گیری می شود؟
نقدینگی (Liquidity) به توانایی تبدیل شدن اموال به پول نقد اشاره دارد. این کمیت در واقع نقدشوندگی داراییها را نشان میدهد. مثلا وقتی یک فرد میخواهد یک ماشین بخرد، باید به اندازه قیمت ماشین مورد نظرش، نقدینگی داشته باشد یا این که بتواند داراییهای خود را در لحظه به پول نقد تبدیل کند. در غیر این صورت امکان خرید ماشین وجود ندارد. شاید فرد، ملک یا چک داشته باشد اما در لحظه نمیتواند این داراییها را نقد کند. به همین دلیل هم جزو نقدینگی فرد به حساب نمیآیند.
نقدشوندهترین نقدینگی، پول نقد است که به آن دارایی نقدپذیر هم میگویند. هر چه نقدینگی یک دارایی بیشتر باشد، راحتتر میتوان آن را به پول نقد تبدیل کرد. همچنین هر چه نقدینگی فرد بیشتر باشد، قدرت خرید او هم افزایش مییابد.
نحوه اندازه گیری نقدینگی
روشهای مختلفی برای اندازه گیری نقدینگی وجود دارد. تحلیلگران از فرمولهای مختلف برای اندازهگیری این کمیت استفاده میکنند. در ادامه فرمولهای محاسبه نقدینگی را برای شما آوردهایم:
نسبت جاری:
این فرمول به داراییهای جاری فرد در مقابل بدهیهای جاری او اشاره دارد و فرمول آن به شکل زیر است:
نسبت سریع:
این فرمول تمام داراییهای نقدی و غیر نقدی فرد را نسبت به بدهیهای او اندازهگیری میکند و فرمول آن به شکل زیر است:
نسبت نقدی:
این نسبت دقیقترین روش برای محاسبه نقدینگی است. در این روش نسبت داراییهای نقدی فرد را به بدهیهای جاری او اندازهگیری میکنیم و فرمول آن به شرح زیر است:
دارایی نقدپذیر چیست و چه ویژگی هایی دارد؟
دارایی نقدپذیر (Liquid asset) به انواعی از دارایی گفته میشود که قابلیت نقدشوندگی دارند و در لحظه میتوان آنها را به پول تبدیل کرد. پول نقد، طلا، سکه، ارز، سهام نقدشونده و... از جمله داراییهای نقدپذیر هستند که هر زمان بخواهید میتوانید آنها را به پول تبدیل کنید و وارد معاملات مختلف شوید.
داراییهای نقدپذیر معمولا به عنوان وجه نقد در نظر گرفته میشوند چون به راحتی میتوان آنها را تبدیل کرد. نقدپذیرترین داراییها، وجوه نقد و اوراق بهادار هستند که به راحتی میتوانید آنها را به پول قابل پرداخت تبدیل کنید. البته در شرکتها به داراییهایی که در کمتر از یک سال قابلیت نقد شدن دارند هم دارایی نقدپذیر میگویند.
ویژگی های دارایی نقدپذیر
دارایی نقدپذیر باارزشترین دارایی در هر کشور است. دارایی نقدپذیر تعدادی ویژگیهای خاص دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
- امکان نقد شدن به پول رایج کشور در لحظه
- انعطاف پذیری بالا
- ارزش بالا
- قابل دسترس
- قابل معامله با هر کالا
تفاوت های کلیدی بین نقدینگی و دارایی نقدپذیر
همانطور که توضیح دادیم دارایی نقد پذیر یک دارایی است که در آن واحد میتوان آن را به پول نقد تبدیل کرد اما نقدینگی توانایی فرد یا شرکت در تبدیل دارایی نقدپذیر به پول نقد را نشان میدهد. این دو اصطلاح چند تفاوت اساسی با هم دارند. در ادامه به تفاوتهای دارایی نقدپذیر و نقدینگی اشاره میکنیم:
- دامنه گستردگی: نقدینگی در بازارهای مالی، مفهوم گستردهتری دارد. این اصطلاح میزان سهولت در تبدیل داراییهای غیر نقدی به داراییهای نقدی را نشان میدهد. در مقابل داراییهای نقدپذیر، داراییهای واقعی هستند که در لحظه میتوانید آنها را به پول نقد یا هر کالا و جنس دیگری تبدیل کنید.
- روش محاسبه: نقدینگی را میتوان با روشهایی مانند نسبت فعلی یا نسبت سریع محاسبه کرد. به این ترتیب که نسبت داراییهای فعلی فرد به بدهیهای او را به روشهای مختلف اندازه گیری کرد. این در حالی است که برای محاسبه دارایی نقدپذیر باید دید که فرد چقدر دارایی دارد که میتواند آنها را به پول نقد تبدیل کند.
به طور خلاصه، نقدینگی ویژگی بازارها و داراییهای مالی را نشان میدهد در حالی که داراییهای نقدپذیر، داراییهای خاصی هستند که خاصیت نقدینگی بالایی دارند.
مثال هایی از دارایی های نقدپذیر در مقابل دارایی های غیر نقدپذیر
تا اینجا به شما گفتیم دارایی نقدپذیر چیست اما آیا میدانید که داراییهای غیر نقدپذیر هم داریم؟ در ادامه با چند مثال دارایی نقدپذیر را بهتر به شما معرفی میکنیم و همچنین مثالهایی از داراییهای غیر نقدشونده میزنیم تا تفاوت این دو را به طور کامل درک کنید.
مثالهایی از داراییهای نقدپذیر:
- پول نقد یا ارز: پول نقد فیزیکی که در کیف پول خود دارید.
- حسابهای بانکی: پولی که در حساب جاری یا حساب پسانداز خود در بانک دارید.
- حسابهای دریافتی: پولی که مشتریان یا افراد مختلف به شما بدهکارند.
- صندوقهای سرمایه گذاری مشترک: صندوقهایی که پول شما در آنها قرار دارد تا بتوانید سود بگیرید.
- سهام: انواع سهامی که خریدهاید تا به واسطه آنها به سود برسید.
- اوراق قرضه: یک گزینه سرمایهگذاری مطمئن و قابل اعتماد با تاریخ سررسید که در زمان مقرر میتوانید سرمایه خود را برداشت کنید.
داراییهای غیر نقدی جزو سرمایههای بلندمدت حساب میشوند که فرد در واقع در حال استفاده از آنها است و در لحظه نمیتواند آنها را به پول نقد تبدیل کند.
مثالهایی از داراییهای غیر نقدپذیر:
- انواع زمین و ملک
- تجهیزات مختلف اداری، تجاری و صنعتی
- وسایل نقلیه
- جواهرات گرانقیمت
- کلکسیونهای مختلف
نقش نقدینگی در بازارهای مالی و اقتصاد
نقدینگی در بازارهای مالی و اقتصاد کشورها نقش مهمی دارد. همچنین نقدینگی و سرمایهگذاری ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. به طور کلی، هر چه مردم پول بیشتری داشته باشند و نقدینگی آنها بیشتر باشد، بیشتر هم معامله میکنند. درنتیجه اقتصاد کشور هم رونق پیدا خواهد کرد.
تاثیر نقدینگی بر داراییها هم به این شکل است که هر چه مردم نقدینگی بیشتری داشته باشند، تقاضای آنها برای خرید کالا افزایش پیدا میکند. در نتیجه اگر کالاهای تولید داخل نتوانند پاسخ نیاز مردم را بدهند، تاجران کالاهای خارجی را به کشور وارد میکنند. به این ترتیب مردم کالای خارجی میخرند، تولید کاهش پیدا میکند و بیکاری و تورم بیشتر میشود.
حالا اگر نقدینگی مردم کم شود، آنها دیگر تقاضایی برای خرید کالا ندارند. به این ترتیب میتوان تا حدی تورم را به کمک کاهش نقدینگی کنترل کرد. در این شرایط، کاهش نقدینگی میتواند باعث کاهش قدرت خرید، کاهش تولید و افزایش بیکاری شود. بنابراین سران کشورها باید برای کنترل شاخص نقدینگی برنامه داشته باشند تا کشورشان همیشه رو به جلو حرکت کند.
چگونه نقدینگی بر ارزش دارایی های نقدپذیر تاثیر میگذارد؟
هر چه نقدینگی بیشتر باشد، تقاضای مردم برای خرید کالا بیشتر میشود. به این ترتیب ارزش داراییهای نقدپذیر هم بیشتر میشود چون در هر حال مردم متقاضی خرید هستند و تولیدکنندگان و فروشندگان هم قیمتها را بالا میبرند.
اگر نقدینگی مردم کم شود، توانایی خرید خود را از دست میدهند. به این ترتیب تولید کاهش پیدا میکند. پس تولیدکنندگان مجبور میشوند قیمت داراییهای نقدشونده مانند طلا و... را پایینتر بیاورند تا مشتریان خود را حفظ کنند.
اهمیت مدیریت نقدینگی و دارایی های نقدپذیر در سرمایه گذاری
مدیریت نقدینگی به افراد، شرکتها و سازمانهای مختلف کمک میکند بتوانند از نظر اقتصادی پیشرفت کنند. هر چه نقدینگی بیشتر باشد، یعنی داراییهای نقدپذیر بیشتر هستند. به عبارت بهتر، فرد یا شرکت داراییهایی دارد که میتواند آنها را به سرعت به پول نقد تبدیل کند.
این موضوع باعث میشود که فرد بتواند به موقع روی گزینههای سودآور سرمایهگذاری کند و داراییهای نقدپذیر خود را افزایش دهد. به این ترتیب روزبهروز نقدینگی فرد هم بیشتر میشود و میتواند معاملات بیشتری انجام دهد. این موضوع در ابعاد بزرگتر مثل اداره یک کشور هم نقش مهمی دارد چون با کنترل نقدینگی میتوان اقتصاد یک کشور را مدیریت کرد و آن را از آسیب نجات داد.
ریسک های مرتبط با نقدینگی و دارایی های نقدپذیر
ریسکهای مرتبط با نقدینگی و داراییهای نقدپذیر مربوط به زمانی هستند که فرد یا شرکت نتواند در زمان مقرر، تعهدات خود را عملی کند. فرض کنید زمان پرداخت اجاره خانه رسیده است اما شما نقدینگی کافی برای پرداخت آن ندارید. این اتفاق یک ریسک است چون ناتوانی شما در پرداخت هزینهها را نشان میدهد. وقتی نقدینگی شما پایین باشد یعنی هیچ دارایی نقدپذیری ندارید که با آن، هزینههای خود را پرداخت کنید.
این ریسکها زمانی افزایش پیدا میکنند که فرد نتواند بستانکاری یا حسابهای خود را به موقع دریافت کند. این موضوع در واقع امری دو طرفه است. وقتی شما نتوانید پول خود را از دیگران بگیرید، به طبع نمیتوانید پولی را هم به دیگران بدهید.
بنابراین برای کاهش ریسک نقدینگی و داراییهای نقدپذیر باید برنامهریزی داشته باشید. به این ترتیب در مسائل اقتصادی، دچار مشکل خاصی نخواهید شد.
جمعبندی
نقدینگی و دارایی نقدپذیر دو اصطلاح مهم اقتصادی هستند که باید آنها را در نظر بگیرید. داراییهای نقدپذیر داراییهایی هستند که به راحتی و خیلی سریع به پول نقد و قابل معامله تبدیل میشوند. انعطافپذیری این داراییها بالا است و در هنگام تبدیل هم ارزش خود را از دست نمیدهند. نقدینگی هم توانایی افراد یا سازمانها برای تبدیل داراییهای نقدپذیر به پول نقد را نشان میدهد. این دو اصطلاح با هم تفاوت دارند اما در عین حال، مکمل و همراه هم هستند. اگر میخواهید از نظر اقتصادی پیشرفت کنید، باید این دو اصطلاح را به خوبی یاد بگیرید.
