ایچیموکو چیست؟ آموزش اندیکاتور ایچیموکو در تحلیل تکنیکال

ابر ایچیموکو (Ichimoku Cloud) یکی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین اندیکاتورها در تحلیل تکنیکال است که با توجه به اطلاعات زیادی نظیر خطوط حمایت و مقاومت، جهت و قدرت روند و ... کاربرد زیادی بین فعالان بازارهای مالی دارد. در واقع این اندیکاتور بر خلاف سایر اندیکاتورها، به واسطه اطلاعات زیاد و جامعی که ارائه می‌کند یک سیستم معاملاتی کامل و جامع است و می‌توان به تنهایی از آن استفاده کرد.

 این سیستم در انگلیسی (Equilibrium Chart At A Glance) به معنای تعادل در یک نگاه نامیده می‌شود که حکایت از آن دارد با یک نگاه تصویری کامل و شفاف از وضعیت چارت مورد بررسی به فرد ارائه می‌دهد. ایچیموکو با پنج جزء اصلی خود، سیگنال‌هایی در مورد روند بازار، نقاط حمایت و مقاومت، قدرت روند و نقاط ورود و خروج به معامله را در اختیار معامله‌گران قرار می‌دهد که در ادامه و پس از مروری کوتاه بر تاریخچه این سیستم به معرفی آن می‌پردازیم.

نکات کلیدی: 

تاریخچه ایچیموکو

گوئیچی هوسادا Goichi Hosada یک روزنامه‌نگار ژاپنی بود که تصمیم گرفت سیستمی طراحی کند که نه تنها روند قیمتی را پیش‌بینی کند، بلکه قدرت روند و نقاط بازگشت را نیز به معامله‌گران نشان دهد. برای دستیابی به این هدف، هوسادا و تیمی از دستیارانش بیش از 30 سال به تحقیق و آزمایش روی این سیستم پرداختند. در نهایت، هوسادا نتایج تحقیقات خود را در سال 1968 منتشر کرد و به سرعت به یکی از محبوب‌ترین ابزارهای تحلیل تکنیکال در ژاپن و کشورهای آسیایی تبدیل شد. پس از چند سال با پیشرفت فناوری و ترجمه منابع ژاپنی در کشورهای غربی، این سیستم در بازارهای جهانی نیز به شهرت رسید و اکنون توسط معامله‌گران بسیاری در سراسر دنیا استفاده می‌شود.

 اجزای اصلی ایچیموکو

سیستم ایچیموکو از پنج جزء اصلی تشکیل شده است که هر کدام از اجزا سیگنال‌های خاص خود را برای تحلیل وضعیت بازار و تصمیم‌گیری معاملاتی ارائه می‌دهند. در این بخش به بررسی هر یک از این اجزا می‌پردازیم:

1. تنکانسن (Tenkan-Sen): این خط از میانگین بیشترین قیمت و کمترین قیمت در 9 کندل گذشته به دست می‌آید. در برخی نرم‌افزار‌های معاملاتی این خط را با نام‌های Turning Line یا Conversion Line نیز نشان می‌دهند. این خط معمولا نمایانگر حرکات و نوسانات کوتاه‌مدت بازار است و سیگنال‌های مهمی برای ورود و خروج به معاملات کوتاه‌مدت ارائه می‌دهد. با توجه به جایگاه کندل‌ها نسبت به تنکانسن، این خط می‌تواند نشانگر حمایت یا مقاومت در کوتاه‌مدت باشد.

فرمول:  

Tenkan-Sen=(9-priod HH + 9-priod LL)/2

2. کیجونسن (Kijun-Sen): این خط از میانگین بیشترین قیمت و کمترین قیمت در 26 کندل گذشته به دست می‌آید. در برخی نرم‌افزار‌های معاملاتی این خط را با نام‌های Base Line یا Standard Line نیز نشان می‌دهند. این خط معمولا نمایانگر حرکات و نوسانات میان‌مدت بازار است و سیگنال‌های مهمی برای ورود و خروج به معاملات میان‌مدت ارائه می‌دهد. با توجه به جایگاه کندل‌ها نسبت به کیجونسن، این خط می‌تواند نشانگر حمایت یا مقاومت در میان‌مدت باشد. این خط بیشترین استفاده را در بین معامله‌گران دارد.

فرمول:  

Kijun-Sen=(26-priod HH + 26-priod LL)/2

3. چیکو اسپن (Chikou Span): این خط نمودار خطی قیمت بر اساس close یا همان قیمت پایانی کندل‌هاست که 26 کندل به گذشته منتقل شده و اصطلاحا همان سایه کندل‌ها می‌باشد. در برخی نرم‌افزار‌های معاملاتی این خط را با نام Lagging Line نیز نشان می‌دهند. این خط رابطه بین روند فعلی و روند گذشته را تصویر می‌کند و تحلیلگران با استفاده از آن می‌توانند نقاط پرپتانسیل بازگشت روند را شناسایی کنند.

4. سنکو اسپنA (Senkou Span A): این خط از میانگین خطوط تنکانسن و کیجونسن تشکیل شده که به مدت 26 کندل به جلو منتقل شده است. در برخی نرم‌افزار‌های معاملاتی این خط را با نام first Leading Line نیز نشان می‌دهند. این خط به عنوان یکی از اضلاع ابرهای کومو می‌باشد که حمایت‌ها و مقاومت‌های گذشته را به آینده منتقل می‌کند تا تحلیلگر بتواند تصویر بهتری از آن‌ها پیش روی خود داشته باشد.

فرمول: 

Senkou Span A = (Tenkan Sen+Kijun Sen)/2                 26 priod ahead

5. سنکو اسپن B (Senkou Span B): این خط از میانگین بیشترین و کمترین قیمت در 52 کندل گذشته تشکیل شده که به مدت 26 کندل به جلو منتقل شده است. در برخی نرم‌افزار‌های معاملاتی این خط را با نام second Leading Line نیز نشان می‌دهند. این خط به عنوان ضلع دوم تشکیل دهنده ابرهای کومو می‌باشد که حمایت‌ها و مقاومت‌های گذشته را به آینده منتقل می‌کند تا تحلیلگر بتواند تصویر بهتری از آن‌ها پیش روی خود داشته باشد. سنکواسپن B نسبت به سنکواسپن A بلندمدت‌تر و حمایت و مقاومت معتبرتری است و همیشه دارای سطوح فلت بیشتری است.

فرمول: 

Senkou Span B = (52-priod HH +52-priod LL)/2 26 priod ahead

ابر کومو (kumo) چیست؟

حد فاصل بین دو خط سنکواسپن A و سنکواسپن B فضایی را تشکیل می‌دهد که به آن ابر کومو گفته می‌شود که معمولا با دو رنگ سبز و قرمز در نمودار نمایش داده می‌شود. چنانچه سنکواسپن A بزرگتر از سنکواسپنB  باشد، ابر سبز رنگ یا اصطلاحا صعودی داریم و اگر سنکواسپن A کوچکتر از سنکواسپنB  باشد ابر قرمز یا اصطلاحا نزولی داریم. با افزایش فاصله بین این خطوط، ابر پهن‌تر شده و در صورت نزدیک شدن آن‌ها، از ضخامت ابر کاسته می‌شود. این تغییرات در رنگ و پهنای ابر، هر یک معانی تحلیلی خاصی دارند. زمانی که قیمت از یک سمت وارد ابر کومو شود و از سمت دیگر خارج شود، شکست ابر رخ می‌دهد. اگر قیمت از بالای ابر خارج شود و به سمت بالا حرکت کند، نشان‌دهنده آغاز یک روند صعودی است. برعکس، خروج قیمت از پایین ابر و حرکت به سمت پایین معمولا به معنای شروع یک روند نزولی است.

ایچیموکو چه اطلاعاتی ارائه می دهد؟

سیستم معاملاتی ایچیموکو به عنوان یک سیستم جامع، اطلاعات کاملی در اختیار معامله‌گران قرار می‌دهد. تنکانسن و کیجونسن دیتای مربوط به وضعیت حال، چیکواسپن دیتای گذشته نگر و سنکواسپن A و سنکواسپن B دیتای آینده‌نگر را ارائه می‌کنند. در ادامه با این اطلاعات بیشتر آشنا می‌شویم.

یکی از قابلیت‌های سیستم معاملاتی ایچیموکو، تعیین خطوط حمایت و مقاومت است. خط تنکانسن با توجه به جایگاه کندل‌ها نسبت به این خط، نقش حمایت و مقاومت کوتاه‌مدت را ایفا می‌کند. در انتهای روندها و موج‌های صعودی، معامله‌گران کوتاه‌مدتی می‌توانند از شکست این خط به عنوان حد ضرر استفاده کنند. با توجه به دوره زمانی کوتاه، این خط مدام به دنبال کندل‌ها رفته و نوسانات زیادی دارد.

خط کیجونسن هم بسته به جایگاه کندل‌ها نسبت به این خط، نقش حمایت و مقاومت میان‌مدت را انجام می‌دهد. در انتهای روندها و موج‌های صعودی می‌توان از شکست این خط به عنوان حد ضرر معامله‌گران میان‌مدتی استفاده کرد. با توجه به دوره زمانی، این خط نوسانات کمتری نسبت به تنکانسن دارد و قسمت‌های افقی و فلت در این خط نسبت به تنکانسن بیشتر است. قسمت‌های افقی و فلت کیجونسن علاوه بر نقش حمایت و مقاومت قوی در حال حاضر، امتداد آن در آینده نیز می‌تواند به عنوان حمایت و مقاومت رفتار کند. فلت‌های کیجونسن هرچقدر طولانی‌تر باشند نقش حمایت و مقاومت قوی‌تری دارند و در صورتی که قیمت به آن‌ها پولبک بزند نقاط ورود مطمئن و خوبی هستند. نقش حمایت و مقاومت خطوط تنکانسن و کیجونسن در تایم‌فریم‌های بالاتر مهمتر است و قدرت و اعتبار بیشتری دارد. تلاقی این خطوط حمایت و مقاومت با همدیگر تاثیرشان را بیشتر کرده و حمایت‌ها و مقاومت‌های دوبل یا نواحی پرپتانسیل بازگشتی (PRZ) را می‌سازد.

ناحیه PRZ جایی است که احتمال زیادی وجود دارد که روند قیمتی تغییر جهت بدهد. این ناحیه معمولا با کمک الگوهای خاص روی نمودار مشخص می‌شود و معامله‌گران از آن برای پیدا کردن نقاط مناسب خرید یا فروش استفاده می‌کنند.

دره‌ها و قله‌هایی که در خط چیکو اسپن ایجاد می‌شود نقش حمایت و مقاومت دارند. اگر یک خط افقی روی آن‌ها رسم کنیم هر چقدر تعداد برخوردها در گذشته بیشتر باشد اعتبار آن حمایت یا مقاومت بیشتر است. از چیکو اسپن می‌توان برای شناسایی الگوهای بازگشتی مثل کف و سقف دوقلو و سه قلو، سر و شانه و مثلث هم استفاده کرد.

سنکواسپن A و سنکو اسپن B  هم با توجه به جایگاه کندل‌ها نسبت به آن‌ها می‌توانند نقش حمایت و مقاومت داشته باشند، یعنی اگر زیر کندل‌ها باشند نقش حمایت و اگر بالای کندل‌ها باشد نقش مقاومت را ایفا می کنند. معمولا سطوح افقی و فلت‌هایی که توسط سنکواسپنB  ساخته می‌شوند نواحی مهم حمایت و مقاومت محسوب می‌شوند (هم در حال حاضر و هم امتدادشان در آینده) و هرچقدر این فلت‌ها طولانی‌تر باشند اهمیت بیشتری دارند و حمایت و مقاومت معتبرتری هستند.

یکی دیگر از قابلیت‌های سیستم معاملاتی ایچیموکو، تشخیص سریع جهت روند و قدرت آن در یک نگاه به چارت بوده که با توجه به جایگاه کندل‌ها نسبت به اجزای مختلف این سیستم می‌توان روند کوتاه‌مدت و میان‌مدت سهم را شناسایی کرد. هر کدام از اجزای ایچیموکو با توجه با موقعیت، فاصله و گارد نسبت به کندل‌ها می‌توانند جهت و قدرت (شتاب، مومنتوم) روند را برای ما مشخص کنند که در ادامه به بررسی این موارد می‌پردازیم:

تعیین جهت و قدرت روند با خطوط تنکانسن و کیجونسن:

• زمانی که کندل‌ها بالای خطوط تنکانسن و کیجونسن قرار دارند و این خطوط با گارد صعودی و با یک فاصله مناسب و تقریبا نزدیک، کندل‌ها را به سمت بالا هدایت می‌کنند روند صعودی داریم.
• زمانی که کندل‌ها دائما بین خطوط تنکانسن و کیجونسن نوسان می‌کنند و این خطوط به صورت افقی درآمده و فلت می‌شوند روند خنثی داریم.
• زمانی که کندل‌ها زیر خطوط تنکانسن و کیجونسن قرار دارند و این خطوط با گارد نزولی و با یک فاصله مناسب و تقریبا نزدیک کندل‌ها را به سمت پایین هدایت می‌کنند روند نزولی داریم.

تعیین جهت و قدرت روند با خط چیکو اسپن:

• زمانی که چیکو اسپن بالای کندل‌ها قرار دارد و با گارد و فاصله مناسب از کندل‌ها حرکت می‌کند نشان دهنده روند صعودی است. تغییر گارد و نزدیک شدن چیکو اسپن به کندل‌های قیمت نشانه تغییر روند صعودی است.
• زمانی که چیکو اسپن درگیر با کندل‌ها است و مابین کندل‌ها دائما نوسان می کند روند خنثی داریم.
• زمانی که چیکو اسپن زیر کندل‌ها قرار دارد و با گارد و فاصله مناسب از کندل‌ها حرکت می‌کند نشان دهنده روند نزولی است. تغییر گارد و نزدیک شدن چیکو اسپن به کندل‌های قیمت نشانه تغییر روند نزولی است.

تعیین جهت و قدرت روند با ابرها:

• زمانی که کندل‌ها بالای ابر قرار دارند (ابر سبز) و اضلاع ابر (خطوط سنکواسپنA و سنکواسپنB ) با گاردی صعودی کندل‌ها را همراهی کنند روند صعودی است. ضخیم شدن ابر و فلت شدن سنکو B  نشانه‌ای از پایان روند صعودی است.
• زمانی که کندل‌ها داخل ابرهای معمولا کوچک و نازک قرار می‌گیرند و نوسان می‌کنند در یک روند خنثی هستیم.
• زمانی که کندل‌ها زیر ابر قرار دارند (ابر قرمز) و اضلاع ابر (خطوط سنکواسپنA و سنکواسپنB) با گاردی نزولی کندل‌ها را همراهی کنند روند نزولی است. ضخیم شدن ابر و فلت شدن سنکو  B نشانه‌ای از پایان روند نزولی است.

یکی دیگر از قابلیت‌های سیستم معاملاتی ایچیموکو، تعیین نقاط ورود و خروج و همینطور تعیین حد سود و حد ضرر در معاملات است، لذا برای سیگنال گرفتن در این سیستم باید اجزای پنج گانه این سیستم به همراه کندل‌ها با هم و به صورت ترکیبی بررسی شوند و در صورتی که اکثر این اجزا تایید ورود و خروج را صادر کردند به معامله وارد و یا از آن خارج می‌شویم.

• کراس کندل‌ها با خطوط تنکانسن و کیجونسن

همانطور که قبلا گفته شد خطوط تنکانسن و کیجونسن با توجه به جایگاه کندل‌ها نسبت به آن‌ها به عنوان حمایت و مقاومت‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت عمل می‌کنند. هنگامی که کندل‌ها از زیر، این خطوط را قطع (کراس) می‌کنند شکست مقاومت اتفاق افتاده است و سیگنال خرید داریم. هنگامی که کندل‌ها از بالا این خطوط را کراس می‌کنند شکست حمایت اتفاق افتاده و سیگنال فروش داریم. قدرت این سیگنال‌های خرید و فروش به جنس کندل‌ها، وضعیت خطوط در هنگام کراس و بعد از کراس (فلت بودن، شکستگی خطوط)، وجود مقاومت یا حمایت معتبر در ادامه مسیر سهم و ... بستگی دارد.

• کراس خطوط تنکانسن و کیجونسن با همدیگر

زمانی که تنکانسن از زیر کیجونسن را رو به بالا کراس (قطع) کند سیگنال خرید زمانی که تنکانسن از بالا کیجونسن را رو به پایین کراس کند سیگنال فروش داریم. حال بسته به موقعیت کندل‌ها و خطوط نسبت به ابرکومو، قدرت این سیگنال متفاوت است؛ به این صورت که در حالت سیگنال خرید اگرکراس بالای ابر کومو باشد سیگنال‌قویتری نسبت به داخل یا زیر ابر محسوب می‌شود و در حالت سیگنال فروش پایین ابر اگرکراس پایین ابر کومو باشد سیگنال‌قویتری نسبت به داخل یا بالای ابر محسوب می‌شود. قوی و ضعیف بودن این نوع سیگنال علاوه بر جایگاه فعلی اجزا نسبت به ابر کومو، به عوامل دیگری مانند میزان رشد یا ریزش یا درجا زدن سهم در گذشته، وضعیت نمودار در تایم‌فریم‌های بالاتر، ضخامت ابر، چینش و شیب (گارد) خطوط پس از کراس، وضعیت ابر کوموی آینده، وضعیت حمایت و مقاومت‌های پیش رو و اعتبار آن‌ها هم بستگی دارد.

• کراس چیکو اسپن با کندل‌ها

هنگامی که چیکو اسپن از زیر کندل‌ها را به سمت بالا کراس کند و بالای کندل‌ها بیاید سیگنال خرید و هنگامی که چیکو اسپن از بالا کندل‌ها را به سمت پایین کراس کند و زیر کندل‌ها بیاید سیگنال فروش داریم.

توجه به سایر اجزای ایچیموکو هم اهمیت دارد و باید موقعیت بقیه اجزا هم تایید بدهند و این سیگنال به تنهایی قابل استناد نیست و بعضا با تاخیر هم همراه هست و معمولا آخرین سیگنالی است که توسط این سیستم برای معامله‌گران صادر می‌شود.

مزایای ایچیموکو

ایچیموکو به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد خود مزایای زیادی دارد که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

• افزایش دقت سیگنال‌ها

ایچیموکو به معامله‌گران کمک می‌کند که سیگنال‌های معاملاتی را تنها زمانی دریافت کنند که تاییدیه‌های مختلف از اجزای متعدد سیستم مبنی بر ورود یا خروج از معامله باشند. این امر باعث می‌شود که احتمال موفقیت معاملات به طور چشمگیری افزایش یابد.

• کاهش تعداد معاملات

سیستم معاملاتی ایچیموکو زمانی سیگنال ورود به یک معامله را صادر می‌کند که تعداد قابل توجهی تاییدیه برای ورود به معامله توسط اجزای پنج گانه صادر شده باشد. این موضوع باعث کاهش قابل توجه تعداد معاملات فرد می‌شود. این ویژگی مهم برای معامله‌گرانی که دچار overtrading (معاملات بیش از حد) هستند بسیار مفید است و به جلوگیری از ورود به معاملات بی‌کیفیت (دارای نسبت ریوارد به ریسک پایین) کمک می‌کند.

• مدیریت ریسک و حفظ سود

در سیستم معاملاتی ایچیموکو بزرگترین حد ضرر در روز ابتدایی ورود به معامله تعیین می‌شود و پس از آن هیچگاه افزایش نمی‌یابد. این ویژگی به معامله‌گران کمک می‌کند از ضررهای بزرگ جلوگیری کنند و هر گاه معامله خلاف انتظار آنان پیش رفت بدون هیجان و بر اساس پلن از پیش طراحی شده، نسبت به خروج از معامله اقدام نمایند. همچنین یکی دیگر از مشکلات معامله‌گران این است که به معاملات سودده خود اجازه پیشروی نمی‌دهند و با گرفتن سود حداقلی از معامله خارج می‌شوند. سیستم ایچیموکو با داشتن نقاط خروج متغیر، به معامله‌گران اجازه می‌دهد که از رالی‌‌ها و روندهای سودده حداکثر بهره را ببرند و معاملات سودآور را ادامه دهند.

• تحلیل جامع و یکپارچه بازار

ایچیموکو یک سیستم معاملاتی است که به معامله‌گر کمک می‌کند تا روند قیمت، قدرت روند، حمایت و مقاومت، و نقاط مناسب برای خرید و فروش را به‌سرعت تشخیص دهد. ترجمه نام اصلی آن، نمودار تعادل در یک نگاه است، چون تمام اطلاعات موردنیاز برای تصمیم‌گیری را در یک نمودار به‌صورت یکپارچه نشان می‌دهد. این ویژگی باعث می‌شود که معامله‌گر بدون نیاز به ابزارهای اضافی، یک تحلیل جامع از بازار داشته باشد.

محدودیت‌های ایچیموکو

اگر چه سیستم ایچیموکو دارای مزایای بسیار زیادی است اما مانند هر سیستم معاملاتی دیگر محدودیت‌هایی نیز دارد که باید معامله‌گران و فعالان بازارهای مالی به آن توجه کنند. از جمله مهمترین این موارد عبارتند از:

• عدم کارایی در بازارهای خنثی (Sideway Trend): ایچیموکو به عنوان یک اندیکاتور روندی، به خوبی در بازارهای رونددار عمل و سیگنال‌های خوبی برای معامله‌گران صادر می‌کند اما در بازارهای خنثی (بدون روند)، سیگنال‌های آن با خطا همراه است. بنابراین با توجه به این موضوع، بهتر است معامله‌گران در بازارهای دارای روند یا در تایم‌فریم‌های پایینتر که شاهد روند هستیم از این سیستم معاملاتی استفاده کنند.
• تاخیر در سیگنال‌دهی: چهار جزء از اجزای پنج گانه ایچیموکو، از روش‌های مبتنی بر میانگین‌گیری به دست می‌آیند (تنکانسن، کیجونسن، سنکواسپن A و سنکواسپن B). به دلیل استفاده از میانگین‌ها برای محاسبه این خطوط، سیگنال‌های ایچیموکو به ویژه در تایم‌فریم‌های بالاتر معمولا با کمی تاخیر ظاهر می‌شوند. همچنین در این سیستم معاملاتی معمولا چیکو اسپن آخرین جزئی است که سیگنال تاییدیه صادر می‌کند و این باعث می‌شود این سیستم هیچگاه قادر به نقطه‌زنی در کف و سقف یک روند نباشد. این موضوع ممکن است بر معامله‌گرانی که تمایل به خرید در پایین‌ترین نقاط و فروش در بالاترین نقاط یک سهم را داشته باشند اثر منفی بگذارد.
• تحلیل چندزمانی (Multi Time Frame): ایچیموکو یک سیستم معاملاتی مولتی تایم‌فریم است، به این معنی که برای استفاده از آن پیشنهاد می‌شود چند تایم‌فریم مختلف را بررسی کنید. این امر باعث افزایش دقت معاملات می‌شود و ریسک معاملات را به شدت کاهش می‎دهد اما ممکن است باعث کاهش بازدهی معاملات شود. همچنین تحلیل در تایم‌فریم‌های مختلف و جمع‌بندی بر اساس سیگنال‌های هر کدام از آن‌ها، می‌تواند برای برخی معامله‌گران امری پیچیده و وقت‌گیر باشد.
• آموزش و تسلط: سیستم معاملاتی ایچیموکو به دلیل پیچیدگی و تعدد اجزای آن، نیاز به یادگیری دقیق، تمرین و ممارست دارد. معامله‌گران باید به‌طور کامل با نحوه کارکرد اجزای مختلف آن آشنا شوند و بتوانند از آن‌ها به درستی استفاده کنند. همچنین با توجه به اینکه این سیستم، خطوط و محدوده‌های زیادی بر روی چارت ایجاد می‌کند باعث شلوغی چارت به لحاظ بصری می‌شود که ممکن است برخی از معامله‌گران احساس ناخوشایندی ایجاد کند.

نکات مهم در مورد سیستم معاملاتی ایچیموکو

سیستم معاملاتی ایچیموکو به عنوان یک سیستم قدرتمند توجه کاملی به تمام نیازهایی که یک معامله‌گر برای حضور در بازارهای مالی دارد داشته و سعی کرده او را از استفاده از ابزارهای دیگر تحلیل تکنیکال بی‌نیاز کند. بنابراین این سیستم ظرافت‌ها و نکات مهمی در دل خود دارد که در اینجا به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• از آنجا که ژاپنی‌ها هم کندل استیک‌ها و هم سیستم معاملاتی ایچیموکو را ابداع کرده‌اند، این دو ابزار ارتباط نزدیکی با هم دارند. برخی از تحلیل‌گران حتی الگوهای کندلی را به‌عنوان جزء ششم ایچیموکو در نظر می‌گیرند. در واقع، نوع و شکل کندل‌ها در سطوح مهم حمایت و مقاومت می‌تواند به معامله‌گران کمک کند تا تصمیم‌های بهتری برای ورود یا خروج از معامله بگیرند. به همین دلیل، توجه به کندل‌ها در کنار ایچیموکو، دقت تحلیل را افزایش می‌دهد.
• سیستم معاملاتی ایچیموکو یک سیستم مولتی تایم‌فریم است؛ بدین معنی که برای استفاده از آن بهتر است نمودار در تایم‌فریم‌های مختلف بررسی و سیگنال‌های آن به دقت مورد توجه معامله‌گران قرار گیرد. در واقع برای تعیین روند اصلی از تایم‌فریم‌های بالاتر و برای تعیین نقاط ورود و خروج بهینه از تایم‌فریم پایین‌تر استفاده می‌کنیم.
• اعداد مورد استفاده در تشکیل اجزای مختلف سیستم معاملاتی ایچیموکو، حاصل حدود 3 دهه تلاش، آزمون و خطا، بررسی و نتیجه‌گیری آقای هوسادا و جمعی از شاگردان سختکوش ایشان بوده است. به هیچ عنوان در تنظیمات این اعداد نباید دستکاری شود و به معامله‌گران اکیدا توصیه می‌کنیم همواره با اعداد پیش‌فرض خود سیستم، از آن استفاده کنند. حتی تغییر عدد یکی از اجزای ساختار هم سیستم معاملاتی را با اشکالات جدی روبرو می‌کند چرا که این اعداد و این سیستم بر اساس تعامل با هم شکل گرفته و تغییر یکی از آن‌ها باعث بر هم خوردن تعادل کل سیستم خواهد شد.

سخن پایانی

ایچیموکو یک سیستم معاملاتی دقیق و پیشرفته است که می‌تواند به طور کامل و در یک نگاه تمام اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری‌های معاملاتی را به تریدرها ارائه دهد. با این حال، برای بهره‌برداری بهینه از آن، معامله‌گران نیاز دارند تا با جزئیات این سیستم آشنا شوند و تسلط کافی بر سیگنال‌های ارائه شده توسط آن پیدا کنند. این سیستم معاملاتی یک ابزار چندمنظوره برای معامله‌گران روندی است و به آن‌ها نقاط ورود و خروج مناسبی را برای تصمیم‌گیری در معاملات می‌دهد. معامله‌گران با بررسی وضعیت‌های مختلف اجزای ایچیموکو و نمودار قیمت، رفتار بازار را تحلیل کرده و براساس قوانین استراتژی‌های خود، اقدامات معاملاتی انجام می‌دهند.

ایچیموکو در سطح جهانی طرفداران زیادی دارد و هم توسط معامله‌گران خرد و هم سازمانی به کار گرفته می‌شود. علاوه بر این، امروزه منابع آموزشی زیادی به صورت کتاب و ویدیوهای آموزشی در دسترس است که علاقه‌مندان می‌توانند به راحتی از آن‌ها استفاده کنند. اگر شما با چارت‌های شلوغ و پیچیده مشکلی ندارید و ویژگی‌هایی مانند صبر و حوصله برای معامله در روندها را دارید، استفاده از ایچیموکو می‌تواند رضایت شما را به میزان زیادی جلب کند. در مقالات بعدی به تشریح ابعاد دیگری از سیستم معاملاتی ایچیموکو خواهیم پرداخت.