صندوق سرمایهگذاری صندوق در صندوق (FOF) که با نام فرا صندوق هم شناخته میشود، نوعی صندوق سرمایهگذاری است که به جای سرمایهگذاری در سهام، سپردههای بانکی یا سایر داراییها، پول سرمایهگذاران را در سایر صندوقهای سرمایهگذاری قرار میدهد. به عبارت دیگر، دارایی این صندوقها، واحدهای سایر صندوقهای سرمایهگذاری است. با ما همراه باشید تا تمامی جزئیات را درباره این نوع صندوقها بررسی کنیم.
نکات کلیدی:
- صندوق در صندوق (FOF یا فراصندوق) نوعی صندوق سرمایهگذاری است که به جای سهام یا سپرده، در سایر صندوقهای سرمایهگذاری سرمایهگذاری میکند.
- تیم مدیریت با تحلیل صندوقهای مختلف (سهامی، درآمدثابت، طلا و...) تصمیم به سرمایهگذاری در آنها میگیرد.
- طبق امیدنامه، تا ۴۰ درصد دارایی در صندوقهای درآمد ثابت و بقیه در سایر صندوقها مثل طلا، سهامی، شاخصی، اهرمی و … سرمایهگذاری میشود.
- این صندوقها برای سرمایهگذارانی با سطح ریسکپذیری متوسط و افق سرمایهگذاری میانمدت یا بلندمدت مناسب هستند.
نحوه فعالیت صندوق در صندوق چگونه است؟
نحوه فعالیت صندوق در صندوقها تا حد زیادی شبیه به سایر صندوقهای سرمایهگذاری است. به این صورت که پس از پذیرهنویسی، تیم مدیریتی صندوق با تحلیل و بررسی سایر صندوقها، اقدام به انتخاب و سرمایهگذاری در آنها میکند. تفاوت صندوق در صندوق با صندوقهای معمولی این است که مدیر فراصندوق، به جای انتخاب از میان داراییهایی مثل اوراق درآمد ثابت، سهام، گواهی سپرده سکه طلا و ...، روی انتخاب بهترین صندوقهای درآمد ثابت، سهامی یا طلا تمرکز میکند.
انواع صندوق در صندوق کدام است؟
فرا صندوقها در سطح جهان انواع مختلفی دارند که در جدول زیر به آنها میپردازیم. در نظر داشته باشید که فعالیت فراصندوقها در ایران هنوز گسترده نیست و شامل این دستهبندی جهانی نمیشود.
نوع صندوق | توضیحات |
صندوق چند مدیریتی | سرمایهگذاری در انواعی داراییهای مختلف مثل صندوقهای پوشش ریسک، خصوصی، املاک، سهام و .. .
|
صندوق در صندوق پوشش ریسک
| اولویت سرمایهگذاری در صندوقهای پوشش ریسک
|
صندوق در صندوق مشترک
| سرمایه گذاری در سبدی متنوع از صندوقهای سرمایهگذاری مشترک
|
صندوق صندوقهای قابل معامله
| سرمایهگذاری در چندین صندوق قابل معامله دیگر
|
صندوق در صندوق سرمایهگذاری خصوصی
| سرمایهگذاری در چند صندوق سرمایهگذاری خصوصی
|
صندوق در صندوق املاک و مستغلات
| سرمایهگذاری در سبد متنوعی از صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات به جای خرید مستقیم املاک
|
صندوق در صندوق زیرساختی
| سرمایهگذاری در صندوقهای زیرساختی که در پروژههایی مانند انرژی فعال هستند.
|
صندوق در صندوق کالایی
| سرمایهگذاری در سبدی از صندوقهای کالایی
|
صندوق در صندوق بدهی
| سرمایهگذاری در صندوقهای بدهی
|
بیشتر بخوانید: صندوق بخشی بانکی آگاه
ترکیب دارایی صندوق در صندوق چگونه است؟
فرا صندوقها در سایر صندوقها، سرمایهگذاری میکنند. البته این سرمایهگذاری جزئیات و چهارچوب مشخص و دقیقی دارد که در امیدنامه هر صندوق ذکر میشود و شما میتوانید قبل از خرید، آن را به صورت کامل مطالعه کنید. برای مثال میتوانیم بگوییم که صندوق در صندوقها میتوانند حداکثر ۴۰ درصد از دارایی خود را در صندوقهای درآمدثابت سرمایهگذاری کنند. مابقی داراییهای صندوق باید در سایر صندوقهای سرمایهگذاری قرار گیرد.
در جدول زیر، ترکیب دارایی صندوق در صندوقها را مشاهده میکنید (طبق اعلام مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری).
سرمایهگذاری در صندوق در صندوقها چه مزایایی دارد؟
در ادامه به چند مورد از مزایای سرمایهگذاری در صندوق در صندوقها (FOF) اشاره میکنیم:
۱- تنوع دارایی:
صندوق در صندوق با سرمایهگذاری در صندوقهای مختلف، به سرمایهگذاری خود تنوع میبخشد و به طور کلی ریسک کاهش پیدا میکند. این تنوع باعث میشود عملکرد یک صندوق و دارایی خاص، تاثیر زیادی بر کل سرمایهگذاری نداشته باشد.
۲- مدیریت حرفهای:
این صندوقها توسط مدیران حرفهای و با تجربه اداره میشوند که به دنبال انتخاب بهترین صندوقهای سرمایهگذاری برای به حداکثر رساندن بازده و کاهش ریسک هستند. سرمایهگذاران از تخصص این مدیران بهرهمند میشوند و نیازی به تحقیق و مدیریت فعال ندارند.
۳- کاهش ریسک:
به دلیل این که سرمایهگذاری در صندوقهای مختلف صورت میگیرد، ریسک کلی کاهش مییابد. حتی اگر یکی از صندوقهای زیرمجموعه عملکرد ضعیفی داشته باشد، سایر صندوقها میتوانند اثر منفی آن را کاهش دهند.
۴- صرفهجویی در زمان:
سرمایهگذاران نیاز ندارند زمان زیادی را صرف انتخاب و بررسی صندوقهای مختلف کنند. مدیران صندوق این کار را انجام میدهند و سرمایهگذار میتواند با یک سرمایهگذاری به چندین صندوق و استراتژی دسترسی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: صندوق بازنشستگی اندوخته
ریسکهای سرمایهگذاری در صندوق در صندوقها
سرمایهگذاری در صندوق در صندوقها با وجود مزایای متعدد، معایب و ریسکهایی نیز دارد که باید قبل از تصمیمگیری درباره خرید به آنها توجه کنید. برای مثال، عملکرد صندوق در صندوق به شدت وابسته به توانایی مدیر آن است. اگر مدیر صندوق انتخابهای نامناسبی برای سرمایهگذاری در صندوقهای زیرمجموعه انجام دهد، این موضوع میتواند منجر به بازدهی پایین شود. همچنین اگر مدیر صندوق تصمیمات ضعیفی بگیرد یا استراتژیهای نادرستی را دنبال کند، عملکرد کل صندوق تحت تاثیر قرار میگیرد.
نکته دیگر این که در یک صندوق در صندوق، سرمایهگذار کنترلی روی انتخاب صندوقهای زیرمجموعه ندارد. تصمیمگیری در مورد این که در کدام صندوقها سرمایهگذاری شود به عهده مدیر صندوق است و سرمایهگذار ممکن است با بعضی انتخابها یا استراتژیهای آنها موافق نباشد. به عنوان مثال شاید نظر شما نسبت به صندوقهای طلا بسیار مثبت باشد اما مدیر صندوق حاضر به سرمایهگذاری در صندوقهای طلا نباشد.
نحوه سرمایهگذاری در صندوق در صندوق چگونه است؟
صندوق در صندوقها هم مانند انواع دیگر صندوقها در دو نوع مبتنی بر صدور و ابطال و صندوق ETF (قابل معامله در بورس) وجود دارد و شما برحسب این که صندوق مورد نظرتان به چه صورت فعالیت میکند، میتوانید اقدام به سرمایهگذاری کنید. برای مشاهده لیست صندوق در صندوقهای فعال در بازار، به منوی صندوقها در وب سایت فیپیران بروید و از فیلترها، صندوق در صندوق را انتخاب کنید.
بازدهی فرا صندوقها چقدر است؟
بازدهی صندوق در صندوقها تحت تاثیر انتخاب مدیران است. فرض کنید که قیمت طلا و سکه در سال آینده قرار است دوبرابر افزایش پیدا کند؛ در این صورت به احتمال بسیار بالا همه صندوقهای طلا وضعیت خوبی خواهند داشت. در این حالت و در صندوقهای طلا، عملکرد مدیران صرفا در راستای حداکثرسازی سود خواهد بود.
حال فرض کنید در همان سالی که قیمت طلا افزایشی است؛ بازار سهام با کاهشی چشمگیر رو به رو شود. در این وضعیت اگر مدیران یک صندوق در صندوق به جای سرمایهگذاری در طلا بیشتر دارایی خود را در سهام قرار دهند؛ بازدهی آن صندوق کمتر میشود.
به توضیحات بالا باید این را هم اضافه کنیم که معمولا همه بازارها همزمان وضعیت رونق و رکود را تجربه نمیکنند و حتی در دوران رکود نیز در بازار سرمایه فرصتهای مناسبی به وجود میآید. در صورتی که مدیران صندوق بتوانند انتخابی بهینه داشته باشند، آن صندوق میتواند بازدهی مطلوبی داشته باشد.
برای مقایسه بازدهی صندوق در صندوقهای فعال در بازار بورس اوراق بهادار، میتوانید به فیپیران (fipiran) مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: بهترین صندوق های سرمایهگذاری
فرا صندوق مناسب چه افرادی است؟
صندوق در صندوقها ریسک متوسطی دارند و برای افرادی با سطح ریسکپذیری متوسط مناسب هستند. از نظر افق زمانی سرمایهگذاری هم بهتر است فراصندوقها را برای بازههای میانمدت یا بلندمدت انتخاب کنید زیرا نوسانات بازارها در کوتاهمدت، میتواند باعث زیان سرمایه شما شود.
به طور کلی، صندوق سرمایهگذاری مناسب افرادی است که زمان یا دانش تخصصی کافی را ندارند اما میدانند که سرمایهگذاری در کدام دارایی را ترجیح میدهند. مثلا فردی که قصد سرمایهگذاری در طلا را دارد، میتواند به جای خرید مستقیم، صندوق طلا بخرد. همین فرد اگر دارایی خاصی را در نظر نداشته باشد یا بخواهد افراد متخصص در مورد نوع دارایی تصمیمگیری کنند، میتواند یک صندوق در صندوق را انتخاب کند.
سخن آخر
صندوق در صندوق (FOF)، ابزاری است برای سرمایهگذارانی که به دنبال تنوع بیشتر و مدیریت حرفهای داراییها هستند. این نوع صندوق با سرمایهگذاری در چندین صندوق، ریسک را کاهش میدهد. در مجموع فراصندوقها برای افرادی که به دنبال سرمایهگذاری غیرمستقیم، با ریسک متوسط و مدیریتشده هستند، گزینهای مناسب به شمار میرود.
منبع:
