نحوه معامله در بازار بورس انرژی

بورس انرژی یکی از زیرمجموعه‌های بازار بورس و اوراق بهادار است. این بازار، بستری برای معامله حامل‌های انرژی مانند برق، گاز، نفت و... است. عمده فعالان بازار انرژی را اشخاص حقوقی تشکیل می‌دهند اما اشخاص حقیقی هم (در شرایطی) می‌توانند در این بازار فعالیت داشته باشند. در ادامه به معرفی پیش‌نیازهای لازم برای فعالیت در این بازار و نحوه شرکت در معاملات بازار بورس انرژی می‌پردازیم.

نکات کلیدی:

آیا تمام معامله‌گران می‌توانند در بازار بورس انرژی معامله کنند؟

بورس انرژی شامل دو تابلوی بازار فیزیکی و بازار مشتقه است و هر کدام از این تابلوها در دو رینگ داخلی و بین‌المللی فعالیت دارند. در جدول زیر، خریداران مجاز در بورس انرژی در دو بازار فیزیکی و برق را مشخص کرده‌ایم.

نکته: مشتریان حقیقی در بازار فیزیکی امکان خرید ندارند و فقط در بازار مشتقه می‌توانند نسبت به خرید اوراق سلف موازی استاندارد اقدام کنند.

نحوه دریافت کد معاملاتی در بازارهای مختلف بورس انرژی

اشخاص حقوقی ایرانی که پروانه بهره‌برداری مرتبط دارند مجاز به خرید از بازار فیزیکی داخلی (به جز برق) هستند. در جدول زیر، مدارک لازم برای دریافت کد معاملات بورس انرژی را مشاهده می‌کنید:

اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی نیز می‌توانند با ارائه مدارک زیر کد معاملاتی دریافت و از رینگ بین‌الملل بازار فیزیکی بورس انرژی خرید کنند.

معاملات بورس انرژی چگونه انجام می‌شود؟

فرآیند معاملات در بازار بورس انرژی بسته به نوع معاملات متفاوت است. در بازار برق، در صورت شارژ شدن توزیع برق‌ها و عرضه نیروگاه‌ها، معاملات هر روز در یک زمان مشخص به صورت حراج چندقیمتی صورت خواهد گرفت.

انجام معاملات در بازار فیزیکی بورس انرژی ساعت مشخصی ندارد و شرایط هر روز در شرح عرضه مشخص خواهد شد. در ادامه فرآیند معامله در هر دو بازار را به صورت خلاصه مشاهده می‌کنید.

فرآیند معاملات در بازار فیزیکی در بورس انرژی

1- واریز ۱۰ درصد ارزش معامله مورد نظر به حساب سپرده‌گذاری با کد شناسه کارگزاری قبل از انجام معامله برای خریداران

2- واریز مابقی وجه معامله به همراه وجه مالیات برارزش افزوده جهت تسویه

3- واریز وجه کالای معامله شده به حساب عرضه‌کننده پس از کسر هزینه‌ها توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه

4- تحویل کالا توسط عرضه‌کننده به خریداران در موعد مقرر

فرآیند معاملات در بازار برق در بورس انرژی

1- ارسال سفارش با تکمیل فرم خرید برای خریدار و فرم فروش برای فروشنده قبل از ساعت ۹:۳۰  تا ۱۰:۰۰

2- ورود سفارشات به سیستم معاملات توسط کارگزار در مرحله پیش گشایش ۹:۳۰ تا ۱۰:۰۰

3- اعمال تغییرات حجمی و قیمتی در طول ساعات معاملات ۱۰ تا ۱۲

نکته: از روز یک‌شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ تا اطلاع ثانوی، ساعت شروع و پایان جلسات معاملاتی بازارهای بورس انرژی ایران (شامل: بازارهای فیزیکی برق، فرعی برق، نفت و گاز و سایر حامل‌های انرژی) از ساعت ۰۹:۰۰ تا ۱۵:۰۰ است. همچنین گواهی صرفه‌جویی انرژی هم بین ساعات ۰۸:۵۵ تا ۱۵:۰۰ فعال است.

فرآیند تسویه در بازارهای بورس انرژی چگونه است؟

منظور از فرآیند تسویه، پرداخت مبلغ قرارداد به همراه کارمزد کارگزار است:

کلام آخر

بورس انرژی یکی از زیرمجموعه‌های مهم در بازار بورس است که برای معامله حامل‌های انرژی توسط اشخاص حقوقی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف از ایجاد این بازار، کشف قیمت منصفانه و انحصارزدایی است. در این مطلب نحوه معامله در بورس انرژی را توضیح دادیم. فعالان این بازار می‌توانند پس از دریافت کدهای لازم، خرید و فروش در این بازار را آغاز کنند. توجه کنید که در این بازار تنها مشتریان حقوقی حق خرید دارند و افراد حقیقی فقط می‌توانند به معامله اوراق سلف بپردازند. 

ثبت نام و دریافت کد بورس کالا

برای دریافت کد بورس کالا و شروع سرمایه‌گذاری در این بازار روی دکمه زیر کلیک کنید:

دریافت آنلاین کد بورس کالا